56- KİTABU'L-CİHAD VE'S-SIYER.. 7

1- Cihâdın Ve Sîretlerin Fazîleti Babı 7

2- Bâb: İnsanların En Faziletlisi Allah Yolunda Canı İle, Malı İle Cihâd Eder. Olan Mü'mindir 8

3- Erkeklerin Ve Kadınların Mücâhid Olmak Ve Şehîd Olmak İçin Duâ Etmeleri Babı 8

4- Allah Yolunda Mücâhede Edenlerin Dereceleri Babı 9

5- Allah Yolunda Sabah Yürüyüşü Ve Akşam Yürüyüşü Ve Herbirinizin Cennetten Bir Yay Kadar Yeri Babı 10

6- El-Hûru'l-Tyn ( = Kara Ve İri Gözlü Cennet Kadınları) Ve Onların Sıfatları Râbı 10

8- Allah Yolunda (Cihâda Giderken) Binek Tarafından Yere Çarpılıp Ölen Ve Böylece Mücâhid Şehîdlerden Olan Kimsenin Fazileti Babı 11

9- Allah Yolunda (Cihâda Giderken) Bir Musibete Uğrayan Yâhud Göğsüne Mızrak Saplanan Kimsenin Fazileti Babı 12

10- Azîz Ve Celîl'olan Allah Yolunda Yaralanan Kimsenin Fazileti Babı 12

11- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 13

12- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 13

13- Bâb: Harbe Girişmeden Evvel İyi Amel 14

14- Kendisine, Atanı Ve Nereden Atıldığı Bilinmeyen Serseri Bir Ok Gelip De Bu Sebebden Ölen Kimse Babı 14

15- Allah'ın Kelimesi En Yüksek Olsun Diye Kıtal Eden Kîmse(Nin Fazîleti) Babı 15

16- İki Ayağı Allah Yolunda Pek Tozlanan Kimse Bâbî 15

17- Allah Yolundayken Bulaşmış Olan Tozları İnsanlardan Silme(Nin Kerîh Olmadığı) Babı 15

18- Harbden Ve Tozlardan Sonra Bedeni Boydan Boya Yıkamak Babı 15

19- Yüce Allah'ın Şu Kavlinin Fazileti Babı: 16

20- Meleklerin Şehıd Üzerine Toplanıp Onu Gölgelemeleri Babı 16

21- (Allah Yolunda Şehîd Edilen) Mücâhidin Dünyâya Dönmeyi Temenni Etmesi Babı 16

22- Bâb: Cennet Kılıçların (Şakıyan) Yıldırımı Altındadır 16

23- Cihâd İçin Çocuk İsteyen Kimse Babı 17

24- Harbde Yiğitlik Ve Korkaklık Babı 17

25- Korkaklıktan Allah'a Sığınılması Babı 17

26- Harbde Hazır Bulunduğu Yerleri Tahdîs Edip Anlaîan Kimse Babı 18

27- Kâfirlere Karşı Elbirliğiyle Harbe Çıkmanın Vucûbu İle Cihâd Ve Niyetten Vâcib Olacak Mikdârı Beyân Babı 18

28- Bir Kafir Bir Müslümânı Öldürür. Sonra Bu Kaatiı. Müslümân Olur Ve Dînine Bağlı Kalır, Sonunda O Da Öldürülür (Yânı Harbde O Da Şehîd Edilirse, İkisi De Cennete Girer) Babı 18

29- Düşmanla Cenk Ve Kıtal Etmeye Gitmeyi, Oruç Tutmaya Tercih Eden Kimse Babı 19

30- Bâb: Şe'hîdler (Allah Yolunda) Öldürülmekten Başka Yedi Nevi'dir 19

31- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 19

32- Düşmanla Muharebe Sırasında Sabretmek Babı 20

33- Kafirlerle Muharebeye Teşvik Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 20

34- (Medine'nin Etrafına) Hendek Kazılması Babı 20

35- Özrün Kendisini Düşmanla Cenk Etmekten Alıkoyduğu Kimse Babı 21

36- Allah Yolunda (Cihâdda İken) Oruç Tutmanın Fazileti Babı 21

37- Allah Yolunda (Cihâdda) Harcama Yapmanın Fazileti Babı 21

38- Bir Gâzîyi Cihazla Yıp Sefere Hazırlayan Yâhud Gazinin Gerideki İşlerini Görmekte Ona Hayırlı Halef Olan Kimsenin Fazileti Babı 22

39- Muhârebf, Sırasında (Ölülere Sürülen) Hanût Kokusu Sürünmek Babı 22

40- Harbde Keşif Karakolunun Fazîletî Babı 23

41- Bâb: Kumandan Harbde Keşif Yapacak Kişiyi Tek Başına Düşmanı Keşif Vazifesine Gönderir Mi?. 23

42- İki Kişinin Beraberce Sefere Çıkması Babı 23

43- Bâb: "Atın Alnına Dökülen Saçlarında Kıyamet ; Gününe Kadar Hayır Düğümlüdür"  23

44- Bâb: Peygamber(S)'İn: "Âtların alınlarına sarkan saçlarında kıyamet gününe kadar hayır düğümlenmiştir' Sözünden Dolayı Cihâd, Berrin (Yânı Âdilin) Ve Fâcirin Beraberinde Kıyamete Kadar Devam Edecektir 23

45- Yüce Allah'ın: "Allah yolunda bağlanıp beslenen atlardan... " (ei-Enfâi: 60) Kavlinden Dolayı, Allah Yolunda Cihâd Etmek İçin At Bağlayıp Besleyen Kimse Babı 24

46- Atın Ve Eşeğin Özel İsmi Babı 24

47- Atın Uğursuzluğu Nevinden Zikredilen Hadîsler Babı 25

48- Bâb: Atlar Üç Nevi1 İnsan İçindir 25

49- Gazvede Başkasının (Yorulan) Hayvanına Dürtüp Vuran Kimse Babı 25

50- Çetin Hayvan Üzerine Ve Erkek At Üzerine Binmek Babı 26

51- Atın (Ganimetten Alacağı) Payları Babı 26

52- Harb"İçinde"Başkasının Binek Hayvanını Önünden Çeken Kimse Babı 26

53- Binek Hayvanı' İçin Eyerde Olan Demirden Yâhud Ağaçtan Üzengi Île Semer Ve Palana Takılan İp Veya : Kayış Üzengi Babı 26

54- Çıplak Ata Binmek Bâb1. 27

55- Dar Adımlı, Yavaş Yürüyüşlü At Babı 27

56- Atlar Arasında Öne Geçme Yarışı Yapmak Babı 27

57- Yarış İçin Atların İdmana Çekilip Zayıflatılması Babı 27

58- İdmana Çekilip Zayıflatılmış Atlar İçin Yarış Uzaklığının Sonu Babı 27

59- Peygamberin Dişi Binek Devesi Babı 28

60- Eşekler Üstünde Gazve Babı  Peygamber(S)'İn Beyaz Katırı Babı 28

61- Kadınların Cihâdı Babı 28

62- Kadının Denizde Gazvesi Babı 29

63- Erkeğin Kadınlarından Bâzısını Bırakıp, Birini Beraberinde Gazveye Taşıması Babı 29

64- Kadınların Cenk Etmeye Çıkmaları Ve Erkeklerle Beraber Harbe Katılmaları Babı 29

65- Kadınların Gazvede Askerlere Su Kırbaları Taşımaları Babı 30

66- Kadınlarıitcenk Esnasında Yaralıları Tedâvî Etmeleri Babı 30

67- Kadınların Yaralıları Ve Şehîdleri Geri Götürmeleri Babı 30

68- (İsabet Almış Olan) Bedenden Okun Çekilip Çıkarılması Babı 30

69- Gazvede'allah Yolunda (Düşman Baskınından Korunmak İçin) Nevbet Bekleme(Nin Fazileti) Babı 30

70- Gazvede Hizmet Etmenin Fazileti Babı 31

71- Yolculukta Arkadaşının Eşyasını Taşıyan Kimsenin Fazileti Babı 31

72- Allah Yolunda Bir Gün Sınır Muhafazasına Bağlı Kalıp Nevbet Beklemenin Fazileti İle Yüce Allah'ın Şu Kavlinin Fazileti Babı: 32

73- Hizmet Ettirmek İçin Çocukla Gazaya Giden Kimse Babı 32

74- (Cihâd Ve Başka Maksadlar İçin) Gemilere Binip ' Deniz Yolculuğu Yapmak Babı 32

75- Harbde Zaîflarla Ve İyi İnsanlarla (Yânı Onların Bereketi Ve Duâlarıyle) Yardım İsteyen Kimse Babı 33

76- Bâb: Bîr Kimse Kesin Surette "Fulân Şehîddir" Demez 33

77- Atış Ta Timine Teşvîk' Etmek Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 34

78- Kısa Mızraklarla Ve Kılıç, Yay Gibi Harb Aletleriyle Oyun Oynamak Babı 34

79- Kalkan Ve (Harbde) Arkadaşının Kalkanıyle Sütrelenip Korunan Kimse Babı 34

80- Deriden Yapılmış Kalkan (Edinilmesinin Cevazı) Babı 35

81- Kılıç Bağları Ve Kılıcı Boyuna Asmak Babı 35

82- Kılıçların Süsleri Hakkında Gelen Şeyler Babı 36

83- Seferde Sıcak Vakti Uykusu Sırasında Kılıcını Bir Ağaca Asan Kimse Babı 36

84- Başa Miğfer Giyme(Nin Meşrû'luğu) Babı 36

85- Ölüm Sırasında Silâhın Kırılmasını Düşünmeyen Kimse Babı 36

86- Sıcak Vaktindeki İstirahat Sırasında İnsanların İmâmın /Yanından Dağılmaları Ve Ağaçlarla Gölgelenmeleri Babı 36

87- Mızraklar (Edinip Kullanmanın Fazileti) Hakkında Söylenen Şeyler Babı 37

88- Peygamber'in Zırhıfnın Neden Olduğu) Hakkında Söylenenlerle Harbde Gömlek(İn Hükmünü Beyân) Babı 37

89- Seferde Ve Harbde Cübbe (Giyme) Babı 38

90- Harbde İpek Giyme(Nin Cevazı) Babı 38

91- Biçak  (Kullanmanın Cevazı) Hakkında Zikrolunan Şeyler Babı 38

92- Rûmlarta Harb(İn Fazileti) Hakkında Söylenen Şeyler Babı 38

93- Peygamberin İstikbâlde Yahûdîler'le Yapılacak Harbi Haber Vermesi Babı 39

94- Türklerin Kıtali Babı 39

95- Kıl Ayakkabılar Giyinen*Kavimlerin Harbi Babı 39

96- Bozgunluk Sırasında Bineğinden İnip Allah'tan Yardım İsteyerek Askerlerini Harb Nizâmına Koyan Kimse Babı 40

97- Harb Sırasında İmâmın Müşrikler Aleyhine Bozulma Ve Sarsılma Duası Yapması Babı 40

98- Bâb: Müslüman, Kitâb Ehline (İslâm'a Dönmeleri İçin) Hidâyet Yolunu Gösterip İrşâd Eder Mi, Yâhud Onlara Kur'âıvı Öğretir Mi?. 41

99- Müşrikleri İslâm'a Alıştırmak İçin Onlar Lehine Hidâyet Duası Yapmak Babı 41

100- Yahudi Ve Hrıştiyan'ı İslâm'a Çağırma; Bunların Hangi Şey Üzerine Mukaatele Olunacakları; Peygamberin Fars Meliki Kisrâ İle Rûm Meliki Kaysar'a Yazdığı Mektûblar Ve Kıtalden Önce İslâm'a Çağırma Babı 41

101- Peygamberin İnsanları İslâm'a, Peygamberliği İtiraf Etmeye, Allah'ın Berisinde Bir Kısmının Diğer Bir Kısmını Rabbler Edinmemelerine Çağırması Babı 42

102- Gazveye Gitmek İsteyip De Onu Başkası Île Örtüp Gizleyen Kimse İle, Sefere Perşembe Günü Çıkmayı Seven Kimse Babı 45

103- Sefere Öğleden Sonra Çıkmak Babı 45

104- Sefere Ayın Sonunda Çıkmaimn Cevazı) Babı 45

105- Ramazan İçinde Sefere Çıkma(Nın Cevazı) Babı 45

106- (Sefere Çıkarken) Vedalaşmak Babı 46

107- (Ma'siyetle Emrolunmadıkça) İmâmı Ve Âmiri Dinlemek Ve İtaat Etmek Babı 46

108- Bâb: Devlet Başkanının Arkasında Harb Edilir Ve Onunla (Düşmandan) Korunulur . 46

109- Harbde Kaçmamaları Üzerine Bey'at Edilmesi Babı 46

110- Devlet Başkanının İnsanlara Kesin (Ve Yerine Getirilmesi Vâcib Olan) Emrinin Ancak İnsanların Takat Getirebilecekleri İşlerde Olması Babı 47

111- Bâb: Peygamber (S) Gündüzün Evvelinde Harb Yapmadığı Zaman, Muharebeyi Güneşin (Ortadan) Gitmesine Kadar Geriye Bırakırdı 48

112- Kişinin {Gazveden Dönmek Yâhud Geri Kalmak Hususunda) Devlet Başkanından İzin İstemesi Babı 48

113- Kendisi Zevcesi İle Yeni Evlenmiş Olduğu Hâlde Gazaya Giden Kimse Babı 49

114- Zifafın Ardından Gazaya Gitmeyi Seçen Kimse(Nin İşini Beyan) Babı 49

115- Düşman Baskını Korkusu Sırasında İmâmın (Yardım Ve Zafer Tedbîrine) Çabuk Davranması Babı 49

116- Korku Sırasında Çabuk Hareket Etmek Ve Harıl Harıl/ Koşmak Babı 49

117- Korku Sırasında Tek Olarak (Düşman Keşfine) Çıkmak Babı 49

118- (Oturan Adına Cihâd Edenlere Verilen) Ücretler Ve Allah Yolunda (Yânî Cihâda) Yükleyip Taşıma Babı 49

119- Peygamber(S)'İn Sancağı Hakkında Söylenen Hadîsler Babı 50

120- Gazvedeki Ücretli(Nin Hükmü) Babı 51

121- Peygamberdin: "Ben, bir aylık mesafedeki düşman gönüllerine korku salmak suretiyle yardım olundum Sözü İle Celîl Ve Azız Allah'ın Şu Kavli Babı: 51

122- Gazveye Giderken Azık Edinip Taşımak Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı: 51

123- Azığın (Hayvanlar Üzerinde Taşınması Zorlaşınca) Boyun Kökleri Üzerinde Taşınması Babı 52

124- Kadının Binekli Erkek Kardeşinin Arka Tarafına Bindirilmesi Babı 52

125- Cenk Ve Hacc Seferlerinde Bineklinin Arka Tarafına Binici Olmak Babı 53

126- Eşek Üzerine Binicinin Arka Tarafına Binen Kimse Babı 53

127- Bineğe Binen Kişinin Üzengisini Ve Benzeri Şeylerini Tutup Yardım Eden Kimse Babı 53

128- Düşman Arazîsine Muşhaflarla Sefer Etmenin Keraheti Babı 53

129- Harb Sırasında Tekbîr Getirme{Nin Meşrû'luğu) Babı 54

130- Tekbir Getirmekte Ses Yükseltmenin Mekruhlugu Babı 54

131- Yolcunun Bir Vâdî İçine İndiği Zamâ^Tesbîh Etmesi Babı 54

132- Yolcunun Yüksek Bir Yere Yükseldiğinde Tekbîr Etmesi Babı 54

133- Bâb: Yolcu İken, Mukîmlik Hâlinde Yapageldiği Amellerin Benzeri, Yolcu Lehine Yazılır 55

134- İnsanın Geceleyin Yalnız Başına Yürümesi (Caiz Mi, Mekruh Mu?) Babı 55

135- Vatana Dönüş Sırasında Yürüyüşte Çabuk Davranmak Babı 55

136- Bâb: Bir Kimse Diğer Birini Cihâd Etmesi İçin Bir Ata Bindirip De. Sonra O Atı Satılıyor Gördüğünde (Onu Satın Alabilir Mi»?. 56

137- Ana-Babanın İzni İle Cihâda Gidilmesi Babı 56

138- Develerin Boyunlarına Takılan Çan Ve Benzeri Şeyler Hakkında Söylenen Şeyler Babı 56

139- Kadını Hacca Gitmek Üzere Çıkmış Ve Kendinin Bir -Ma'zireti Olmuşken Askere Yazılan Kimseye İzin Verilir Mi Babı 57

140- Câsûs(Un Hükmü) Babı 57

142- Elleriyle (Gayretiyle) Bir İnsanın Müsl'jmân Olmasına Sebeb Olan Kimsenin Fazileti Babı 58

143- Zincirlerle Bağlanan Esirler Babı 58

144- Tevrat Ve İncîl Ehlinden Müslüman Olan Kimselerin Fazileti Babı 58

145- Gece Baskını Yapılıp Da Çocuklar Ve Zürrîyetleri Musibete Uğratılan Harb Yurdu Ahâlîsinin Hükmü) Babı 59

146- Harbde Çocıkları Öldürmenin Nehyi) Babı 59

147- Harbde Kadınların Öldürülmesinin Nehyi) Babı 59

148- Bab: "Allah'ın Azabıyle Azâblandırılmaz. 59

149- Bâb: 60

150- Bâb: Kâfirler Elinde Bulunan Esirin Kâfirlerden Kurtulması İçin. Kendisini Esîr Almış Olan Kimseleri Öldürmek Yâhud Aldatmak Hakkı Var Mıdır?. 60

151- Bâb: Müşrik. Müslüman Kimseyi Yaktığı Zaman O Müşrik (Fiilinin Cezası Olarak) Yakılır Mı?. 60

152-Bâb 60

153- (Müşriklere Âid Olan) Evlerin Ve Hurmalıkların Yakılmasının Cevazı) Babı 61

154- Uyumakta Olan Düşman Müşrikin Öldürülmesi Babı 61

155- Bâb: 62

156- Bâb: "Harb Bir Kerre Aldatmaktır" 62

157- Harbde Yalan Söyleme(Nin Hükmü) Babı 63

158- Harb Ehlini, Bir Fırsatını Gözeterek Ansızın Hücum Edip Açıktan Öldürmek Yâhud Paralamak Babı 63

159- Fesâd Ve Şerrinden Endîşe Edeceği Kimsenin Beraberinde İken Caiz Olacak Çâre Ve Korunma Tedbîrleri Babı 64

160- Harbde Kısa Vezinli Şiirleri Okumak Ve Hendek Kazma İşinde. Ses Yükseltmek (Hakkında Gelen Şeyler) Babı 64

161- At Üzerinde Sabit Duramayan Kimse Babı 64

162- Hasır Yakılmak Suretiyle Yaraya İlâç Yapılması: Kadının, Kendi Babasının Yüzünden Kanı Yıkaması Ve Kalkan İçinde Su Taşınması Babı 64

163- Harb İçinde İken Birbiriyle Çekişmenin Ve Görüş Ayrılığı Yapmanın Çirkinliği Ve Kumandanına Karşı İsyan Edenlerin Ukubeti Babı 65

164- Bâb: Ordüve Şehir Ahâlîsi Geceleyin Bir Düşman Baskınından Korktukları Zaman (Başkanın Bizzat Haber Keşfine Çıkması Gerekir) 66

165- Bâb: Düşmanı Görüp De İnsanlara İşittirmek İçin Sesinin En Yükseği İle "Yâ Sabâhâh" Diye Bağıran Kimse. 66

166- "Al Oku, Ben Fulânın Oğluyum" Diyen Kimse Babı 66

167- Bâb: Düşman, Bir Adamın Hükmüne Razı Olup İndiği Zaman (İmâm Buna İcazet Verdiğinde Hükmü Geçerli Olur) 67

168- Esirin Tutularak Öldürülmesi Ve Bağlayıp Öldürme Babı 67

169- Bâb: Kişi Kendini Esirliğe Teslîm Eder Mi, Etmez Mi?. 67

170- Esirin Düşman Elinden (Mal İle Yâhud Malsız Suretle) Kurtarılması Babı 68

171- Müşrik Esirlerden Fidye Alınması Bâbî 69

172- Düşman Arazîsinden Gelen Harbî Kişi Emânsız Ve İzinsiz Olarak İslâm Diyarına Girdiğinde, Bunun Hükmü Babı 69

173- Bâb: İslâm Devletinin Ahdi Ve Koruma Taahhüdü Altında Bulunanların Haklarının Korunması Yolunda Muharebe Edilir Ve Bu Zimmetliler, Köle Yapılmazlar 70

174- Elçilik Yâhud Şâir Bir İyilik Sebebi İçin Gelen Hetetlere Atiyyeler Verilmesi Babı 70

175- Bâb: Devletin Ahdinde Bulunan Zimmet Ehli Azınlıklara Ve Onlara İyi Muamele Edilmesine (Devlet Başkanlığı Makaamından) Şefaat İstenilir Mi?. 70

176- Gelen Hey'etleriçin Güzel Elbise Giyip Süslenmek Babı 71

177- Bâb: İslâm Dîni Çocuğa Nasıl Arzolunur?. 71

178- Peygamberdin Yahûdîler’e: 'İslâm 'a girin de (dünyâ ve âhiret musibetlerinden) selâmette olun" sözü Babı 72

179- Bâb: Bîr Kavim Kendilerine Âid Birtakım Malları Ve Arazîleri Olduğu Hâlde Harb Diyarında İslâm'a Girdikleri Zaman. Bu Mallar Ve Arazîler Yine Kendilerinin Olur 72

180- Devlet Başkanının İnsanları -Yâhud İnsanlar Îçin-(Savaşçıları Ve Diğerlerini Sayıp) Yazması Babı 73

18l- Bab: 73

182- Harbde (Kumandan Şehîd Düştüğü Ve) Düşman Saldırısından Endîşe Ettiği Zaman, Devlet Başkanının Ta'yînini Beklemeksizin, Kendini Ordu Üzerine Kumandan Yapan Kimse Babı 73

183- Cihâdda İmdâd Göndermekle Yardım -Edilmesi Babı 74

184- Düşmana Gâlib Gelen Ve Akabinde Onların Binasız Geniş Arsaları Üzerinde Üç Gün İkaamet Eden Kimse Babı 74

185- Gazvede Ve Seferde İken Ganimeti Taksim Eden Kimse Babı 74

186- Bâb: Muhârib Müşrikler Bir Müslümânın Malını Ganimet Aldıkları Ve Sonra Müslümanlar 0 Müşriklerin Diyarını İsti'lâ Ettiklerinde, O Müslüman Kendi Malını Aynen Bulsa (Sahibi Bu Malını Alabilir Mi, Yoksa Bu Mal Ganimet Malından Mı Sayılır)? 75

187- Fars Diliyle Ve Arabca'dan Başka Herhangibir Dil İle Konuşan Kimse Babı 75

188- Emanet   Mallnda Hıyanet(İn Haramlığı) Babı 76

189- Millet Malından Çalınan Az Şeyfin Hükmü) Babı 76

190- Ganîmet Malları İçindeki Deve Ve Koyunları  (Taksimden Önce) Kesmenin Mekruh Olması Babı 77

191- Fetihlerde Müslümanlara Sevinçli Haber Göndermelin Meşrû'luğu) Babı 77

192- Sevinçli Haberi Getiren Kimseye Verilecek Şey Babı 77

193- Bâb: 78

194- Bâb: Erkek Kişi. Zimmet Ehli Olanların İç Elbiselerine Bakmaya Muhtâc Ve Çaresiz Olduğu Zaman; Ve Yine Erkek Kişi Kadınlar Allah'a İsyan Ettiklerinde Kadınlara Bakmaya Ve Elbiselerini Çıkartıp Onları Çıplak Yapmaya Muhtâc Ve Çaresiz Olduğu Zaman (Böyle Zaruret Hâllerinde Bu Bakmalar Caiz Olur) 78

195- Gazveden Dönen Gazileri Karşılamak Babı 78

196- Cenk'etmekten Döndüğü Zaman (Mücâhidin Yolda) Söyleyeceği Duâ Babı 79

197- Bir Seferden Geldiği Zaman Namaz Kılmak Babı 80

198- Seferden Dönüş Sırasında Yemek Yapmak Babı 80


Rahman ve Rahim olan Allah'ın ismiyle

 

56- KİTABU'L-CİHAD VE'S-SIYER

(Cihâd ve Sîretler Kitabı)

 

1- Cihâdın Ve Sîretlerin Fazîleti Babı [1]

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli:

"Şübhesiz ki Allah hakk yolunda öldürmekte, kendileri de öldürülmekte olan mü 'minlerin canlarını ve mallarını -kendilerine cennet vermek mukaabilinde- satın almıştır. (Bu) Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'ân'da kendi üzerine hakk ve kesin bir va'ddir. Allah kadar ahdine vefa eden kimdir? O hâlde (ey mü'minler) yapmış olduğunuz bu alışverişten dolayı sevinin. Bu, en büyük saadettir, Tevbe edenler, ibâdet edenler, hamd edenler, seyahat edenler, rükû' edenler, secde edenler, iyiliği emredenler, kötülükten vazgeçirmeye çalışanlar ve Allah'ın sınırlarını koruyanlar; sen o müzminlere dahî cenneti muştula" (et-Tevbe: 111-112) [2]

İbn Abbâs: "Sınırlar", tâattir, demiştir [3].

 

1-......Abdullah ibn Mes'ûd (R) şöyle demiştir: Ben Rasûlullah'a sordum:

—  Yâ Rasûlallah! Amelin hangisi daha faziletlidir? dedim.

—  "Vaktinde kılınan namazdır" buyurdu. Ben:

—  Sonra hangi amel? dedim. Rasûlullah (S):

—  "Sonra ana babaya itaat ve iyi muamele etmektir" buyurdu. Ben:

—  Sonra hangi iş? dedim. Rasûlullah:

—  "Allah yolunda cihâd etmektir" buyurdu.

(İbn Mes'üd dedi ki:) Bunun üzerine ben Rasûlullah'a soru sor­maktan sustum. Eğer ben daha çok sormak isteseydim, muhakkak O bana çok cevâb verecekti  [4].

 

2-.......Sufyân es-Sevrî şöyle demiştir: Bana Mansûr ibn Mu'temir, Mucâhid ibn Cebr'den; o da Tâvûs'tan tahdîs etti. İbn Abbâs (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S): "Mekke fethinden sonra Medine'ye hicret yoktur. Velâkin cihâd ve niyet vardır. (Onun için devlet baş­kanı tarafından) Allah yolunda gazaya çağrıldığınız zaman hepiniz ica­bet edip seferber olunuz" buyurdu [5].

 

3-....... Âişe(R):

— Yâ Rasûlallah! Biz (Kur'ân'da) cihâdı en faziletli amel görü­yoruz. Biz cihâda çıkamaz mıyız? diye sordu.

Rasülullah (S):

—  "Fakat (siz kadınlar için) cihâdın en faziletlisi mebrûr (yâni makbul) haccdır" buyurdu  [6].

 

4-...... Ebû Hureyre (R) tahdîs edip şöyle demiştir: Rasûlullah'a bir adam geldi ve:

—  Bana cihâda denk olacak bir amele delâlet et, dedi. Rasülullah (S):

—  "Ben cihâd değerinde bir amel bulamıyorum" buyurdu da şöyle devam etti: "Mücâhid sefere çıktığı zaman sen mescide girip de (o geriye dönünceye kadar) hiç gevşemeden devamlı namaz kılmaya; hiç iftar etmeden devamlı oruç tutmaya gücün yeter mi?" buyurdu.

O zât:

—  Buna kimin gücü yeter ki? Dedi [7].

Ebû Hureyre: "Mücâhidin atı, mer'asında kösteklendiği ipinin çevresinde şahlanarak ileri geri elbette koşar. îşte atının bu koşması da mücâhid lehine haseneler olarak yazılır" demiştir [8].

 

2- Bâb: İnsanların En Faziletlisi Allah Yolunda Canı İle, Malı İle Cihâd Eder. Olan Mü'mindir

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli:

"Ey îmân edenler, elem verici bir azâbdan sizi kurtaracak bir ticâret yolunu göstereyim mi size? Allah'a ve Rasûlü'ne îmânfda sebat) eder, mallarınızla, canlarınızla Allah yolunda çarpışırsınız. Bu sizin için eğer bilirseniz çok hayırlıdır. (Böyle yaparsanız) O, sizin günâhlarınızı mağfiret eder, sizi altlarından ırmaklar akan cennetlere ve Adn cennetlerindeki çok güzel saraylara sokar. İşte bu, en büyük kurtuluştur"

(es-Saff: 10-12) [9]

 

5-....... Ebû Saîd el-Hudrî (R) tahdîs edip şöyle demiştir (Bir kerre):

— Yâ Rasûlallah, insanların hangisi daha faziletlidir? denildi. Bunun üzerine Rasûlullah (S):

—  "Caniyle, maliyle Allah yolunda cihâdeden mü'mindir" bu­yurdu.

Sahâbîler:

—  Sonra kimdir? dediler. Rasûlullah:

—  "Vadilerden bir vâdî içinde (yalnızlığa çekilen) bir mü'min­dir ki, o, Allah'tan korkar da insanları kendi şerrinden rahat bırakır" buyurdu [10]

 

6-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Ben Rasûlullah'tan işit­tim, şöyle buyuruyordu: "Allah yolunda (çarpışan) mücâhidin me­seli, hâli -Allah, kendi yolunda cihâd eden kimseleri en bilendir-(gündüz) oruç tutan, (gece) namaz kılan kimsenin meseli gibidir. Al­lah, kendi yolunda döğüşen mücâhidi, onu vefat ettirip cennete gir-dirmeyi yâhud da sevâb ve ganimetle beraber onu salimen evine döndürmeyi üzerine almıştır (yânî bunlardan birini mücâhide garan­ti etmiştir)" [11].

 

3- Erkeklerin Ve Kadınların Mücâhid Olmak Ve Şehîd Olmak İçin Duâ Etmeleri Babı [12]

 

Umer ibnu'l-Hattâb da: "(Yâ Allah!) Rasûlü'nün beldesinde beni şehîd olmakla rızıklandır!" demiştir [13].

 

7-.......İshâk, Enes(R)'ten şöyle derken işitmiştir: Rasûlullah, teyzem Ümmü Haram bintu Milhân'ın yanına girerdi de, o kendisi­ne yemek yedirir idi. O sırada Ümmü Haram Ubâde ibnu's-Sâmit'in nikâhı altında idi. Yine bir gün Rasûlullah, Ümmü Harâm'ın ziyare­tine geldi. Teyzem O'na yemek ikram etti ve Rasûlullah'ın başını ta­rayıp temizledi. Akabinde Rasûlullah bir müddet uyudu. Sonra gülerek uyandı. Ümmü Haram dedi ki: Ben:

—  Yâ Rasûlallah! Seni güldüren nedir? diye sordum. Rasûlullah (S):

—  "Bana ru'yâmda ümmetimden bir takım insanlar şu engin de­niz üstünde tahtları üzerine kurulmuş hükümdarlar hâlinde- yâhud: hükümdarların tahtlarına kuruldukları gibi- gemilere kurulmuşlar da ihtişamla Allah yolunda deniz harbine giderlerken gösterildiler. - Râvî tshâk ta'bîrde şekk edip böyle terdîdli söyledi- de ona gülüyorum" buyurdu.

Ümmü Haram dedi ki: Ben:

— Yâ Rasûlallah! Beni de o deniz gazilerinden kılması için Al­lah'a duâ ediver! dedim.

Rasûlullah Ümmü Haram için duâ etti. Sonra Rasûlullah başını yastığa koyup bir müddet daha uyudu. Sonra yine gülerek uyandı. Ben yine:

—  Yâ Rasûlallah! Seni güldüren nedir? diye sordum. Rasûlullah bu defa da evvelkinde söylediği gibi:

—  "Ümmetimden yine bir takım insanlar bana meliklerin tahtlarına kuruldukları gibi (kara nakil vâsıtaları üstünde) debdebeli bir kaafile hâlinde Allah yolunda gazaya gider hâlde gösterildi" buyurdu. Ümmü Haram dedi ki: Ben:

— Yâ Rasûlallah! Beni de (karadaki) o mücâhidlerden kılması için Allah'a duâ ediver! dedim.

Rasûlullah:

—  "Sen birincilerden(yîin\ deniz gazilerinden)^" buyurdu. (Enes ibn Mâlik dedi ki:) Hakîkaten Ümmü Haram, Muâviye

ibn Ebî Sufyân'ın Şâm Valiliği zamanında ve onun kumandasında tertîb edilen bir deniz gazasında gemiye bindi ve denizden karaya çıktığı zaman bindiği hayvanından düştü de gaza yolunda şehîden vefat etti [14].

 

4- Allah Yolunda Mücâhede Edenlerin Dereceleri Babı

 

Müennes ve müzekker işaret isimleriyle

"Şu benim yolumdur" denilir [15].

Ebû Abdillah el-Buhârî: "Guzzen( = Gâzîler)" cem'idir; bunun müfredi "Gâzin"dir. "Hum derecâtun inde'llah"

(Âiu imrân: 163) "Onlar Allah indinde derece derecedirler demektir [16].

 

8- Bize Yahya ibn Salih tahdîs edip şöyle dedi: Bize Fulayh, Hi­lâl ibn Alî'den; o da Atâ ibn Yesâr'dan tahdîs etti. Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) şöyle buyurdu: "Her kim Allah'a ve O'nun Rasûlü'ne îmân eder de namaz, kılar, ramazânda oruç tutarsa onu cennete girdirmek Allah üzerine bir hakk olur. O kimse ister Al­lah yolunda cihâd etsin, isterse içinde doğduğu toprağında otursun."

Bunun üzerine sahâbîler:

— Yâ Rasûlallah, bu haberi insanlara müjdelemez miyiz? dediler.

Rasûlullah:

—  "Şübhesiz cennette yüz derece vardır. Allah onları Allah yo­lunda mücâhede edenler için hazırlamıştır. İki derece arasındaki uzak­lık, gökle yer arasındaki uzaklık gibidir. Siz A ilah 'tan (cennet) istemek dilediğinizde, O'ndan Firdevs'i isteyin! Çünkü o, cennetin en ortası (yânı en faziletlisi) ve en yücesidir" [17].

Râvî Yahya ibn Salih şöyle demiştir: Öyle sanıyorum ki üstadım [18]

 

9-.......Bize Ebû Recâ\ Semure ibn Cundeb(R)'den tahdîs etti. O, şöyle demiştir: Peygamber (S) şöyle dedi: "Bu gece ru'yâmda iki adam gördüm ki, o iki adam bana geldiler ve benimle bir ağaca çıktı­lar. Akabinde beni en güzel ve en faziletli bir eve girdirdiler ki, ben bundan güzel asla bir ev görmedim. O iki adam (yâm, iki melek) ba­na: Şu (içine girdiğin ikinci) eve gelince, o şehîdlerin evidir, dediler" [19].

 

5- Allah Yolunda Sabah Yürüyüşü Ve Akşam Yürüyüşü Ve Herbirinizin Cennetten Bir Yay Kadar Yeri Babı

 

10-.......Bize Humeyd et-Tavîl, Enes ibn Mâlik(R)'ten tahdîs etti ki, Peygamber (S): "Sabahleyin veya akşamleyin herhangibir za­manda Allah yolunda bir kene (cihâd için) yürüyüş, hiç şübhesiz dün­yâdan ve dünyâdaki şeylerin hepsinden hayırlıdır" buyurmuştur [20].

 

11-....... Bana babam Fulayh, Hilâl ibn Alî'den; o da Abdurrahmân ibn Ebî Amrete'den; o da Ebû Hureyre(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur: "Cennette bir kavs (yânî yay) kadar bir yer, (âlemde) üzerine güneş doğup batan şeylerin hepsinden mu­hakkak hayırlıdır."

Yine Rasûlullah: "Sabahleyin veya akşamleyin herhangi bir.za-mânda Allah yolunda (cihâda çıkıp) bir yürüyüş yapmak, üzerine gü­neş doğup batan şeylerin hepsinden hayırlıdır" buyurmuştur [21].

 

12-.......SehlibnSa'd(R)'dan. Peygamber (S): "Allah yolun­da (cihâd için) bir akşam yürüyüşü, bir sabah yürüyüşü dünyâdan ve dünyâdaki herşeyden daha faziletlidir" buyurmuşturı [22].

 

6- El-Hûru'l-Tyn ( = Kara Ve İri Gözlü Cennet Kadınları) Ve Onların Sıfatları Râbı [23]

 

Göz onların güzelliğine hayran kalır; gözlerinin beyazı son derece beyaz, siyahı da son derece siyahtır [24]. "Ve biz onlara bembeyaz şahin gözlü hurileri eş yaptık" (ed-Duhân: 54) [25]

 

13-.......Bize Ebû İshâk, Humeyd et-Tavîl'den tahdîs etti. O şöyle demiştir: Ben Enes ibn Mâlik(R)'ten işittim; Peygamber (S) şöyle bu­yurmuştur: "Ölüp de Allah katında büyük bir hayra mâlik olan hiç­bir kulu, tekrar dünyâya dönmesi ve dünyâ ile dünyâdaki herşeyin kendisinin olması sevindirmez; yalnız şehîd müstesnadır. Çünkü o, şehid olmanın faziletinden görmekte olduğu şeylerden dolayı tekrar dünyâya dönmek ve dünyâda diğer bir defa daha öldürülmek onu sevindirir".

Humeyd et-Tavîl dedi ki: Ben Enes ibn Mâlik'ten işittim ki, Pey­gamber (S) şöyle buyurmuştur: "Akşamleyin veya sabahleyin herhan-gibir zamanda Allah yolunda bir kerre (cihâd için) yürüyüş, hiç şübhesiz dünyâdan ve dünyâdaki herşeyden hayırlıdır. Ve cennetten herhangi birinizin bir yay kadar yeri yâhud bir deynek.yeri; yânı kam­çısı kadar bir yer, dünyâdan ve dünyâdaki şeylerin hepsinden hayırlı dır. Şayet cennet ehlinden bir kadın yer ahâlîsine baksaydı, hiç şübhesiz o, cennetle yer arasındaki fezayı aydınlatır ve o arayı bir güzel koku doldururdu. Ve yine muhakkak ki, o cennet kadınının başı üzerinde­ki baş örtüsü, dünyâdan ve dünyâdaki herşeyden hayırlı ve değerlidir"[26].

 

14-.......ez-Zuhrî şöyle demiştir: Bana Saîd ibnu'l-Müseyyeb ha­ber verdi ki, Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Ben Peygamber (S)'den işittim, şöyle buyuruyordu: "Nefsim elinde olan Allah'ayemîn ede­rim ki, kendilerini üzerine bindirebileceğim binekler bulamamam hâ­linde cihâd yolunda benim arkamda kalmalarına gönülleri bir türlü razı olmayacak (ve bundan çok üzülecek) bir takım mü'min kimseler mevcûd olmasaydı, ben Allah yolunda gazaya çıkan hiçbir seriyyeden (cihâd müfrezesine katılmaktan) geri kalmazdım. Yine nefsim elinde olan Allah'a yemîn ederim ki, Allah yolunda öldürülüp diriltilmemi; ondan sonra öldürülüp diriltilmemi; ondan sonra öldürülüp diriltil­memi; ondan sonra öldürülüp diriltilmemi; ondan sonra öldürülme­mi ne kadar çok isterdim" [27].

 

15-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle dedi: Peygamber (S) bir hut­be yaptı da şöyle buyurdu: "Sancağı Zeyd ibn Harise aldı, akabinde vuruldu. Sonra sancağı Ca'fer ibn Ebî Tâlib aldı, o da vuruldu. Son­ra sancağı Abdullah ibn Ravâha aldı, o da vuruldu. Bundan sonra sancağı emirsiz olarak Hâlid ibn Velîd aldı ve ona fetih ve zafer ih­san olundu".

Peygamber (onların ulaştığı yüksekliği bildiği için) devamla: "Bu şehîd olanların bizim yanımızda olmalarıbizi sevindirmez''buyurdu.

Râvî Eyyûb es-Sahtıyânî dedi ki: Yâhud Peygamber: "O şehîd-lerin bizim yanımızda olmaları kendilerini sevindirmez" buyurdu. Bu­nu söylerken iki gözü yaş akıtıyordu [28].

 

8- Allah Yolunda (Cihâda Giderken) Binek Tarafından Yere Çarpılıp Ölen Ve Böylece Mücâhid Şehîdlerden Olan Kimsenin Fazileti Babı

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli: "... Kim evinden Allah'a ve O'nun Rasûlü'ne muhacir olarak çıkıp da sonra kendisine ölüm yetişirse, muhakkak ki onun mükâfatı Allah'a düşmüştür; Allah çok mağfiret edici, çok merhamet eyleyicidir" (en-Nisâ: ıoo) [29].

"Vakaa" "Vâcİb oldu" demektir [30].

 

16-.......O da Enes ibn Mâlik'ten tahdîs etti ki, teyzesi Mılhân kızı Ümmü Haram şöyle demiştir: Peygamber (S) bir gün bana ya­kın bir yerde uyudu, sonra gülümseyerek uyandı. Ben:

—  Seni güldüren nedir ki? dedim. O, şöyle dedi:

—  "Ümmetimden bir takım insanlar şu gök deniz üstünde, hü­kümdarların tahtlarına kuruldukları gibi-gemilere binerek deniz har­bine giderlerken ru 'yâmda bana göslerildiler (de ona güldüm)'' dedi.

Ümmü Haram:

— Beni de o deniz gazilerinden kılması için Allah'a duâ ediver,

dedi.

Peygamber de onun için duâ etti. Bundan sonra Peygamber ikinci defa uyudu. Sonra yine gülümseyerek uyandı. Ümmü Haram da O'na:

—  Seni güldüren nedir? dedi.

Peygamber de ona evvelki gibi cevâb verdi. (Bu sefer kara ordu­sunun cihâda gittiklerinin kendisine gösterildiğini söyledi.) Ümmü Haram:

— Beni de onlardan kılmasını Allah'a duâ ediver! dedi. Peygamber:

—  "Sen birincilerdensin" buyurdu.

Sonraları Ümmü Haram, kocası Ubâdetu'bnu's-Sâmit'in bera­berinde, müslümânların Muâviye kumandasında gemilere binip çık­tıkları ilk deniz gazasına bir gazî olarak çıktı. Nihayet o gaziler gazvelerini bitirip Şam'a inmek üzere dönerlerken, Ümmü Harâm'a

binmesi için bir hayvan getirildi. Hayvan Ümmü Harâm'ı yere çarp­tı; o da bundan öldü [31].

 

9- Allah Yolunda (Cihâda Giderken) Bir Musibete Uğrayan Yâhud Göğsüne Mızrak Saplanan Kimsenin Fazileti Babı [32]

 

17-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) –bir da'vet üzerine Kur'ân bilenlerden- yetmiş kişilik bir topluluğu Suleym oğulları'ndan bâzı soylara ve Âmir oğulları'na (dîn öğretmek için) göndermişti. Bunlar Maûne Kuyusu'na vardıkları zaman, dayım (Ha­ram ibn Milhân) arkadaşlarına:

— Sizden önce ben (Suleym oğulları'na) varayım da, eğer onlar bana Rasûlullah'tan kendilerine tebliğ edinceye kadar emân verirler­se, ben tebliğ edeyim. Emân vermezlerse sizler bana yakın bir yerde bulunmuş olursunuz, dedi ve ilerledi.

Suleym oğullan evvelâ dayıma emân verdiler. O da Peygamber'-den onlara hadîs ve teblîğ söylerken,onlar ansızın aralarından (Amir ibnu't-Tufeyl isminde) bir adama işaret ettiler. O da dayıma (arkasın­dan şiddetle) mızrak sapladı ve mızrağı göğsünden çıkardı. Bu ölüm darbesi üzerine dayım Haram, (göğsünden fışkıran kanları ellerine bu-layıp yüzüne ve başına sürerek):

— Allâhu ekber ( = Allah en büyüktür). Ka'be'nin sahibine ye­min ederim ki, ben (şehîdlik rütbesi) kazandım! diye bağırdı.

Sonra (bu gaddar) Suleym oğulları dayımın geri kalan arkadaş­larına döndüler. Ve dağa kaçan (Ka'b ibn Zeyd denilen) topal bir ki-! siden başka, onları da öldürdüler. Râvî Hemmâm: Bunun beraberinde (bulunan Amr ibnu Umeyye ed-Demrî isminde) diğer bir adamı da söylediğini sanıyorum, demiştir.

O anda Cibril aleyhi's-selâm bu faciayı Peygamber'e:

— Seriyyedeki bütün sahâbîler Rabb'lerine kavuştular. Allah on­lardan razı oldu; onları da razı etti! diye haber verdi.

O zamanlar biz Cibril'in bu haberini (Kur'ân olarak): "Bizi kav­mimize haber veriniz: Biz Rabb'imize kavuştuk. O bizden razı oldu; bizi de razı kıldı" diye okurduk. Bir zaman sonra (tilâveti) nesh olundu.

Bu facia üzerine Peygamber; Allah'a ve Rasülü'ne isyan eden şu Rı'l, Zekvân, Lıhyân oğullan ve Usayya oğulları aleyhine kırk sa­bah la'net duası yaptı [33].

 

18- Bize Mûsâ ibn İsmâîl tahdîs edip şöyle dedi: Bize Ebû Ava-ne, el-Esved ibn Kays'tan; o da Cundeb ibn Sufyân'dan tahdîs etti ki, Rasûlullah (S)'ın şehîd olma yerlerinin birinde ayak parmağı (ya­ralanıp) kanamış idi. Bunun üzerine Rasûlullah:

"Hel enti illâ ısbaun demîti Ve  sebîiillâhî mâ lakıyti" (= Sen ancak bir parmaksın ki kanadın Allah yolundadır bütün de çattığın) recezini söyledi [34].

 

10- Azîz Ve Celîl'olan Allah Yolunda Yaralanan Kimsenin Fazileti Babı

 

19-.......el-A'rec'den; o da Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: "Nefsim elinde olan Allah'a ye­min ederim ki, Allah yolunda yaralanan hiçbir kimse müstesna ol­mamak üzere -ki Allah kendi yolunda yaralananı en bilendir-muhakkak kıyamet gününde, rengi kan rengi; kokusu ise misk ko­kusu hâlinde gelir" [35].

 

11- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

'De ki: Siz bizde iki güzelliğin birinden başkasını mı (et-Tevbe: 52) [36].

Harb nevbet iledir; yânı bazen lehimize, bazen aleyhimize olur [37].

 

20-....... Abdullah ibn Abbâs haber vermiş; ona da Ebû Sufyân şöyle haber vermiştir: Hırakliyus, Ebû Sufyân'a:O'nunla muha­rebeniz nasıldır? diye sana sordum. Sen: Aramızda harb nevbet iledir; bazen O bize zarar verir, bazen biz O'na zarar veririz dedin. İşte ra-sûller böyle denenirler. Sonra da akıbet onlann lehine olur, demiştir [38].

 

12- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

"Mü'minler içinde Allah'a verdikleri sözde sadâkat gösteren nice erler var. İşte onlardan kimi adadığını Ödedi, kimi de (bunu) bekliyor. Onlar hiçbir suretle

(ahidlerini) değiştirmediler" (ei-Ahzâb: 23)

 

21-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Amcam Enes ibnu'n- Nadr, Bedr harbinden uzakta bulunmuştu. Bunun için o:

— Yâ Rasûlallah! Müşriklerle yaptığın ilk muharebeden uzakta bulundum. Yemîn olsun, eğer Allah beni müşrikler harbinde hazır bulundurursa ne yapacağımı Allah muhakkak insanlara gösterecek­tir! demişti.

Uhud günü gelip de müslümânlar cebhesi açılınca Enes ibnu'n-Nadr:

— Yâ Allah! Ben Sen'den şunların; yânı Peygamber'in sahâbî-lerinin yaptıkları bozulma ve kaçma suçundan dolayı özür ve baha­nelerinin kabulünü isterim. Şunların; yâni müşriklerin Peygamber'e karşı yaptıkları harbden ve cinayetten de Sana sığınırım, dedi.

Sonra (müşriklere doğru) ilerledi.Bu sırada Enes ibnu'n-Nadr'a Sa'd ibnu Muâz rastgeldi. Enes ibnu'n-Nadr ona:

— Yâ Sa'de'bne Muâz! Ben cennet istiyorum. Ve Nadr'ın Rabb'-ine yemîn ederim ki, ben cennetin kokusunu Uhud'un berisinden his­sedip buluyorum! dedi.

Sa'd ibn Muâz, Rasûlullah'a:

— Yâ Rasûlallah! Ben İbnu'n-Nadr'ın düşmanlara karşı yaptığı hârika kahramanlıkları anlatmaya muktedir değilim, dedi.

Enes ibn Mâlik (Sa'd ibn Muâz'ı te'yîd ederek) şöyle demiştir: Biz Enes ibnu'n-Nadr'ı şehîd edilmiş hâlde bulduğumuzda, onun be^ deninde kılıç darbesi yâhud mızrak dürtmesi veya ok saplanması olarak seksenden fazla yara bulduk. Müşrikler bu mücâhidin burnunu, ku­laklarını ve diğer bâzı uzuvlarını kesmek ve gözlerini oymak suretiy­le müsle, yânî işkence etmişlerdi. Bu sebeble onu hiçbir kimse tanıya­madı da ancak kızkardeşi (halam) onu parmaklarının ucuyla tanıya­bildi.

Yine Enes ibn Mâlik dedi ki: Biz şu âyetin Enes ibnu'n-Nadr ile benzerleri hakkında indiğini düşünür yâhud zannederdik: "Müzminler içinde Allah 'a verdikleri sözde sadâkat gösteren nice erler vardır. İş­te onlardan kimi adadığını ödedi, kimi de (bunu) bekliyor. Onlar hiçbir suretle (ahidlerini) değiştirmediler" (ei-Ahzâb:23) [39].

Yine Enes ibn Mâlik şöyle demiştir: Enes ibnu'n-Nadr'ın kızkar­deşi -ki o er-Rubeyy' adiyle anılır- bir kadının ön dişlerini kırmıştı. Da'vâ Rasûlullah'a götürüldüğünde, Rasûlullah (S) kısas yapılma-sıyle emretti. Bu hüküm üzerine Enes ibnu'n-Nadr:    "

— Yâ Rasûlallah! Seni hakk ile peygamber gönderen Allah'a ye­min ederim (ve Allah'tan umarak derim ki) Rubeyy'in ön dişi kırıl­maz! dedi.

Hakîkaten da'vâcılar, sonunda diyete razı oldular da kısası bı­raktılar. Bunun üzerine Rasûlullah:

—  "Allah'ın kullarından öylesi vardır ki, o, Allah'a yemin etse, muhakkak Allah onun yeminini doğru çıkarıp yerine getirir" buyur­du [40].

 

22- Bize Ebû'l-Yemân tahdîs edip şöyle dedi: Bize Şuayb, ez-Zuhrî'den haber verdi, dedi. H Bize -bâzı nüshalarda- bana İsmâîl tahdîs edip şöyle dedi: Bana erkek kardeşim Abdulhamîd, Süleyman ibn Bilâl'den; zannederim ki o, Muhammed ibn Ebî Atîk'ten; o da İbn Şihâb'dan; o da Hârice ibn Zeyd'den tahdîs etti ki, Zeyd ibn Sa­bit (R) şöyle demiştir: Ben(Kur'ân yazılı) sahîfeleri Mushaf'lara nak­lettim. Bu sırada el-Ahzâb Sûresi'nden bir âyeti kaybettim. Hâlbuki ben Rasûlullah'ın onu okuduğunu her zaman işitir dururdum. O âyeti (yazılı olarak) bulamadım, yalnız Rasûlullah'ın, tek başına şâhidli-ğini iki kimsenin şâhidliğine denk tuttuğu Ensâr'dan Huzeyme ibn Sâbit'in yanında buldum. İşte o âyet Allah'ın şu kavlidir:

'Mü'minler içinde Allah 'a verdikleri sözde sadâkat gösteren nice erler vardır. İşte onlardan kimi adadığını ödedi, kimi de (bunu) bek­liyor. Onlar hiçbir suretle (ahidlerini) değiştirmediler"tâ-Aiu&b: 23) [41].

 

13- Bâb: Harbe Girişmeden Evvel İyi Amel

 

Ebu'd-Derdâ da: Sizler ancak amellerinize bürünüp yapışıcılar olarak harb ediyorsunuz, demiştir [42].

Bir de Azîz ve Celîl olan Allah'ın şu kavli vardır:

"Ey îmân edenler, yapmıyacağınız şeyi niçin söylersiniz?

Yapmıyacağımz şeyi söylemeniz, en şiddetli buğz sebebi olmak bakımından Allah indinde büyüdü. Şübhesiz ki

Allah, kendi yolunda, birbirine kenetlenmiş bir bina gibi saflar bağlayarak çarpışanları sever" («-Saff: 2-4) [43].

 

23-.......Ebû İshâk şöyle demiştir: Ben-el-Berâ (ibnÂzib-R-)'dan işittim, şöyle diyordu: (Uhud harbinde) Peygamber'e demir zırh ile yüzü örtülü bir kişi geldi de:                                            

— Yâ Rasûlallah! (Hemen) harb edeyim de (sonra) müslümân mı olayım? diye sordu.

Rasûlullah (S):

—  "Müslüman ol, sonra harbet!" buyurdu.

O da hemen müslümân oldu, sonra da harbe girişti, nihayet şehîd edildi.

Bunun üzerine Rasûlullah:

"Az işledi, fakat çok ecir kazandı" buyurdu [44].

 

14- Kendisine, Atanı Ve Nereden Atıldığı Bilinmeyen Serseri Bir Ok Gelip De Bu Sebebden Ölen Kimse Babı

 

24-.......Katâde şöyle dedi: Enes ibn Mâlik bize şöyle tahdîs etti: el-Berâ kızı Ümmü'r-Rubeyy'ki bu kadın, Harise ibn Surâka'-mn da anasıdır [45] Peygamber(S)'e geldi ve:

 

— Ey Allah'ın Peygamberi! Hârise(nin hâlin)den bana haber ver­mez misin? Ona Bedir günü serseri bir ok isabet edip öldürülmüştü. Eğer oğlum cennette ise (bu acıya) sabrederim. Cennette değilse ona gücüm yettiği kadar ağlamağa çalışırım, dedi.

Peygamber cevaben:

—  "Ey Hârise'nin anası! Sana şanlı bir haber vereyim: Cennet­te birçok dereceler vardır.  Ve şübhesiz senin oğlun bunlardan el-Firdevsu'l-A 'lâ'ya, yânı en yüksek Firdevs'e erişti" buyurdu [46].

(Bu cevâb üzerine kadın:

—  İyi iyi, yâ Harise! Ne mutlu sana! diye dönüp gitti.)

Rahman ve Rahim olan Allah'ın ismiyle

 

15- Allah'ın Kelimesi En Yüksek Olsun Diye Kıtal Eden Kîmse(Nin Fazîleti) Babı [47]

 

25-.......Ebû Mûsâ (R) şöyle demiştir: Peygamber (S)'e bir kimse geldi de:

— Bir kısım kimseler ganîmet malı için muharebe eder, bir kı­sım kimseler de insanlar arasında adının söylenip övülmesi için mu­harebe eder; bir kısım insanlar da yiğitlikteki mevkii derecesi görülsün diye cihâd eder. Şu hâlde Allah yolundacihâd eden kimdir? diye sordu.

Peygamber:

— "Her kim Allah'ın kelimesi en yüksek olsun diye mukaatele ederse, onunkisi Allah yolundadır" buyurdu [48].

 

16- İki Ayağı Allah Yolunda Pek Tozlanan Kimse Bâbî

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli:

"Gerek Medîneliler'e, gerek çevrelerindeki bedevilere Allah'ın Rasûlü'nden geri kalmaları ve kendisinin bizzat

katlandığı zahmetlere onların da katlanmaya rağbet etmemeleri yasaktır. Bunun sebebi şudur; Allah yolunda bir susuzluk, bir yorgunluk, bir açlık, kâfirleri kızdıracak bir yere ayak basmaları, bir düşmana karşı muvaffakiyete erişmeleri (gibi hiçbir hâl ve hareket) yoktur ki, mukaabilinde kendileri için iyi bir amel yazılmış olmasın. Çünkü Allah, iyi hareket edenlerin mükâfatını zayi' etmez" (et-Tevbe: 120) [49].

 

26-.......Râfi' ibnu Hadîc'in oğlu Abâye haber verip şöyle de­miştir: Bana Ebû Abs -ki o Abdurrahmân ibn Cebr'dir- şöyle haber verdi: Rasûhıllah (S): "Herhangibir kulun ayakları Allah yolunda toz­lanırsa, cehennem ateşi ona dokunmaz" buyurdu [50].

 

17- Allah Yolundayken Bulaşmış Olan Tozları İnsanlardan Silme(Nin Kerîh Olmadığı) Babı

 

27-.......Bize Hâlid ez-Hazzâ, İkrime'den tahdîs etti ki, İbn Abbâs, kölesi îkrime ile kendi oğlu Alî'ye hitaben: İkiniz Ebû Saîd'e gi­din de, onun rivayet ettiği hadîslerden de bir mikdâr işitin, demiştir. Bu emir üzerine bizler Ebû Saîd'e geldik. O, süt kardeşi ile beraber kendilerine âid olan bir bahçede idi, onu sürüyorlardı. Bizi görünce yanımıza geldi, ridâsını bürünüp oturdu. Ve şöyle dedi: Bizler Mes-cid'in kerpiçlerini birer kerpiç birer kerpiç taşıyorduk. Ammâr ise ker­piçleri ikişer ikişer taşıyordu. Peygamber (S) onun yanına geldi, ba­şından tozlan eliyle sildi de: "Vah Ammâr! Kendisini bâğîye bir topluluk öldürecektir. Ammâr onları Allah'a da'vet ediyor, onlar ise onu cehenneme da'vet eder" buyurdu [51].

 

18- Harbden Ve Tozlardan Sonra Bedeni Boydan Boya Yıkamak Babı

 

28-.......Urve ibnu'z-Zubeyr, Âişe(R)'den şöyle haber verdi ki, Rasûlullah (S) Hendek günü (evine) döndüğü ve silâhını koyduğu ve baştan aşağı da yıkandığı sırada, kendisine Cibril geldi. Cibril'in ba-şıiıı tozlar kaplamıştı. Bu hâlde Cibril:

—  Silâhı bıraktın mı? Vallahi ben silâhı bırakmadım, dedi. Rasûlullah:

—  "Öyleyse nereye?" diye sordu. O da:

—  İşte şuraya, dedi de Benû Kurayza'ya doğru işaret etti. Âişe dedi ki: Bu(konuşma)nun üzerine Rasûlullah. Kurayza oğulları'na doğru (yola) çıktı[52].

 

19- Yüce Allah'ın Şu Kavlinin Fazileti Babı: [53]

 

"Allah yolunda Öldürülenleri sakın Ölüler sanma. BiVakis onlar Rabb'Ieri katında diridirler. Lûtfu inayetinden kendilerine verdiği ile hepsi de şad olarak rızıklanırlar. Arkalarından henüz onlara katılmayanlar hakkında da: Onlara hiçbir korku yoktur. Onlar mahzun da olacak değillerdir * diye müjde vermek isterler. Onlar Allah9tan bir nVmetle ve daha fazlasıyle ve Allah'ın müzminlere olan mükâfatını zAyV etmeyeceği müjdesiyle de sevinirler" (âiu imrân: i69-ni).

 

29-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) otuz sabah namazında, Maûne Kuyusu sahihlerini öldüren, Allah'a ve Ra-sûlü'ne isyan etmiş olan kimseler aleyhine Rı'l, Zekvân ve Usayya kabileleri aleyhine beddua etti.

Enes dedi ki: Muâne Kuyusu'nda öldürülen kimseler hakkında Kur'ân indirildi. Biz onu okuduk. Bir zaman sonra (tilâveti) nesho-lundu: "Bizi kavmimize haber veriniz:BizRabb'imize kavuştuk; O bizden razı oldu, biz de O'ndan razı olduk" [54].

 

30-.......Câbir ibn Abdillah (R) şöyle derdi: Uhud günü insan­lar sabah içkisi şarâb içtiler, sonra şehîdler olarak öldürüldüler. Ha­dîsin râvîsi Sufyân ibn Uyeyne'ye: "Bu günün sonundan" lâfzı bu hadîste mevcûd mudur? diye soruldu. Sufyân: Bu lâfız hadîste yok­tur, dedi [55].

 

20- Meleklerin Şehıd Üzerine Toplanıp Onu Gölgelemeleri Babı

 

31-.......Câbir şöyle diyordu: Babam, organları kesilmiş hâlde Peygamber'e getirildi ve önüne konuldu. Ben yüzünün örtüsünü aç­maya davrandım. Kavmim beni bundan nehyetti. Bu sırada Peygam­ber feryâd eden bir kadın sesi işitti. Amr'ın kızı yâhud Amr'ın kızkardeşi (Fâtıma'dır), denildi. Bunun üzerine Peygamber (S): "Niçin ağlıyor -yâhud: ağlamasa da- melekler o şehide kanatlarıyla gölge yap­makta devam ediyorlar" buyurdu.

Buhârî dedi ki: Ben hadîsin râvîsi Sadaka'ya: Bu hadîste "Şe-hîd kaldırılıncaya kadar" lâfzı var mıdır? diye sordum. Sufyân ibn Uyeyne: Belki bu lâfzı Câbir söyledi, dedi [56].

 

21- (Allah Yolunda Şehîd Edilen) Mücâhidin Dünyâya Dönmeyi Temenni Etmesi Babı

 

32-.......Katâde dedi ki: Ben Enes ihn Mâlik'ten işittim ki, Pey­gamber (S) şöyle buyurmuştur: "Cennete giren hiçbir kimse, yeryü­zündeki herşeye mâlik olmak üzere dahî olsa, tekrar dünyâya dönmeyi istemez. Bundan şehîd müstesnadır. O, görmekte olduğu keramet­ten dolayı tekrar dünyâya dönmeyi ve on kerre öldürülmeyi temenni eder" [57].

 

22- Bâb: Cennet Kılıçların (Şakıyan) Yıldırımı Altındadır

 

33- Ve el-Mugîre ibn Şu'be şöyle dedi: Bize Peygamberimiz (S) Rabb'imizin elçiliğinden haber verip:

—  "Bizden (Allah yolunda) öldürülen, cennete gider" buyurdu [58]. Umer de Peygamber'e hitaben:

— Bizim maktullerimiz cennette, müşriklerin maktulleri cehen­nemde değiller mi? dedi.

Peygamber:

—  "Evet, öyledir" buyurdu [59].

 

34- Bize Abdullah ibn Muhammed tahdîs edip şöyle dedi: Bize Muâviye ibn Amr tahdîs etti: Bize Ebû İshâk, Mûsâ ibn Ukbe'den; o da Umer ibn Ubeydillah'ın himayesinde bulunan Salim Ebî'n-Nadr'dan tahdîs etti. Bu Salim, Umer ibn Abdillah'ın kâtibi idi. Sa­lim dedi ki: Abdullah ibn Ebî Evfâ, Umer ibn Ubeydillah'a (gönder­diği) mektûbda: Rasûlullah (S): "İyi biliniz ki, cennet kılıçların gölge­leri altındadır" buyurdu, diye yazmıştır.

el-Uveysî Abdulazîz ibnu Abdillah, İbnu Ebî'z-Zinâd'dan; o da Mûsâ ibn Ukbe'den olmak üzere bu hadîsi rivayet etmekte Muâviye ibn Amr'a mutâbaat etmiştir [60].

 

23- Cihâd İçin Çocuk İsteyen Kimse Babı [61]

 

35- el-Leys şöyle dedi: Bana Ca'fer ibn Rabîa, Abdurrahmân ibn Hürmüz'den tahdîs etti. O şöyle demiştir: Ben Ebû Hureyre(R)'den işittim; Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: "Süleyman ibn Dâvûd (Al­lah'ın selâmı onlara olsun):

— Yeminle söylüyorum ki, ben bu gece yüz kadına, yâhud dok­san dokuz kadına dolaşırım da, onların herbiri Allah yolunda cihâd

edecek bir süvari getirir, dedi. Arkadaşı kendisine:

 İnşâallah de, dedi.

Fakat o İn şâallah demedi.(Bütün kadınları dolaştı), neticede bir tek kadın müstesna, kadınlardan hiçbiri hâmile olmadı. Hâmile olan o tek kadın da yarım bir erkek çocuğu (dünyâya) getirdi. Muham-med'in nefsi elinde olan(Allah)a yemin ederim ki, eğer Süleyman İn şâallah deseydi, o çocukların hepsi de Allah yolunda birer süvârî ola­rak muhakkak cihâd ederlerdi".

 

24- Harbde Yiğitlik Ve Korkaklık Babı [62]

 

36-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) in­sanların en güzeli, en yiğidi ve cömerdi idi. Yemîn olsun bir gece Me-dîne halkı düşman baskınından korkmuştu da Peygamber (Ebû Talha'ya âid Mendûb adlı durgun ve çıplak) bir atın üstüne atlaya­rak (düşman sesinin geldiği tarafa sürmüş), Medîneliler'i geride bı­rakıp hepsinin önüne geçmişti.

Yine Enes: Rasûlullah'ın altında o durgun atı biz bir derya bul-duk (yânî: bir derya olmuş da su gibi akıyor bulduk) [63]

 

37-.......Cubeyr ibn Mut'ım'ın oğlu Muhammed şöyle demiş­tir: Bana Cubeyr ibn Mut'ım (R) şöyle haber verdi: Kendisi Rasûlul-lah'ın maiyyetinde yol aldığı ve Rasülullah beraberinde bir takım insanlar olduğu hâlde Huneyn(seferin)den döndüğü sırada (bir ta­kım bedevî) insanlar Rasûlullah'a takılmış, ondan ganimet istiyor­lardı. Hattâ onlar Rasûlullah'ı semure (denilen dikenli bir) ağacın altına sığınmaya mecbur etmişlerdi de, o ağac(m iri dikenleri) Rasû-lullah'ın ridâsını çekip kapmıştı. Bu sebebden Peygamber bir müddet orada durmuş ve:

— "Bana ridâmı veriniz! Eğer benim şu iri dikenli ağacın dikenleri sayısınca ganimet devesi ve sığırım olaydı, muhakkak ben onları a-ranızda taksim ederdim. Sonra sizler beni ne bir cimri, ne yalancı, ne de korkak bulurdunuz" buyurmuştur [64].

 

25- Korkaklıktan Allah'a Sığınılması Babı

 

38-....... Abdullah ibnu Umeyr şöyle demiştir: Ben Amr ibnu Meymün el-Evdî'den işittim, şöyle dedi: Sa'd ibn Ebî Vakkaas kendi oğullarına şu duâ kelimelerini, muallimin çocuklara yazı yazmayı öğ­retişi gibi öğretirdi. Sa'd şöyle derdi: Şübhesiz Rasülullah (S) namaz arkasında şunlardan Allah'a sığınırdı: "Ya Allah, ben korkaklıktan Sana sığınırım; ömrün en değersizine döndürülmemden de Sana sığı­nırım; dünyâ fitnesinden Sana sığınırım; kabir azabından da Sana sı­ğınırım".

Abdulmelik ibn Umeyr dedi ki: Ben bu hadîsi Mus'ab ibn Sa'd ibn Ebî Vakkaas'a tahdîs ettim de, o bunu doğruladı [65].

 

39-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) -duâda- şöyle der idi:

Allâhumme innî eûzu bike mine H-aczi ve 'l-keseli ve 'l-cubni ve 7-heremi ve eûzu bike min fitnetVl-mahyâ vel-menâti ve eûzu bike min azâbVl-kabri (= Yâ Allah, ben aczden, tenbellikten, korkaklıktan, faz­la ihtiyarlıktan Sana sığınırım. Hayât ve ölüm fitnesinden de Sana sığınırım. Kabir azabından da Sana sığınırım)" [66].

 

26- Harbde Hazır Bulunduğu Yerleri Tahdîs Edip Anlaîan Kimse Babı [67]

 

Bu anlatmayı Ebû Usmân Abdurrahmân en-Nehdî, Sa'd ibn Ebî Vakkaas'tan söyledi [68].

 

40-....... es-Sâib ibn Yezîd (R) şöyle demiştir: Ben Talha ibn Ubeydillah'a, Sa'd ibn Ebî Vakkaas'a, el-Mıkdâd ibnu'l-Esved'e ve Abdurrahmân ibnu'1-Avf a -Allah onlardan razı olsun- arkadaşlık et­tim. Ben bunların hiç birini Rasûlullah'tan hadîs tahdîs ederken işit­medim. Şu kadar var ki, ben Talha'yı Uhud gününden tahdîs ederken işittim [69].

 

27- Kâfirlere Karşı Elbirliğiyle Harbe Çıkmanın Vucûbu İle Cihâd Ve Niyetten Vâcib Olacak Mikdârı Beyân Babı

 

Ve Allah'ın şu kavilleri [70]: "(Ey mü'minler) sizler gerek hafif, gerek ağırlıklı olarak elbirliğiyle savaşa çıkın. Allah yolunda mallarınızla, canlarınızla muharebe edin. Eğer bilirseniz bu sizin için çok hayırlıdır. Eğer yakın bir menfaat, orta bir sefer olsaydı elbette senin arkana düşerlerdi. Fakat meşakkat onlara uzak geldi. Onlar: Eğer gücümüz yetseydi herhalde biz de sizinle beraber çıkardık, diye Allah 'a yemîn edeceklerdir. Bunlar (bu suretle) kendilerini helake sürüklerler. Allah biliyor ki, onlar hiç şübhesiz ve muhakkak yalancıdırlar" (et-Tevbe: 4i 42);

ve Allah'ın şu kavli:

"Ey îmân edenler, ne oldunuz ki size 'Allah yolunda elbirlik gazaya çıkın' denildiği zaman yere (mıhlanıp) ağırlaştınız?Âhiretten vazgeçip, yalnız dünyâ hayâtına mı razı oldunuz? Fakat bu dünyâ hayâtının fâidesi âhiretin yanında pek azdır. Eğer (emrolunduğunuz bu cihâda) elbirliğiyle çıkmazsanız, Allah sizi pek acıklı bir azaba uğratır ve yerinize sizden başka (itaatli) bir kavim getirir. Siz ona hiçbir şeyle zarar yapamazsınız. Allah

herşeye hakkıyle kaadirdir" (et-Tevbe: 38-39). İbn Abbâs'tan:"İnfirû subâtin", "Seriyyeler ve ayrı ayrı asker birlikleri hâlinde elbirliğiyle cihâda çıkın" demek olduğu zikrolunur [71]. "Subâtin vahidi", "Subetun"dur denilir [72].

 

41-.......Bize Sufyân (es-Sevrî) tahdîs edip şöyle dedi: Bana Mansûr, Mücâhid ibn Cebr'den; o daTâvûs'tan; o da İbn Abbâs(R)'tan tahdîs etti ki, Peygamber (S) Mekke fethi günü: "Fetihten sonra (ar­tık Mekke'den Medîne'ye) hicret yoktur, lâkin cihâd ve niyet vardır (Mekke'den yalnız cihâd kasdıyle ve faziletler tahsili niyetiyle çıkıla-bilir). Binâenaleyh cihâda da'vet olunduğunuzda hemen icabet ve ha­reket ediniz" buyurmuştur [73].

 

28- Bir Kafir Bir Müslümânı Öldürür. Sonra Bu Kaatiı. Müslümân Olur Ve Dînine Bağlı Kalır, Sonunda O Da Öldürülür (Yânı Harbde O Da Şehîd Edilirse, İkisi De Cennete Girer) Babı

 

42-.......Bize Mâlik, Ebu'z-Zinâd'dan; o da el-A'rec'den; o da Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Rasûlullah (S) şöyle söylemiştir: "Allah iki kişiyi rızâsı ile karşılar: Bunlar birbirini öldürüp cennete giren iki kimsedir. Şu (müslümân) Allah yolunda çarpışır. Şehîd dü­şer (de cennete girer). Sonra Allah onu öldürene hidâyet eder ve so­nunda o da şehîd edilir" [74].

 

43-.......Bize ez-Zuhrî tahdîs edip şöyle dedi: Bana Anbese ibnu Saîd, Ebû Hureyre(R)'den haber verdi.Ebû Hureyre şöyle demiş­tir: Rasûlullah (S) Hayber'i fethettikten sonra kendisi henüz Hayber'de iken, ben (Yemen'den) O'na geldim. (O ganimet dağıtıyordu.) Ben:

—  Yâ Rasûlallah! Bana da bir pay ver! dedim.

Saîd ibnu'1-Âs oğulları'ndan bâzısı (ki Ebân ibn Saîd'dir):

—  Yâ Rasûlallah, ona pay verme! dedi. ': Bunun üzerine Ebû Hureyre:

— Bu (adam), İbnu Kavkal'ın kaatili, dedi. Ebân ibnu Saîd Âs da:

— Vay hayret şu dağ kediciğine! O (Yemen'in Devs illerindeki) Da'nin Dağı'nın başından üzerimize yuvarlanıp geldi de, müslümân bir kişinin katlini bana yükleyerek beni ayıplıyor. Allah İbn Kavkaİ'a benim ellerim üzerinde şehîd olmak (saadetini) ikram etti de, beni onun iki elinde (kâfir bir hâlde öldürerek) hakir kılmadı [75].

Anbese yâhud onun berisindeki bir râvî: Rasûlullah, Ebû Hurey-re'ye pay verdi mi, yâhud vermedi mi; bilmiyorum, demiştir.

Râvî Sufyân ibn Uyeyne şöyle dedi: Bu hadîsi bana es-Saîdî, de­desinden; o da Ebû Hureyre'den olmak üzere tahdîs etti.

Ebû Abdillah el-Buhârî dedi ki: es-Saîdî, Amr ibnu Yahya ibn Saîd ibn Amr ibn Saîd ibni'I-Âs'tır.

 

29- Düşmanla Cenk Ve Kıtal Etmeye Gitmeyi, Oruç Tutmaya Tercih Eden Kimse Babı

 

44-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle dedi: Rasûlullah (S) zamânında Ebû Talha düşmanla cenk etmek için oruç tutmazdı. Peygam­berdin ruhu kabz olununca, ben Ebû Talha'yı hiç oruçsuz görme-iim; yalnız ramazân bayramı günü yâhud (teşrik günleri dâhil olduğu lâlde) kurbân günü oruç tutmazdı [76].

Ebân ibn Saîd ibni'I-Âs, Emevî'dir. Kardeşten Hâlid ile Amr müslümân oldukları hâlde, Ebân'ın müslümânlığı gecikmiştir. İbn Abdilberr'in bildirdiği­ne göre, Hudeybiye ile Hayber arasında müslümân olmuştur. İbn İshâk,

 

30- Bâb: Şe'hîdler (Allah Yolunda) Öldürülmekten Başka Yedi Nevi'dir

 

45-.......Ebû Salih, Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Rasû­lullah (S) şöyle buyurmuştur: "Şehîdler beş (ntVı')dir Tâûndanölen; karın hastalığından ölen; suda boğulan; yıkık altında kalıp ölen; bir de Allah yolunda şehîd olan, yânı öldürülen" [77].

 

46-.......Enes ibn Mâlik(R)'ten. Peygamber (S): "Tâûn, herbir müslümân için şehîdliktir" buyurmuştur [78]

 

31- Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

"Müzminlerden Özür sahibi olmaksızın (evlerinde) oturanlarla, Allah yolunda mallanyle, canlarıyle savaşanlar bir olamaz. Allah mallanyle, canlarıyle savaşanları, derece itibariyle, oturanlardan çok üstün kıldı. (Gerçi) Allah hepsine de cenneti va'd etmiştir, (fakat) Allah, savaşanlara oturanların üstünde çok büyük bir ecir vermiştir. Kendinden dereceler, birmağfiret, bir rahmet (vermiştir); Allah çok mafiret edici, çok merhamet eyleyicidir" (en-Nisâ: 95-96).

 

47-.,.....Ebû İshâk şöyle dedi: Ben el-Berâ(R)'dan işittim, şöyle diyordu: ' 'Mü 'minlerden oturanlarla, A ilah yolunda mallanyle, can larıyle savaşanlar müsâvîolamaz*.." âyeti indiği zaman, Rasûlullal (S) Zeyd'i çağırdı. Zeyd bir kürek kemiği ile geldi ve o âyeti yazdı Bu sırada İbnu Ümmi Mektûm körlüğünden şikâyet etti. Bunun üze rine "Müzminlerden özür sahibi olmaksızın oturanlar..." kısmı indi

 

48-.......Sehl ibn Sa'd es-Sâidî (R) şöyle demiştir: Ben Mervân ibnu'l-Hakem'i mescidde otururken gördüm. Ben de ona doğru gel­dim ve yanıbaşma oturdum. Kendisi bize haber verdi; ona da Zeyd ibn Sabit şöyle haber vermiştir: Rasûlullah (S) ona "Müzminlerden (evlerinde) oturanlarla Allah yolunda mücâhede edenler beraber olamaz''' âyetini yazdırmak istedi; tam o âyeti bana yazdırırken İbnu Ümmi Mektûm, Rasûlullah'ın yanma çıkageldi ve:

— Yâ Rasûlallah, cihâda gücüm yetseydi, ben d,e muhakkak ci­hâda gider, düşmanlarla harb ederdim, dedi.

İbnu Ümmi Mektûm kör bir kişi idi. Allah Tebâreke ve Taâlâ Rasûlü'ne vahiy indirdi. Bu sırada Rasûlullah'ın uyluğu benim uylu­ğum üzerinde bulunuyordu. Vahyin (Peygamber üzerindeki) ağırlığı bana o kadar ağır geldi ki, sonunda dizimin ufalanıp dağılmasından korktum. Sonra Rasûlullah'tan vahiy te'sîri sıyrıldı da Azîz ve Celîl olan Allah "Ğayru ulVd-daran = Zarar sahibi olanlardan başka'9 diye (bir istisna kaydı) indirdi [79].

 

32- Düşmanla Muharebe Sırasında Sabretmek Babı

 

49-.......Mûsâ ibn Ukbe, Salim Ebu'n-Nadr'dan tahdîs etti ki, Abdullah ibn Ebî Evfâ, Umer ibn Ubeydillah'a mektûb yazdı; o mek­tubu ben okudum (şöyle yazmıştı): Rasûlullah (S): "Düşmanlarla kar­şılaştığınız zaman sabrediniz" buyurdu [80].

 

33- Kafirlerle Muharebeye Teşvik Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

"Ey Peygamber! Müzminleri harbe teşvik et" (el-Enfâl: 65)

 

50-.......Bize Ebû İshâk, Humeyd'den tahdîs etti; o şöyle de­miştir: Ben Enes(R)'ten işittim, şöyle diyordu: Rasûlullah (S) -Ahzâb sırasında- hendek kazılan yere çıkıp varmıştı. Muhacirler ile Ensâr'-ın soğuk bir kuşluk vaktinde hendek kazmakta olduklarını gördü. On­ların yanlarında kendileri adına bu işi görecek köleleri de yoktu. Rasûlullah bunların çektikleri yorgunluğu ve açlığı görünce:

"AHâhümme inne'1-ayşe ayşu'İ-âhire fağfir li'1-Ensâri ve'1-Muhâcireh"

( = Yâ Allah! Dirlik ve yaşamak âhiret dirliğidir. Sen Ensâr'ı ve Muhacirlerdi mağfiret et!) dedi.

Orada bulunan sahâbîler de Rasûlullah'a cevâb vericiler olarak:

Nahnu'llezîne bâyeû Muhammeden Aîe'l'Cihâdi mâ bakıynâ ebeden

(= Bizler yaşadıkça dâima cihâd etmek üzere Muhammed'e söz vermiş kimseleriz.) dediler [81].

 

34- (Medine'nin Etrafına) Hendek Kazılması Babı

 

51-.......Bize Abdulazîz, Enes(R)'ten tahdîs etti ki, o şöyle de­miştir: Muhacirler ve Ensâr, Medine etrafına hendek kazmaya ve sırt­ları üzerinde toprak taşımaya başladılar. Bu sırada şu sözleri terennüm ediyorlardı:

Nahnu'llezîne bâyeû Muhammeden ,        Aîe'I-İslâmi ma bakıynâ ebeden

( = Bizler hayâtta kaldıkça dâima İslâm üzerinde sebat etmeye : Muhammed'e söz ve ahid vermiş kimseleriz!)

Peygamber (S) de onlara cevâb vererek şunları söylüyordu: "AMhumme innehû tâ hayra illâ hayruH-âhirah Fe-bârik fî'l-Ensâri ve'l-Muhâcireh!"

( = Yâ Allah! Âhiret hayrından başka (devamlı) hayır olmadığı muhakkak. Onun için sen Ensâr ve Muhacirler hakkında hayır-bereket ihsan et!) [82].

 

52-....... Ebû İshâk dedi ki: Ben el-Berâ(R)'dan işittim, şöyle diyordu: Peygamber (S) -hendek kazılması gününde- toprak taşıyor ve: "Levlâ ente mehtedeynâ.. " sözlerini söylüyordu [83].

 

53-.......el-Berâ ibn Âzib (R) şöyle demiştir: Ahzâb gününde Peygamber(S)'i gördüm, toprak karnının beyazlığını örtmüş olduğu hâlde toprak taşıyor ve şu sözleri söylüyordu:

"Levlâ ente mehtedeynâ Velâ tasaddaknâ velâ salleynâ Fe emilen sekîneten aleynâ Ve sebbitVl-akdâme en lâkaynâ İnnel-ûlâ kad bağav aleynâ İzâ erâdû fitneten ebeynâ Sen olmasaydın biz doğru yolu bulmaz, sadaka vermez, na­maz kılmazdık. Şübhesiz bu kâfirler, bizim çekindiğimiz fitneyi bize vâki' kılmak istedikleri zaman bizim üzerimize saldırmışlardır. On­larla yüzyüze geldiğimizde gönlümüze bir sekînet (sabır, sebat) indir ve ayaklarımızı yerinde sabit tut (da bizi dağıtma yâ Rabb)! [84].

 

35- Özrün Kendisini Düşmanla Cenk Etmekten Alıkoyduğu Kimse Babı

 

54-.......Bize Humeyd tahdîs etti ki, onlara da Enes tahdîs edip: Bizler Peygamber(S)'in beraberinde Tebûk gazvesinden döndük... demiştir. H ve yine bize Süleyman ibn Harb tahdîs edip şöyle dedi: Bize Hammâd -ki o İbnu Zeyd'dir- Humeyd'den; o da Enes(R)'ten tahdîs etti ki, Peygamber (S) bir gazada idi; şöyle buyurdu: "Arka­mızda Medine'de bir takım erler cemâati vardır ki, biz bir dağ yo­lunda,dere içinde her yürüyüşümüzde, muhakkak o Medine'dekiler de yürüyüş(&ev%bın)de bizimle beraberdirler. Onları burada bulun­maktan özür men' etti" [85].

Ve Mûsâ ibn İsmâîl dedi ki; Bize Hammâd, Humeyd'den; o da Mûsâ ibn Enes'ten; o da babası Enes ibn Mâlik'ten tahdîs etti: Pey­gamber (S) söyledi ki...

Ebû Abdillah el-Buhârî: Birinci sened daha sahîhtir, dedi [86].

 

36- Allah Yolunda (Cihâdda İken) Oruç Tutmanın Fazileti Babı

 

55-....... Ebû Saîd el-Hudrî (R) şöyle demiştir: Ben Peygamber(S)'den işittim; "Her kim (cihâd vazifesinde iken) Allah yolunda bir gün oruç tutarsa, Allah onun yüzünü (yânî vücûdunu) ^rw/^yıl cehennem ateşinden uzaklaştırır'" buyuruyordu [87].

 

37- Allah Yolunda (Cihâdda) Harcama Yapmanın Fazileti Babı

 

56-.......Ebû Seleme, Ebû Hureyre(R)'den işitmiştir ki, Peygam­ber (S) şöyle buyurmuştur: "Kim Allah yolunda çift harcama yapar­sa cennetin bekçileri; herbir kapının bekçileri onu: Ey Fule, buraya \gel! diye çağırır". Ebû Bekr:

— Yâ Rasûlalîah! Bu her kapının bekçilerinin çağırmış olduğu timseye (bir kapıdan girmesi, diğer kapıyı terketmesinden dolayı) bir )e's yoktur, dedi.

Peygamber:

—  "Ben senin onlardan olmanı çok ümîd ediyorum" buyurdu [88].

 

57-....... Bize Hilâl, Atâ ibn Yesâr'dan; o da Ebû Saîd el- Hudrî(R)'den şöyle tahdîs etti: Rasûlullah (S) minber üzerinde aya­ğa kalktı da:

—  "Ben ancak benden sonra sizin üzerinize açılacak olan dün­yâ bereketlerinden dolayı sizin için korku duyuyorum" buyurdu.

Sonra dünyâ çiçeğini-zikretti, akabinde bu bereketlerin biriyle söze başladı ve diğerini (yânî dünyâ çiçeğini) ikinci yaptı. Bunun üze­rine sahâbîlerden^bir zât ayağa kalktı ve:

—  Yâ Rasûlalîah! Hiç hayır, şerr getirir mi? diye sordu. Peygamber bu soruya cevâb vermekten (bir müddet) sükût etti.

Biz, Rasûlullah'a vahiy indiriliyor dedik. İnsanlar sanki başlan üze­rinde kuşlar varmışçasına sükût ettiler. Sonra Rasûlullah dökmekte olduğu bol teri yüzünden sildi ve:

—  "Biraz önce suâl soran nerede? Mal (hakîkaten) hayır mıdır?" (deyip, bunu üç defa tekrarladı ve devamla) "Hakîkî hayır ve ni'-met, hayırdan başka birşey getirmez (fakat, dünyâ malı hakîkî hayır değildir; şöyle ki): Muhakkak bahar, her bitirdikçe yiyeni öldürücü

yâhud ölüme yaklaştırıcı şeyler de bitirir. Lâkin yeşil ot yiyen hay­van böyle değildir. O ölüm tehlikesinden korunmuştur. Bu hayvan o yeşil otu yedikçe nihayet iki böğrünü doldurunca bahar güneşini karşılar, kolayca tersler ve işer. Sonra yine bol bol yer. İşte bu dünyâ malı da yeşil ot gibi çekicidir, tatlıdır. Bu dünyâ malını hakkıyle alan ve onu Allah yoluna, yetimlere, fakirlere tahsis eden zengin müslü-mân ne hayırlı kişidir! Dünyâ malını haklılıkla almayan (haram mal toplayan hırslı) kişi de dâima yiyen, bir türlü doymayan obur gibi­dir. Kıyamet gününde bu mal kendi sahibinin cimriliğine bir şâhid olacaktır" [89].

 

38- Bir Gâzîyi Cihazla Yıp Sefere Hazırlayan Yâhud Gazinin Gerideki İşlerini Görmekte Ona Hayırlı Halef Olan Kimsenin Fazileti Babı

 

58-....... Zeyd ibn Hâlid (R) şöyle tahdîs etmiştir: Rasûlullah (S) şöyle buyurdu: "Her kim Allah yolunda cenk edecek bir askeri (araç ve gereçlerini te'mîn ederek) sefere hazırlarsa, o da gaza etmiş-(cesine sevaba nail) olur. Yine her kim Allah yolunda gaza eden bir askerin (gerideki işlerini görmekte) hayırla yerini tutarsa, o da gaza etmiş olur" [90].

 

59-.......Bize Hemmâm (ibnu Yahya), İshâk ibn Abdillah'tan; o da Enes ibn Mâlik(R)'ten şöyle tahdîs etti: Peygamber (S) kendi zevceleri yanına girmesi müstesna, Medîne'de devamlı olarak Üm-mü Suleym'in evinden başka hiçbir eve girmezdi. Peygamber'e bu de­vamlı girişin sebebi soruldu da, Peygamber: "Ben Ümmü Suleym'e en acıyanım, çünkü onun erkek kardeşi (Haram ibnu Milhân, Maû-ne Kuyusu günü) benim (askerlerimin) beraberinde öldürüldü-' bu­yurdu  [91].

 

39- Muhârebf, Sırasında (Ölülere Sürülen) Hanût Kokusu Sürünmek Babı

 

60-...... Enes ibn Mâlik'in oğlu Mûsâ, Yemâme harbini zikre­derken şöyle demiştir: Enes ibn Mâlik, Yemâme harbi günü Sabit ibn Kays'ın yanına gelmiş. Sabit o sırada iki uyluğunu açmış, hanût de­nilen (ve ölüye sürülen) bir nevi' koku sürünüyor (ve şehîd olmaya hazırlanıyor) hâldeymiş. Enes, Sâbit'e:

— Ey amca! Seni harb saffına gelmemen için habseden nedir? dedi.

O da:

—  Ey kardeşim oğlu, şimdi (geliyorum), dedi.

Bir taraftan da hanût kokusu sürünmeye başladı. (Korkudan son­ra Sabit iki kat beyaz elbise giyerek kefenlendi.) Sonra harb saffına gelip yer aldı.

-Enes, hadîsin burasında askerden bir kısmının cebheden açı­lıp bozulmasını anlatmıştır.- Sonra:

— Karşımızdan şöyle açılın (düşmanı görelim de), nihayet düş­manla vuruşalım. Biz Rasûlullah (S) ile birlikte harbederken, öyle (panik yaparak) harbetmezdik. Siz akranınıza kaçmayı ne fena âdet ettir­mişsiniz, dedi".

Bu hadîsi Hammâd ibn Seleme, Sabit el-Bunânî'den; o da Enes ibn Mâlik'ten olmak üzere de rivayet etti [92].

 

40- Harbde Keşif Karakolunun Fazîletî Babı

 

61-.......Câbir (R) şöyle demiştir: Ahzâb günü Peygamber (S):

—  "Kurayza oğullarının haberini bana kim getirir?" diye sordu. Zubeyr:

—  Ben (getiririm), dedi.

Sonra Peygamber bir kerre daha:

—  "Kurayza oğulları'na dâir bana kim haber getirir?" diye sordu. Yine Zubeyr:

— Ben, diye cevâb verdi.

Bunun üzerine Peygamber:

—  "Her peygamberin (sahâbîleri içinde) hâlis ve seçkin bir ada­mı vardır. Benim seçkin adamım da Zubeyr'dir" buyurdu [93].

 

41- Bâb: Kumandan Harbde Keşif Yapacak Kişiyi Tek Başına Düşmanı Keşif Vazifesine Gönderir Mi?

 

62-.......Câbir ibn Abdillah (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) râvî Sadaka ibnu'1-Fadl: Bunun Hendek günü olduğunu sanıyorum, demiştir- insanları (bir keşif vazîfesine) çağırdı da bu çağrıya ez-Zubeyr icabet etti. Sonra Peygamber yine çağrı yaptı, yine Zubeyr icabet et­ti. Sonra Peygamber insanları yine bu vazifeye çağırdı; bu sefer de Zubeyr vazifeye tâlib oldu. Bunun üzerine Peygamber; "Muhakkak herbir peygamberin bir havarisi (seçkin hâlis adamı) vardır. Şübhe-siz benim havarim de ez-Zubeyr ibnu'l-Avvâm'dır" buyurdu [94].

 

42- İki Kişinin Beraberce Sefere Çıkması Babı

 

63-.......Mâlik ibnu'l-Huveyris (R) şöyle demiştir: Ben, bir ar­kadaşımla Peygamber'in yanından ayrıldım. Peygamber (S) bize: "Na­maz vakitlerinde ezan okuyun ve ikaamet getirin; ikinizden büyük olanınız size imamlık etsin" buyurdu  [95].

 

43- Bâb: "Atın Alnına Dökülen Saçlarında Kıyamet ; Gününe Kadar Hayır Düğümlüdür"

 

64-.......Abdullah ibn Umer (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S):

"Atlar alınlarına dökülen saçlarında kıyamet gününe kadar hayır bu­lunan hayvanlardır" b'uyurdu.

 

65-.......eş-Şa'bf den; o daUrveibnu'1-Ca'd eL-Bârıkî'den tahdîs etti ki, Peygamber(S): "Harb atları, alınlarına dökülen saçlarında kıyamet gününe kadar hayır düğümlenmiş hayvanlardır" buyur­muştur.

Buhârî'nin üstadı Süleyman ibn Harb, Şu'be'den; o da Urvetu'-bnu Ebi'l-Ca'd'dan söylemiştir. Bu hadîsi Huşeym'den;o da Husayn'-dan; o da eş-Şa'bî'den; o da Urve ibn Ebi'l-Ca'd'dan senediyle rivayet etmekte Müsedded,, Süleyman ibn Harb'e mutâbaat etmiştir.

 

66-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S): "Be­reket, atların alınlarına dökülen saçlardadır"buyurdu [96].

 

44- Bâb: Peygamber(S)'İn: "Âtların alınlarına sarkan saçlarında kıyamet gününe kadar hayır düğümlenmiştir' Sözünden Dolayı Cihâd, Berrin (Yânı Âdilin) Ve Fâcirin Beraberinde Kıyamete Kadar Devam Edecektir [97]

 

67-.......Bize Urvetu el-Bârıkî (R) tahdîs etti ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur: "(Harb için eğitilmiş) atların alınlarına sarkan saçlarında kıyamet gününe kadar hayır düğümlenmiştir, (Hayır, âhi-rette) sevâb, (dünyâda) ganimettir" [98].

 

45- Yüce Allah'ın: "Allah yolunda bağlanıp beslenen atlardan... " (ei-Enfâi: 60) Kavlinden Dolayı, Allah Yolunda Cihâd Etmek İçin At Bağlayıp Besleyen Kimse Babı [99]

 

68-.......Ebû Hureyre (R) şöyle diyordu: Peygamber(S): "Her kim A ilah 'a inandığı için ve va 'dini tasdik ederek Allah yolunda cihad etmek niyetiyle bir at bağlarsa, şübhesiz o atın yediği yemler, iç­tiği sular, atın dışkısı ve sidiği kıyamet gününde o şahsın mizanında-(sevâb olacak)*?//"" buyurdu  [100].

 

46- Atın Ve Eşeğin Özel İsmi Babı [101]

 

69-.......Ebû Katâde'nin oğlu Abdullah'tan (şöyle demiştir): Ba­bam Ebû Katâde (Hudeybiye senesi) Peygamber'in beraberinde sefe­re çıktı. Ebû Katâde arkadaşlarından bâzısıyle beraber geri kaldı, arkadaşları umre için ihrama girmişler, kendisi ise ihrama girmemiş hâldeydi. Ebû Talha'nın görmesinden önce arkadaşları bir yaban eşeği gördüler. Onlar yaban eşeğini gördükleri zaman onu terkedip bırak­tılar. Nihayet o yaban eşeğini Ebû Talha da gördü. Hemen kendine âid olan ve el-Cerâde denilen bir ata bindi ve arkadaşlarından kamçı­sını kendisine uzatıvermelerini istedi. Arkadaşları bu isteği kabul etme­diler. Bunun üzerine kamçıyı bizzat kendisi aldı ve atı yaban eşeğine doğru sürdü ve onu vurdu. Sonra ondan hem kendisi, hem de arka­daşları yediler. Sonra Peygamber'e geldiler. Peygamberce eriştikleri zaman (O'na yedikleri etin hükmünü sordular). Peygamber (S):

—  "Ondan beraberinde birşey var mı?" buyurdu.

—  Yanımda onun bir bacağı var, dedi. Akabinde Peygamber o bacağı aldı ve onu yedi [102].

 

70-.......Sehl ibn Sa'd es-Sâidî (R) şöyle demiştir: Hurma bah­çemizde Peygamber(S)'e âid bir at bulunuyordu. Ona (noktasız hâ ile) Luhayfu denilirdi.

Ebû Abdillah el-Buhârî: Bâzı râvîler (noktalı hâ ile) Luhayfu şek­linde söyledi, dedi [103].

 

71-.......Muâz ibn Cebel (R) şöyle demiştir: Ben bir seferde Peygamber'in bindiği Ufeyr denilen bir eşek üstünde Peygamber'in ter­kisinde idim. Peygamber (S) bana:

—  "Yâ Muâz! Allah'ın kulları üzerindeki hakkı ve kulların da Allah üzerindeki hakkı nedir bilir misin?" diye sordu.

Ben de:

—  Bunu Allah ile Rasûlü en bilendir, dedim. Rasûlullah:

—  "Allah'ın kulları üzerinde sabit olan hakkı, kulların Allah'a itaat ve kulluk etmeleri ve A ilah 'a hiçbir şeyi ortak kılmamalarıdır. Kulların Allah üzerindeki hakkı da, kendisine hiçbir şeyi ortak kıl­mayan kişiye azâb etmemesidir (yânî bu husustaki lûtfudur)" buyurdu.

Bunun üzerine ben:

— Yâ Rasûlallah! Bunu ben insanlara müjdelemeyeyim mi? di­ye sordum.

Rasûlullah:

—  "Hayır, bunu onlara müjdeleme! Sonra buna dayanıp güvenir­ler" buyurdu [104].

 

72-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Bir kerre Medine içinde bir düşman baskım korkusu yayılmıştı. Bunun üzerine Peygam­ber (S) bize (yânî Ebû Talha ailesine) âid olup Mendûb denilen bir atı iğreti aldı. (Ona binip Medine'den ayrıldı, geri dönüp geldiğinde:)

— "Korkulacak nevi'den birşey görmedik. Muhakkak surette bulduğumuz şey, Mendûb'un su gibi akmasıdır" buyurdu [105]

 

47- Atın Uğursuzluğu Nevinden Zikredilen Hadîsler Babı [106]

 

73-.......Abdullah ibn Umer (R) şöyle demiştir: Ben Peygamber(S)'den işittim: "Uğursuzluk (telâkkisi âdet olarak ancak) ancak üç şeyde: atta, kadında, evde hâsıl olur" buyuruyordu [107].

 

74-.......Sehl ibn Sa'd es-Sâidî (R): "Eğer herhangi birşeyde uğur­luk olsaydı o, kadında, atta, meskende olurdu" buyurmuştur [108].

 

48- Bâb: Atlar Üç Nevi1 İnsan İçindir

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli:

"Hem onlara binmeniz için, hem zînet için atları, katırları, merkebleri yarattı... " (en-Nahi: 8).

 

75-.......Ebû Salih es-Semmân'dan; o da Ebû Hureyre(R)'den tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: "Atlar üç nevi' in­san için üç türlüdür: At ırkı bâzı adam için sevâbdır, bâzı adam için (fakirlik ve ihtiyâcına) bir perdedir, bâzısına da boynunda bir vebaldir. At kendisi için ecir olan kimseye gelince, o, atını Allah yolunda (ci-hâd için) bağlamıştır ve atını da bol otlu geniş bir sahada veya bir bahçede uzatmıştır. Bu bol otlu sahadan yâhud bahçeden atın bu uzun ipinde iken yediği her ot, at sahibi için haseneler olmuştur. Atın ipi kopsa şahlanarak bir veya iki yükseklik veya bir iki şavt koşsa, yerde onun bıraktığı gübreleri ve izleri sahibi için haseneler olur. Bir de hay­van bir nehre uğrayıp da ondan içerse -sahibi sulamak istememiş olsa bile- bu su da sahibi için haseneler olur... Bir kimse de atını övün­mek için yâhud riya için ve İslâm ahâlîye düşmanlık için bağlarsa, bu hayvan da onun için bir vebaldir."

Rasûlullah'a eşeklerden soruldu. Rasûlullah: "Bunlar hakkın­da bana, her hükmü toplayıcı (bir vecize olan) şu tek âyetten başka birşey indirilmedi: İşte kim zerre ağırlığınca bir hayır yapıyorsa onu görecek, kim de zerre ağırlığınca şerr yapıyorsa onu görecek" (ez-ziizâi: 7-8) [109]

 

49- Gazvede Başkasının (Yorulan) Hayvanına Dürtüp Vuran Kimse Babı

 

76-.......Bize Ebu'l-Mütevekkil en-Nâcî tahdîs edip şöyle dedi:

Ben Câbir ibn Abdillah el-Ensârî'ye geldim de ona: Rasûlullah'tan işittiklerini bize tahdîs et, dedim. Câbir şöyle dedi: Ben, seferlerinin birinde Rasûlullah'ın beraberinde yolculuk ettim. -Râvî Ebû Akıl: Ebu'l-Mütevekkil'in gazve mi yâhud umre mi dediğini bilmiyorum, demiştir.- Seferden döndüğümüz zaman Peygamber (S):

—  "Kim ailesine acele gitmek isterse yürüyüşünü çabuklaştırsın" buyurdu.

Câbir dedi ki: Ben kül renkli devem üzerine binmiş olarak dön­düm. Bu devede başka renk yoktu (yânî rengine başka renk karışma­mıştı). İnsanlar benim arkamda idiler. İşte ben böyle herkesin önünde yol aldığım sırada devem yorgunluktan dolayı birden durdu. Bunun üzerine Peygamber bana:

—  "Ya Câbir! Deveni sıkı tut!" buyurdu ve kamçısıyle ona bir kerre vurdu. Vurmasıyle beraber deve yerinden sıçrayıp hareket etti. Müteakiben Peygamber:

—  "Deveyi satar mısın?" dedi. Ben:

—  Evet, dedim.

Nihayet Medine'ye geldiğimizde ve Peygamber de sahâbîlerinin grupları içinde Mescid'e girdiğinde ben de devemi Mescid'in kena­rındaki taş döşemeliğe bağlayarak yanına girdim. Ve kendisine:

—  İşte (benden satın aldığın) deven buradadır, dedim. Peygamber Mescid'den çıktı ve:

—  "Bu deve bizim devemizdir" diyerek, devenin etrafında do­laşmaya başladı.

Akabinde Peygamber birkaç ûkıyye altın yolladı da:

—  "Bunu Câbir'e verin" buyurdu. Bundan sonra Peygamber bana:

—  "Devenin bedelini tastamam aldın mı?" dedi. Ben;

—  Evet aldım, dedim.

Peygamber (S):    

—  "O bedel de, o deve de (hibe olarak) senindir" buyurdu [110].

 

50- Çetin Hayvan Üzerine Ve Erkek At Üzerine Binmek Babı

 

Râşid ibnu Sa'd: Daha çok akıcı ve daha cesur olduğu için, selef, erkek hayvana binmeyi severlerdi,

demiştir [111].

 

77-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Medine'de bir düş­man baskını korkusu olmuştu. Bunun üzerine Peygamber (S) Ebû Tal-ha'ya âid olup kendisine Mendûb denilen bir atı iğreti aldı ve ona bindi. Peygamber dönüp geldiği zaman: "Korkulacak nevi'den hiç-birşey görmedik. Biz ancak bu atı muhakkak bir derya bulduk" bu­yurdu [112].

 

51- Atın (Ganimetten Alacağı) Payları Babı

 

78-....... Nâfi', îbn Umer(R)'den tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) ganimet malından- at için iki pay; sahibi için de bir pay ta'yîn et­miştir [113].

İmâm Mâlik şöyle demiştir: Yüce Allah'ın: "Hem onlara binme­niz için, hem zînet için de atları, katırları, eşekleri yarattı... " (en-Nahi: 8) kavlinden dolayı, atlara ve ağır yük hayvanlarına ganimet malın­dan pay verilir; fakat ağır yük hayvanlarına atlardan daha çok pay verilmez [114].

 

52- Harb"İçinde"Başkasının Binek Hayvanını Önünden Çeken Kimse Babı

 

79-....... Şu'be, Ebû İshâk'tan şöyle tahdîs etti: Bir kimse el- Berâ ibn Âzib(R)'e hitaben:

— Sizler Huneyn günü Rasûlullah'ın yanından kaçtınız mı? dedi. O da:

— (Evet, biz kaçtık) lâkin Rasûlullah (S) kaçmadı. Hevâzin hal­kı iyi ok atan bir kabîle idiler. Biz onlarla karşılaşınca, onların üzeri­ne atıldık. Onlar hemen bozuldular. Bunun üzerine müslümânlar ganimetler üzerine yöneldiler. Hevâzin kabilesi ise (bundan faydala­narak) bizi oklarla karşıladılar. (Biz kaçtık) fakat Rasûlullah kaçmadı, Yemîn olsun O'nu pek iyi gördüm ki, O beyaz katırının üzerinde (kor­kusuz duruyordu), Ebû Sufyân da katırın gemini tutuyordu. Bu sı­rada Peygamber: "Ene'n-nebiyyu lâ kezib, ene îbnu Abdilmuttalib (= Ben Peygamber'im yalan yok, ben Abdulmuttalib oğluyum)" di­yordu [115].

 

53- Binek Hayvanı' İçin Eyerde Olan Demirden Yâhud Ağaçtan Üzengi Île Semer Ve Palana Takılan İp Veya : Kayış Üzengi Babı

 

80-.......Nâfi', Ibn Umer(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S) ayağını garz denilen üzengiye girdirdiği ve binek devesi ayakta olduğu hâlde üzerinde onu dümdüz doğrulttuğu zaman Zu'1-Huleyfe Mesci-di'nin yanından i'tibâren umre yâhud hacc niyetiyle telbiye ederdi [116].

 

54- Çıplak Ata Binmek Bâb1

 

81-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) sahâbîleri, üstünde eyer bulunmayan çıplak bir at üzerine binmiş ola­rak, kılıcı da boynunda asılı olduğu hâlde karşıladı [117].

 

55- Dar Adımlı, Yavaş Yürüyüşlü At Babı

 

82-....... Saîd ibn Ebî Arûbe, Katâde'den; o da Enes ibn Mâlik(R)'ten olmak üzere şöyle tahdîs etmiştir: Medine ahâlîsi bir defa­sında (geceleyin bir düşman baskınından) korktular. Bunun üzerine Peygamber (S) Ebû Talha'ya âid olan yavaş yürüyen yâhud kendi­sinde bir yavaşlık bulunan bir ata binip düşman yönüne sürdü. (Ke­şif yaptıktan sonra) dönüp geldiğinde: "Bu atınızı bir derya bulduk" buyurdu. Bu hâdiseden sonra bu atla yürüme ve seğirtme yarışı ya­pılmaz oldu [118].

 

56- Atlar Arasında Öne Geçme Yarışı Yapmak Babı

 

83-.......Bize Sufyân (es-Sevrî), Ubeydullah'tan; o daNâfi'den tahdîs etti ki, İbn Umer (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) idmana çekilmiş ve zayıflatılmış atları el-Hafyâ'dan başlayıp Semyyetu'l-Vedâ'ya

kadar koşturtup yarıştırdı. Diğer defa da yıpratılmamış atları es- Seniyye'den tâ Benû Zurayk Mescidi'ne kadar koşturtup yarıştırdı.

Abdullah ibnu Umer: Ben de koşturup yarış edenler içinde idim, demiştir [119].

Râvî Abdullah ibnu'l-Velîd şöyle dedi: Bize Sufyân tahdîs edip şöyle dedi: Bana Ubeydullah tahdîs etti. Sufyân: el-Hafyâ'dan Seniyyetu'l-Vedâ'ya kadar beş mil yâhud altı mil; Seniyye ile Benû Zurayk Mescidi arası bir mildir, dedi [120].

 

57- Yarış İçin Atların İdmana Çekilip Zayıflatılması Babı

 

84-.......Abdullah ibn Umer(R)'den (şöyle demiştir): Peygam­ber (S) idmana çekilmemiş atlar arasında yarış tertîb etti. Bu yarışın gayesi es-Seniyye'den Benû Zurayk Mescidi'ne kadar idi. Abdullah ibn Umer de bu idmânlatılmamış atlar yarışında yarışmış idi.

Ebû Abdillah el-Buhârî dedi ki: "Emeden", gaye demektir. Kur'-ân'dan şahidi "Fe-tâle aleyhimu'l-emedu ( = Üzerlerinden uzun za­man geçmiş)" (d-Hadîd: 16) âyetidir [121].

 

58- İdmana Çekilip Zayıflatılmış Atlar İçin Yarış Uzaklığının Sonu Babı

 

85-.......Abdullah ibn Umer (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) yıprandırılmış (yânî idmana çekilip zayıflatılmış) atlar arasında yarış tertîb etti de bu atları el-Hafyâ'dan salıverdi. Bu koşu yarışının he­defi Seniyyetu'1-Vedâ idi. (Ebû İshâk dedi ki:) Ben Musa'ya: Bu me­safenin arası ne kadar uzaklıkta idi? diye sordum. Altı yâhud da yedi mildir, dedi.

Yine Peygamber, idmana çekilmemiş atlar arasında yarış tertîb etti de bunları Seniyyetu'l-Vedâ'dan salıverdi. Bu yarışın sonu Benû Zurayk Mescidi idi. (Ebû İshâk dedi ki:) Ben Mûsâ ibn Ûkbe'ye: Bu mesafenin arası ne kadar idi? dedim. Bir mil yâhud J/una yakındır, dedi. Abdullah ibn Umer de bunlar içinde-yarışan Jdmselerden idi [122].

 

59- Peygamberin Dişi Binek Devesi Babı

 

İbn Umer: Peygamber (S) Kasvâ isimli devesi üzerinde Usâme ibn Zeyd'i arka tarafına bindirdi, demiştir, el-

Mısver ibn Mahrame de: Peygamber: "Kasvâ hırçınlık etmedi, çöküp kalmadı" buyurdu demiştir [123].

 

86-.......Humeyd et-Tavîl dedi ki: Ben Enes(R)'ten işittim, şöyle diyordu: Peygamber'in dişi binek devesine el-Adbâ denilir idi [124].

 

87-.......Bize Zuheyr, Humeyd'den tahdîs etti ki, Enes (R) şöy­le demiştir: Peygamber(S)'nin el-Adbâ ismi verilen bir dişi binek de­vesi vardı ki, (koşuda, seferde) önüne geçilmezdi.

Geçen sened ile Humeyd şöyle dedi: Yâhud hemen hemen önü­ne geçilmezdi. Bir ara yük devesi üzerinde bir bedevi geldi. (Yapılan koşuda) bu yük devesi el-Adbâ'yı geçti. Ve bu geçiş müslümânlara ağır geldi. Peygamber bu ağır gelişi anladı da: "Dünyâdan yükselen herbir şeyi muhakkak aşağıya koyması Allah üzerinde bir haktır" bu­yurdu [125].

Bu hadîsi Mûsâ ibn İsmâîl, Hammâd ibn Seleme'den; o da Sa­bit el-Bunânî'den; o da Enes'ten; o da Peygamber'den olmak üzere uzun bir metinle rivayet etmiştir [126].

 

60- Eşekler Üstünde Gazve Babı [127] Peygamber(S)'İn Beyaz Katırı Babı

 

Bu beyaz katır hadîsini Enes söyledi [128].

Ve Ebû Humeyd de: Eyle Meliki Yuhannâ ibn Rûbe, Peygamber'e beyaz bir katır hediye verdi, demiştir [129].

 

88-........ Bize Sufyân (es-Sevrî) tahdîs edip şöyle dedi: Bana Ebû Ishâk tahdîs edip şöyle dedi: Ben (mü'minlerin anası Cuveyriye'nin kardeşi) Amr ibnu'l-Hâris el-Mustalakî'den işittim; o: Peygamber (S) beyaz katırı, silâhı ve bir de sadaka yaptığı arazîsinden başka birşey bırakmadı, dedi [130].

 

89-.......Sufyân es-Sevrî şöyle demiştir: BanaEbû İshâk, el-Berâ- (R)'dan tahdîs etti. Bir adam el-Berâ'ya:

— Yâ Ebâ Umârete, Huneyn gününde arkanıza dönüp kaçtınız mı? dedi.

O:

— Hayır vallahi, Peygamber (S) arkasına dönmedi. Lâkin in­sanların çabuk davranıp acele edenleri arkalarını döndürüp kaçtılar. Şöyle ki, Hevâzin okçuları onları ok yağmuru ile karşıladılar. Pey­gamber (S) beyaz katırı üzerinde, Ebû Sufyân ibnu'l-Hâris de o katı­rın gemini tutmuştu. Bu sırada Peygamber: "Ben peygamberim yalan yok; ben Abdulmuîtalib oğluyum" diyordu.

 

61- Kadınların Cihâdı Babı

 

90-.......Mü'minlerin anası Âişe (R) şöyle demiştir: Ben Peygamber(S)'den cihâda gitmek için izin istedim de, O: "Siz kadınla­rın cihâdı haccdır" buyurdu.

Ve Abdullah ibnu'l-Velîd dedi ki: Bize Sufyân es-Sevrî, Muâvi-ye ibn İshâk'tan bu hadîsi tahdîs etti [131].

 

91-.......Âişe bintu Talha, mü'minlerin anası Âişe'den; o da Peygamber'den şöyle tahdîs etmiştir: Peygamber'in kadınları kendisine cihâdı (yânî Allah yolunda cihâd yapabilirler mi? sorusunu) sordu­lar. Bunun üzerine Peygamber (S): "Hacc ne güzel cihâddır!" bu­yurdu.

 

62- Kadının Denizde Gazvesi Babı

 

92-.......Abdullah ibn Abdirrahmân el-Ensârî şöyle demiştir:

Ben Enes(R)'ten işittim; şöyle diyordu: Rasûlullah (S) Mılhan kızı Ümmü Harâm'm yanma girdi de onun yanında birşeye yaslanıp uyu­du. Uyandıktan sonra güldü. Teyzem Ümmü Haram:

—  Yâ Rasülallah! Niçin gülüyorsun? dedi. Rasûlullah:

—  "Ümmetimden bir takım insanlar şu gök deniz üstünde ge­milere binerek Allah yolunda cihâda gidiyorlar. Onların bu hâli, hü­kümdarların tahtları üstündeki hâli gibidir" buyurdu.

Ümmü Haram:

— Yâ Rasülallah! Beni de deniz gazilerinden kılması için Allah'a duâ ediver, dedi.

Rasûlullah:

—  "Yâ Allah, Ümmü Haram 'ideniz gazilerinden kıl" diye duâ etti.

Sonra Rasûlullah tekrar uykuya döndü, uyanınca yine güldü. Üm­mü Haram O'na yine evvelki sözler gibi yâhud da:

—  Bu gülme nedendir? dedi.

Rasûlullah da ona evvelki sözlerinin benzerini söyledi. Bu sefer yine Ümmü Haram, Rasûlullah'a:

—  Beni de onlardan kılması için Allah'a duâ ediver, dedi. Rasûlullah:

—  "Sen evvelkilerdensin; sonrakilerden değilsin" buyurdu.    . Abdullah ibn Abdirrahmân el-Ensârî, Ebü Tuvâl'e şöyle dedi:

Enes şöyle dedi: Ümmü Haram sonra Ubâdete'bne's-Sâmit ile evlendi. Sonra (Muâviye ibn Ebî Sufyân'ın karısı olan) Karaza'nın kızı Fâni-te ile beraber deniz seferine gitmek için gemiye bindi. Sonunda dö­nerken hayvanına binmişti. Hayvan onun boynunu kırdı, hayvandan düşüp öldü [132]

 

63- Erkeğin Kadınlarından Bâzısını Bırakıp, Birini Beraberinde Gazveye Taşıması Babı

 

93-.......ez-Zuhrî şöyle demiştir: Ben Urvetu'bnu'z-Zubeyr'den, Saîd ibnu'l-Müseyyeb'den, Alkamatu'bnu'l-Vakkaas'tan, Ubeydul-lah ibn Abdillah'tan bu Âişe hadîsini işittim. Bu râvîlerin herbiri ba­na bu hadîsten bir taifeyi tahdîs etti. Âişe şöyle demiştir: Peygamber (S) bir sefere çıkmak istediği zâmân kadınları arasında kur'a çekmek âdetinde idi. Onlardan hangisinin kur'ası çıkarsa Peygamber o ka­dınla sefere çıkardı. (Musta'lık oğulları'na doğru) çıkmak istediği bir gazvede Peygamber biz kadınlar arasında kur'a çekti. Bu kur'ada be­nim payım çıktı. Bu sebeble ben Peygamber'in beraberinde sefere çık­tım. Bu sefer, Hicâb (ei-Ahzâb: 53,59} âyeti indirildikten sonra idi [133].

 

64- Kadınların Cenk Etmeye Çıkmaları Ve Erkeklerle Beraber Harbe Katılmaları Babı

 

94-....... Enes (R) şöyle demiştir: Uhud harbinde insanlar bo­zulup Peygamber'in yanından dağılmışlardı. Enes dedi ki: İşte bu teh­likeli harb gününde Ebû Bekr'in kızı Âişe ile (anam) Ümmü Suleym'i muhakkak şöyle gördüm: Bunlar kollarını sıvamışlardı. Ben onların ayaklarının hamallarını görüyordum. Bunlar çabuk çabuk ve devamlı arkalarında su kırbalanyle koşuyorlardı.

Diğer râvî (Ca'fer ibn Mihrân) şöyle demiştir: Onlar sırtlarında su kırbalarını taşıyorlar, sonra bunu yaralıların ağızlarına boşaltıyor­lar, sonra tekrar çabucak dönüyorlar, kırbaları dolduruyorlar, son­ra yine acele| gelip kırbaları yaralı askerlerin ağızları içine boşaltı­yorlardı [134].

 

65- Kadınların Gazvede Askerlere Su Kırbaları Taşımaları Babı

 

95-....... Sa'lebe ibnu Ebî Mâlik şöyle demiştir: Umer ibnu'l- Hattâb (R) Medine kadınlarından bir takım kadınlar arasında bir­çok futalar taksim etti de iyi bir fûta arta kaldı. Yanında bulunan bâzı kimseler ona:

— Ey Mü'minlerin Emîri! Şu futayı da yanındaki Rasûlullah'ın kızma ver! dediler ve onunla Alî'nin kızı Ummü Kulsüm'ü -ki Umer'in zevcesidir- kasdetmişlerdi.

Bunun üzerine Umer:

— Bu futaya Ümmü Selît daha lâyıktır. Ümmü Selît, (hicretten sonra) Rasûlullah'a bey'at eden Ensâr kadınlarındandır, dedi ve (lâ-yıklık sebebinden olmak üzere) şunu da söyledi: Çünkü Ümmü Selît, Uhud günü su kırbalarını yüklenir, bize su taşırdı [135].

Ebû Abdillah el-Buhârî: Metindeki "Kânet", "Tezfiru = Diker idi" ma'nâsına da gelir, dedi [136].

 

66- Kadınlarıitcenk Esnasında Yaralıları Tedâvî Etmeleri Babı

 

96-.......Muavviz kızı er-Rubeyyı' (R) şöyle demiştir: Biz ka­dınlar Peygamber (S) ile beraber (gazvede) bulunurduk da mücâhid-lere su verir ve onlara hizmet ederdik. Yaralıları ve şehîdleri Medine'ye geriye götürür idik.

 

67- Kadınların Yaralıları Ve Şehîdleri Geri Götürmeleri Babı

 

97-.......er-Rubeyyı' bintu Muavviz (R) şöyle demiştir: Biz ka­dınlar Peygamber(S)'in beraberinde gazve ederdik ve mücâhidlere su verir, onlara hizmet ederdik. Yaralıları ve şehîdleri Medine'ye ge­ri götürür idik [137].

 

68- (İsabet Almış Olan) Bedenden Okun Çekilip Çıkarılması Babı

 

98-.......Ebû Mûsâ (R) şöyle demiştir: (Amcam) Ebû Âmir, dizkapağından vuruldu. Hemen ben Ebû Âmir'in yanına vardım. O bana: Şu oku dizimden çek, çıkar! dedi. Ben de hemen oku çekip çı­kardım. Fakat okun yerinden bir su boşanıp aktı... Sonra ben Pey-gamber'in huzuruna girdim ve Ebû Âmir'in haberini kendisine haber verdim. Bunun üzerine Peygamber (S) şu duayı söyledi:

"Allâhumme'ğfir Ii ubeydin Ebî Âmirin( = Yâ Allah! Kulcağı-zın Ebû Âmir'e mağfiret eyle!)" [138].

 

69- Gazvede'allah Yolunda (Düşman Baskınından Korunmak İçin) Nevbet Bekleme(Nin Fazileti) Babı

 

99-....... Bize Abdullah ibn Âmir ibn Rabîa haber verip şöyle dedi: Ben Âişe(R)'den işittim, şöyle diyordu:

Peygamber (S) Medine'ye hicret edip geldiği zaman (düşman bas­kınından endîşe ederek) uykusuz kalıyordu ve:

—  "Keski sahâbîlerimden elverişli bir kimse bu gece beni bekle­yip korusu" dedi.

Tam bu sırada ansızın bir silâh sesi işittik. Peygamber:

—  "Kimdir o?" diye seslendi.

— Ben Sa'd ibnu Ebî Vakkaas'ım; sana bekçilip edip korumak için geldim, dedi.

Bunun üzerine Peygamber uyudu [139].

 

100-.......Ebû Salih, Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Pey­gamber (S) şöyle buyurmuştur: "Altın, gümüş, saçaklı kadife, siyah zencefil kumaş kulu olan kişiler kahrolsun! Böyle kişiye verilirse razı olur, verilmezse razı olmaz" [140].

Bu hadîsi İsrâîl ibn Yûnus ile Muhammed ibn Cuhâde ref* et­mediler; her ikisi de Ebû Husayn'dan söylediler; onlar bu hadîsi onun üzerinde durdurdular.    .

Buhârî şöyle dedi: Bize Amr ibnu Merzûk şunu ziyâde edip şöy­le dedi: Bize Abdurrahmân ibnu Abdillah ibn Dînâr kendi babasın­dan; o da Ebû Salih Zekvân'dan; o da Ebû Hureyre'den haber verdi ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur:

"Altın kulu, gümüş kulu, dört köşeli ve zencefil kumaş kulu kah-. rolsün! Böyle kişiye verilirse memnun olur, verilmezse kızar. Böyle (dünyâ düşkünü) kişi sürünsün; zarara yuvarlansın! Vücûduna diken battığında cımbızla çıkaran bulunmasın!

"Cennet, hayır ve saadet şu kula lâyıktır ki, o Allah yolunda cihâd için atının dizginini tutmuş, başı dağınık, iki ayağı tozlanmış-tır. Eğer bu gâzî (öncü olarak) ileri karakolda düşman beklemekte ise, o tam ma'nâsıyle düşman beklemekte olur. Eğer askerin gerisin­de (ardçı olarak) vazifede ise, orada hakkıyle nevbeiçilik vazifesinde olur. Bu mücâhid bir meclise girmek için izin isterse (küçük görülüp) kendisine izin verilmez. Bir hususta şefaat edecek olursa şefaati ka­bul edilmez" [141]

Ebû Abdillah el-Buhârî şöyle dedi: Bu hadîsi İsrâîl ile Muham­med ibn Cuhâde, Ebu'l-Husayn'dan olmak üzere ref etmediler. Kur'-ân'da ı'Fe ta'sen lehum = O küfredenlere gelince, onların hakkı yüzükoyun kapanmaktır" (Muhammed: 8) buyurdu. Bu, "Allah onları yüzükoyun kapatsın" buyuruyor gibidir. "Tûbâ" (er-Ra'd: 29) kelime­sine gelince, o her tayyib ve güzel şeyden fu'lâ veznidir. O aslında "tı"dan sonra "yâ" idi. "Yâ", "vâv"a tahvîl edildi. O, "Tâbe; Yetîbu" fiilindendir [142].

 

70- Gazvede Hizmet Etmenin Fazileti Babı [143]

 

101-.......Sabit el-Bunânî'den taridîs etti ki, Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Ben (bir seferde) Cerîr ibn Abdillah el-Becelî'ye yol­daşlık ettim. Cerîr bana hizmet ediyordu. Hâlbuki Cerîr, Enes'ten daha yaşlı idi. Cerîr: Ben Ensâr'm (Rasûlullah'a ta'zîm ve hizmet nev'-inden) yapmakta olduklarını gördüğüm birşeyi, onlardan bulacağım herkese muhakkak ikram ederim, dedi.

 

102-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle diyordu: Ben Peygamber'e hizmet eder olduğum hâlde O'nunla birlikte Hayber gazvesine çık­tım. Peygamber (S) oradan dönerek (Medine'ye geldiği ve) kendisine Uhud Dağı göründüğü zaman: "Şu Uhud'dur, O bizi sever, biz de onu severiz" buyurdu. Sonra Peygamber eliyle Medine'ye işaret ederek şunları söyledi: "Yâ Allah! Ben Medine'nin şu iki kara taşlık arasın­daki sahasını, îbrâhîm Peygamber'in Mekke'yi haram kılması gibi, hürmet edilmesi vâcib bir yer kılıyorum. Yâ Allah! Bizim sâ' ölçeği­miz içinde ve müdd ölçeğimiz içinde (Ölçülen yiyeceklerimizi) bize be­reketli kıl!"

 

103-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Biz Peygamber ile beraber (bir seferde) bulunduk. (Bizden kimi oruçlu, kimi oruçsuz-du. Sıcak bir günde bir konak yerine indik.) Bizden çoğumuz kendi elbisesiyle gölgeleniyordu. Fakat şu oruç tutanlar (takatsizliklerinden) hiçbir iş yapmadılar. Oruçsuzlar ise develeri sürdüler, hizmet ettiler, yemek pişirme, hayvanları sulama ve yemleme işlerini gördüler. Bü­tün bu faaliyetler üzerine Peygamber (S): "Bugün oruç tutmayanlar tam ücret alıp gittiler" buyurdu.

 

71- Yolculukta Arkadaşının Eşyasını Taşıyan Kimsenin Fazileti Babı

 

104-.......Bize Abdurrazzâk,Ma'mer'den;o da Hemmâm'dan; o da Ebû Hureyre (R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S) şöyle buyur­muştur:

"Herbir parmak kemiğinin bahşettiği iyilik ve hizmete karşı bir sadaka vardır. Herbir gün içinde hayvanına binmek veya eşyasını yük­lemek isteyen kimseye yardım etmek, hayvanına bindirmek yâhud eş­yasını yüklemek de bir sadakadır. Güzel bir söz de bir sadakadır. Namaza gitmek yolunda sahibinin attığı herbir adım da büyük bir sadakadır. (İhtiyâcı olana) yol göstericilik yapmak da bir sadakadır"[144]

 

72- Allah Yolunda Bir Gün Sınır Muhafazasına Bağlı Kalıp Nevbet Beklemenin Fazileti İle Yüce Allah'ın Şu Kavlinin Fazileti Babı:

 

"Ey îmân edenler, sabredin, sabır yarışı edin. (Sınırlarda) nevbet beklesin. (Bu sayede) felah bulacağınızı umabilirsiniz" (âiu imrân: 200).

 

105-.......Ebû Hâzım'dan; o da Sehl ibn Sa'd es-Sâidî'den tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: "Bir gün Allah yolun­da sınır muhafazasına bağlı kalıp nevbet beklemek (sevabı) dünyâdan ve dünyâ üstündeki herşeyden hayırlıdır. Sizden birinizin kamçısının cennetten işgal ettiği az bir yer de dünyâdan ve dünyâ üstündeki her­şeyden hayırlıdır. Kulun Allah yolunda yürüyeceği bir akşam yürü­yüşü yâhud bir sabah yürüyüşü de dünyâdan ve dünyâ üstündeki herşeyden hayırlıdır" [145].

 

73- Hizmet Ettirmek İçin Çocukla Gazaya Giden Kimse Babı

 

106-.......BizeYa'kûb, Amr'dan; o da Enes ibn Mâlik(R)'ten tahdîs etti ki, Peygamber (S), Ebû Talha'ya:

—  "Benim için oğlan çocuklarınızdan bir çocuk ta'yîn et de Hay-ber'e çıkıp varıncaya kadar bana hizmet etsin" buyurdu.

Bunun üzerine (üvey babam) Ebû Talha beni hayvanının arka­sına bindirerek çıkardı. Ben bulûğa yaklaşmış bir oğlan çocuğu hâ­linde idim. Artık ben konakladığı zaman Rasûlullah'a hizmet ediyor­dum ve O'ndan çok kerre şunları söylemekte olduğunu işitir durur­dum:

"Allâhumme ibnî eûzu bike mine'l-hemmi vel-hazeni ve'l-aczi ve 'l-keseli ve 'l-buhli ve H-cubni ve dalaı 'd-deyni ve galebeti 'r-ricâli (= Yâ Allah! Ben gamdan, hüzünden, acizlikten, tenbellikten, cimrilik­ten, korkaklıktan, borç ağırlığından ve adamların birbirini öldürme­lerinden Sana sığmıyorum)".

Sonra Hayber'e geldik. Allah O'na kaleyi açınca, kendisine Hu-yey ibn Ahtab'ın kızı Safiyye'nin güzelliği zikrolundu. Safiyye yeni gelin olduğu hâlde kocası öldürülmüştü. Rasûlullah, Safiyye'yi ken­disi için ayırdı. Ve Safiyye ile yola çıktı. Nihayet Seddu's-Sahbâ de­nilen yere ulaştık. Safiyye orada hayızdan temizlendi,, akabinde Ra­sûlullah onunla evlendi. Sonra küçük bir sofra içinde hurma, yağ ve keşten yapılan hays aşı yaptı. Bundan sonra Rasûlullah:

—  "Etrafındaki insanlara bildir (yemeğe gelsinler)" buyurdu. İşte bu, Rasûlullah'ın Safiyye üzerine yaptığı düğün aşı oldu. Son­ra Medine'ye doğru yola çıktık.

Enes dedi ki: Bu sırada ben Rasûlullah'ı gördüm ki, O, Safiy­ye'yi kendi arkasında bir abâ ile örtüyordu. Sonra Rasûlullah (S) kendi binek devesinin yanında oturuyor, kendi dizini koyuyor, Safiyye de kendi ayağını Rasûlullah'ın dizi üzerine koyarak deveye biniyordu.

Yürüdük. Nihayet Medine üzerine yükseldiğimizde Rasûlullah, Uhud'a baktı da:

—  "Bu, bizleri seven bir dağdır; biz de onu severiz" buyurdu. Sonra Medine'ye baktı da şöyle duâ etti:

—  "Yâ Allah! Ben Medine'nin iki kara taşlığı arasındaki saha­yı, İbrahim Peygamber'in Mekke'yi haram kıldığı gibi haram kılıyo­rum. Yâ Allah! Sen Medîneliler'e müdd ve sâ' ölçeklerinde bereket ver!" [146].

 

74- (Cihâd Ve Başka Maksadlar İçin) Gemilere Binip ' Deniz Yolculuğu Yapmak Babı

 

107-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Bana (teyzem) Ümmü Haram tahdîs etti. Ona bir gün kendi evinde Peygamber (S) söyle­miştir: Peygamber gülerek uykusundan uyanmış. Ümmü Haram:

— Yâ Rasûlallah! Seni güldüren nedir? demiş. Rasûlullah:

—  "Ümmetimden bir kavme hayret ettim ki, tahtları üzerine ku­rulmuş hükümdarlar gibi gemilere binip deniz yolculuğu ediyorlar" buyurdu.

Ben:

— Yâ Rasûlallah! Beni de onlardan kılması için Allah'a dua et! dedim.

Rasûlullah:

—  "Sen onlarla berabersin" buyurdu.

Sonra yine bir süre daha uyudu. Bundan da gülerek uyandı da yine evvelki sözleri gibi söyledi. Bu, iki yâhud üç kerre oldu. Ben:

— Yâ Rasûlallah! Beni de onlardan kılması için Allah'a duâ et! dedim.

Bunun üzerine Rasûlullah:

—  "Sen evvelkilerden oldun" buyuruyordu.

Bunun ardından Ubâdetu'bnu's-Sâmit, Ümmü Haram ile evlendi ve Ümmü Harâm'la beraber deniz gazasına çıktı. Sonunda Ümmü Haram geriye döneceği zaman binmesi için kendisine bir binek hay­vanı yaklaştırıldı. Akabinde hayvandan düştü ve boynu kırıldı [147].

75- Harbde Zaîflarla Ve İyi İnsanlarla (Yânı Onların Bereketi Ve Duâlarıyle) Yardım İsteyen Kimse Babı

 

İbn Abbâs şöyle dedi: Bana Ebû Sufyân haber verip şöyle dedi: Rûm Meliki olan Kaysar bana şöyle dedi: Ben sana Muhammed'e insanların eşrafı mı, yoksa zaîfları mı tâbi' oluyor diye sordum; sen zaîfları dedin. Rasûllerin tâbi'leri de onlardır... [148]

 

108-.......Mus'ab şöyle demiştir: Babam Sa'd ibn Ebî Vakkaas diğer sahâbîler üzerinde kendisinde (yiğitlik ve zenginlik yönünden) bir üstünlük olduğunu düşünürdü. Bunun üzerine Rasûluilah (S): "Siz­ler ancak zaîflarınız(m duası) sebebiyle yardım ediliyor ve rızıklandmlı-yorsunuz" buyurdu [149].

 

109-....... Bize Sufyân ibn Uyeyne, Amr ibn Dînâr'dan -ki o, Câbir'den işitmiştir- ve Ebû Saîd el-Hudrî'den tahdîs etti ki, Peygam­ber (S) şöyie buyurmuştur: "Bir zaman gelir ki, o zamanda insanlar­dan bir cemâat gaza eder. Onlara:

— İçinizde Peygamber'le sohbet eden kimse var mıdır? diye so­rulur da:

—  Evet var! diye cevâb verirler.

Nihayet ordu içindeki sahâbîye (hürmeten zafer kapısı) açılır. Sonra bir zaman daha gelir. Onlara da:

— İçinizde Peygamber'in sahâbîlerine yoldaşlık eden kişi var mı­dır? diye sorulur.

Bu soranlara da:

—  Evet, vardır! diye cevâb verilir, ve zafer yolu açılır. Sonra (üçüncü) bir zaman daha gelir. (Yine harb edilir). Onlara

da:

— İçinizde Peygamber'in sahâbîlerinin sahâbîsiyle sohbet eden kimse var mıdır? diye sorulur.

Bu defa da:

—  Evet vardır! denilir. Ve yine feth verilir" [150].

 

76- Bâb: Bîr Kimse Kesin Surette "Fulân Şehîddir" Demez [151]

 

Ebû Hureyre de Peygamber'den şunu söyledi: "Allah kendi yolunda mücâhede edenleri en bilendir;

Allah kendi yolunda yaralananları en bilendir" (yânî bunları Allah'ın bildirdiği kimseden başkası bilmez) [152]

 

110-.......Ebû Hâzım'dan; o da Sehl ibn Sa'd es-Sâidî'den şöyle tahdîs etti: Rasûlullah (S) ve müşrikler karşılaşıp harb ettiler. (O günün harbi sona erip) Rasûlullah kendi askerinin karargâhına, düş­man tarafı da kendi askeri karargâhlarına dönmüşlerdi. Rasûlullah'ın sahâbîleri içinde bir adam vardı ki, o, düşman ordusundan ayrı dü­şen yâhud orduya katılmamış bulunan her bir düşmanın arkasını bı­rakmayıp amansız ta'kîb ediyor ve onu kılıcıyla vuruyordu. Bir söz­cü:

— Bu gün bizden hiçbir kişi fulânın gösterdiği kahramanlık de­recesinde yeterlilik gösteremedi!

Bunun üzerine Rasûlullah:

—  "Fakat o, cehennem ehlindendir!" buyurdu. Sahâbîlerden biri:

— Ben o kimseyle beraber olup onu gözleyeceğim, dedi [153],

Râvî dedi ki: Bu sahâbî o adamın beraberinde harb sahasına çıktı ve harb saffının neresinde durdu ise o da onunla beraber durdu. O, harbde ne derece çeviklik gösterdi ise, o sahâbî de onunla bile çevik­lik gösterdi.

Râvî dedi ki: Nihayet o fulân kimse ağır bir surette yaralandı. (Bu ağır yara acısıyle) ölümü çabuklatmak istedi de kılıcının demiri­ni yere koydu, kılıcın sivri tarafını da iki memesi arasına koydu, sonra kılıcın üstüne meyledip yüklendi. Ve bu suretle kendini öldürdü. Bu­nun üzerine onu izleyip gözeten sahâbî (Huzâî) Rasûlullah'ın yanına vardı da:

— Şehâdet ederim ki, Sen muhakkak Allah'ın Rasûlü'sün, dedi. Rasûlullah:

—  "Bu (şehâdetin sebebi) nedir?" diye sordu. Huzâalı sahâbî şöyle dedi:

— Biraz evvel şu cehennem ehlinden olduğunu söylediğin kişi; işte onun hakkında verdiğiniz haberi insanlar büyüttü. Ben de: Ben si­zin için bu adamı izleyip gözetleyeceğim dedim. Ve hakîkaten arkası sıra çıkıp, onun her hareketini araştırdım. Sonunda bu adam ağır su­rette yaralandı. Ve ölümün çabuk gelmesini isteyerek kılıcının demi­rini yere, keskin ağzını da iki memesi arasına koydu. Sonra kılıcının üstüne meyledip yüklendi. Ve bu suretle kendisini öldürdü.

Bunun üzerine Rasûlullah (S):

—  "Şübhesiz bir kısım adam vardır ki, insanlara görünen işler­de cennet ehline-yaraşan hayırlı işler yapar. Hâlbuki o, cehennem eh­lindendir. Ve yine insanlardan öyle kimse vardır ki, insanlara görünen işlerde cehennem ehlinin yapacağı kötü işler yapar. Hâlbuki o, cen­net ehlindendir" buyurdu [154].

 

77- Atış Ta Timine Teşvîk' Etmek Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

"Siz de onlara karşı gücünüzün yettiği kadar kuvvet ve bağlanıp beslenen atlar hazırlayın ki, bununla Allah'ın

düşmanı ve sizin düşmanınız olanları ve bunlardan başka sizin bilemeyip de Allah'ın bildiği diğerlerini " (el-Enfâl: 60) [155].

 

111-.......O şöyle demiştir: Ben Seleme ibnu'1-Ekva (R)'dan işit­tim; o şöyle dedi: Bir kerre Eşlem oğullan'ndan bir cemâat ok atma ta'lîmi yarışı yaparlarken Peygamber yanlarına uğradı da:

—  "Ey îsmâîl (Peygamber'in) oğulları, ok atınız; çünkü sizin (o büyük) babanız usta bir atıcı idi. Siz de atınız! (Bu yarışta) ben de Fulân oğulları ile beraberim" buyurdu.

Râvî Seleme dedi ki: (Peygamber böyle deyince) o iki fırkanın biri (yânı karşı taraf) ellerini atıştan çektiler (ok atmadılar). Bunun üzerine Rasûlullah (S):

—  "Size ne var ki atmıyorsunuz?" diye sordu. Onlar:

— Sen onlarla (yânî Mıhcen oğullan grubu ile) beraberken biz nasıl atarız! diye cevâb verdiler.

Peygamber:

—  "Haydi atın, ben sizin hepinizle beraberim" buyurdu (da ora­dakileri atışa teşvik eyledi) [156].

 

112-.......EbûUseyd Mâlik ibn Rabîa (R) şöyle demiştir: Bedr günü biz Kureyş'e karşı saff bağladığımız ve Kureyş de bize karşı harb saffı nizâmına girdikleri zaman Peygamber (S): "Düşman ok menzi­line girdiğinde ok atmaya devam ediniz" buyurdu [157].

 

78- Kısa Mızraklarla Ve Kılıç, Yay Gibi Harb Aletleriyle Oyun Oynamak Babı

 

113-.......ez-Zuhrî'den; o da İbnu'l-Müseyyeb'den haber verdi ki, Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Habeşliler, Peygamber'in yanın­da harbeleriyle oyun oynadıkları sırada Umer içeriye girdi ve çakıl taşlarına uzanıp Habeşliler'e çakıl taşlan attı. Bunun üzerine Peygam­ber (S): "Yâ Umer, onları serbest bırak!" buyurdu. Ve Alî ibnu'l-Medînî şunu ziyade edip, dedi ki: Bize Abdurrazzâk tahdîs edip şöyle dedi: Bize Ma'mer haber verdi ki, bu oyun mescidde vâki' olmuş­tur [158].

 

79- Kalkan Ve (Harbde) Arkadaşının Kalkanıyle Sütrelenip Korunan Kimse Babı

 

114-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Ebû Talha, Pey­gamber'in beraberinde bir tek kalkanla sütrelenip korunmaya çalı-jşırdı. Ebû Talha güzel atıcı idi. O attığı zaman Peygamber (S) yukarıya yükselir de onun okunun düştüğü yere bakardı [159].

 

115-.......Sehl ibn Sa'd (R) şöyle demiştir: (Uhud günü) Pey­gamber (S)'in miğferi başı üzerinde kırıldığı, yüzü kanlara bulandığı ve azı dişleri ile ön dişleri arasındaki dişleri kırıldığı zaman Alî kal­kan içinde arka arkaya su getiriyor, Fâtıma da kanı yıkıyor idi. Nihâyet Fâtima kanın sudan daha çok artmakta olduğunu görünce bir hasır parçasına yöneldi de onu yaktı ve külünü Peygamberin yarası üzerine yapıştırdı, akabinde kan kesildi [160].

 

116-.......Umer ibnu'l-Hattâb (R) şöyle demiştir: Benû'n-Nadîr malları, Allah'ın kendi Rasûlü'ne fey olarak tahsis ettiği şeylerdendir. Bunlar müslümânların at sürerek, deveye binerek (harb ile) elde et­tikleri ganimetlerden değildir. Bu sebeble Benû'n-Nadîr malları hu­sûsî olarak Rasûlullah'a âid olmuş îdi. Rasûlullah ailesi halkının bir senelik.nafakasını bundan harcar idi. Sonra bundan geri kalanı da Allah yolunda gaza hazırlığı olarak silâha ve atlara harcar idi [161].

Bize Müsedded tahdîs edip şöyle dedi: Bize Yahya ibn Saîd, Suf-yân'dan tahdîs etti. O şöyle demiştir: Bana Sa'd ibnu İbrâhîm, Ab­dullah ibn Şeddâd'dan; o da Alî ibn Ebî Tâlib(R)'den tahdîs etti [162].

 

117-.......Bana Abdullah ibnu Şeddâd tahdîs edip şöyle dedi:

Ben Alî(R)'den işittim, şöyle diyordu: Ben Peygamber (S)'in baba­sını, anasını, Sa'd ibn Ebî Vakkaas'tan başka bir kişiye feda ederek hitâb ettiğini görmedim. (Fakat Uhud günü Sa'd'e:)

— "Ey Sa'd, babam anam sana feda olsun! Düşmana ok at! derken işittim [163].

 

80- Deriden Yapılmış Kalkan (Edinilmesinin Cevazı) Babı

 

118-.......Âişe(R)'den (şöyle demiştir): -Minâ günlerinden blrinde, yânî kurbân bayramının ilk üç günlerinden birinde- RasuluU-lah yanıma girdi. Karşımda Buâs ezgilerini (def çalarak) okuyan itti kız vardı. Rasûlullah yatağına uzanıp yüzünü çevirdi. Derken Ebu Bekr girdi.                                                                 

— (Bu ne hâl?) Rasûlullah'ın yanında şeytân mızmarı mı.' diye­rek beni azarladı.                                                                          

Bunun üzerine Rasûlullah (S) ona döndü de:                        

—  "Onlara ilişme!" buyurdu. Babamın zihni başka şey ile meşgul olunca, ben kızlara işâret ettim, onlar da çıktılar.                                                          

Âişe dedi ki: Yine bir bayram günü idi ki, o gün siyâhîler kalkanlar ve kısa mızraklarla oyun oynuyorlardı. Ya ben Rasûlullah'-tan bakmağa izin istedim (de izin verdi), yâhud (kendiliğinden): "Bakmak istiyor musun?" dedi. Evet, dedim. Bunun üzerine beni arkasında, yanağım yanağına değecek şekilde ayaküstü durdurup, Ha-beşliler'e:

—  "Haydin (devam edin) Erfide oğulları!" buyurdu. Nihayet seyretmekten usandığımda:

-  "Artık yeter mi?" diye sordu.

-  Evet, dedim.

—  "Öyleyse git" buyurdu [164].

Ebû Abdillah el-Buhârî dedi ki: Ahmed ibnu Ebî Salih el-Mısrî, İbnu Vehb'den "Felemmâ ğafele" diye söyledi [165].

 

81- Kılıç Bağları Ve Kılıcı Boyuna Asmak Babı

 

119-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle dedi: Peygamber (S) insan­ların en güzeli ve en yiğidi idi. Yemîn olsun bir gece Medîne ahâlîsi (bir düşman baskınından) korkmuştu. İnsanlar sesin geldiği yöne doğ­ru çıkmışlardı. İnsanlar giderlerken Peygamber onları karşıladı. Ken­disi Ebü Talha'ya âid çıplak bir at üzerinde (sür'atle gidip) durumu tahkîk etmiş, dönüyordu. Karşılaşma sırasında Peygamber, kılıcı boy­nunda asılı hâlde: "Korkmadılar, korkmadılar (yânı korkmayın)" bu-yuruyordu. Sonra Peygamber (S): "Biz bu atı (yürüyüşte) bir deniz bulduk" yâhud da "Şübhesiz bu at bir denizdir" buyurdu [166].

 

82- Kılıçların Süsleri Hakkında Gelen Şeyler Babı

 

120-.......Ben Ebû Umâme'den işittim, şöyle diyordu: Yemîn olsun bir çok fetihler yapan bir cemâat vardı ki, onların kılıçlarının süsü altın ve gümüş değildi. Onların kılıçlarının süsü ancak kınlarit na, kabzalarına bağlanan sırımla kalay vedemirden ibaret olmuştu [167]

 

83- Seferde Sıcak Vakti Uykusu Sırasında Kılıcını Bir Ağaca Asan Kimse Babı

 

121-....... Câbir ibn Abdillah (R), Rasûlullah'm beraberinde Necd tarafına gazaya gittiğini, Rasûlullah o gazveden döndüğü za­man kendisi de beraberinde döndüğünü, dönüşte büyük ağacı çok bir vâdîde kendilerine gün ortası sıcağı eriştiğini, istirahat için konakladık­larını haber verip şöyle demiştir: Rasûlullah devesinden indi. Sefer halkı.da ağaçlar altında gölgelenmek için dağılmışlardı. Rasûlullah da bir sakız ağacı altına inip kılıcını o ağaca asmıştı. Bizler birazcık uyumuştuk. Birden Rasûlullah'm bizi çağırmakta olduğunu işittik. Bir de baktık ki yanında (müşriklerden) bedevi bir Arab var! Rasû­lullah (S) şöyle buyurdu:

— "Şu bedevi Arab ben uyurken (gelmiş), kılıcımı alarak kının­dan sıyırmış, yanımda durmuş. Bu arada ben uyandım. Kılıç, kının­dan sıyrılmış olarak bu adamın elinde idi. Bu hâlde bedevi bana: Benden şu anda seni kim koruyabilir? dedi. Ben de üç defa; Allah korur, dedim."

(Râvî dedi ki:) O bedevi orada oturdu, Rasûlullah onu cezalan­dırmadı [168].

 

84- Başa Miğfer Giyme(Nin Meşrû'luğu) Babı

 

122-....... Ebû Hâzım'dan; o da Sehl ibn Sa'd'den tahdîs etti ki, Sehl'e Peygamber'in Uhud günündeki yaralanması soruldu da, o şöyle dedi: Peygamber (S)'in yüzü yaralandı, rabâiye dişi kırıldı, ba­şındaki miğferi de yarıldı. Fâtıma aleyhi's-selâm kanı yıkıyor, Alî de tutuyordu. Fâtıma kanın arttığını görünce bir hasır parçası alıp onu kül oluncaya kadar yaktı. Sonra o külü yaraya yapıştırdı ve kan dur­du [169].

 

85- Ölüm Sırasında Silâhın Kırılmasını Düşünmeyen Kimse Babı

 

123-.......(Mü'minlerin anası Cuveyriye'nin kardeşi) Amr ibnu'l- Hâris (R): Peygamber (S) silâhından, beyaz katırından, bir de (sağlı­ğında) sadaka yaptığı Fedek arazîsinden başka birşey geriye bırak­madı, demiştir [170]

 

86- Sıcak Vaktindeki İstirahat Sırasında İnsanların İmâmın /Yanından Dağılmaları Ve Ağaçlarla Gölgelenmeleri Babı

 

124-.......Buradaki iki senedle gelen hadîste Câbir ibn Abdillah (R), kendisinin Peygamber'in beraberinde (Necd tarafına doğru) gazaya gittiğini, (dönüşte) dikenli büyük ağaçları çok bir vâdî içinde sıcak vakti istirahatının kendilerine eriştiğini haber verip şöyle devam etmiştir: Gün ortası istirahatı verilince insanlar ağaçlık içinde, ağaç­larla gölgelenmek üzere dağıldılar. Peygamber (S) de bir ağaç altına indi, kılıcını ağaca astı, sonra uyudu. Peygamber uyandığında yanında bir adam vardı. Kendisi bu adamı hissetmemişti. Peygamber (sahâ-bîlerine bu adamın hâlini) şöyle anlattı:

— "Bu zât benim kılıcımı sıyırdı da: Seni kim korur? dedi. Ben: Allah (korur), dedim. Bu cevâbım üzerine kılıcı kınına koydu. Dik­kat edip ibret alın! Bu hâdisenin kahramanı işte şu oturan bedevidir".

Sonra Peygamber (S) onu cezalandırmadı [171].

 

87- Mızraklar (Edinip Kullanmanın Fazileti) Hakkında Söylenen Şeyler Babı

 

İbn Umer'den Peygamber(S)'in:'Benim rızkım mızrağımın gölgesi altında kılındı. Horluk ve cizye vermek de benim emrime muhalefet edenler üzerine kılındı" buyurduğu zikrolunur [172].

 

125-.......Ebû Katâde el-Ensârî'nin himayesinde bulunan Nâfi'den; o da Ebû Katâde'den haber verdi ki, Ebû Katâde (Hudeybiye yılı) Rasûlullah'ın beraberinde idi. Nihayet Mekke yolunun bir ye­rinde oldukları zaman Ebû Katâde umre niyetiyle ihrama girmiş bu­lunan birtakım arkadaşlanyle beraber bir keşif vazifesi için geri kaldı. Ebû Katâde kendisi ihrâmlı değildi. Bu sırada birden bir yaban eşeği gördü. Hemen atının üstünde doğruldu. Arkadaşlarından kendisine kamçısını uzatıp vermelerini istedi. Onlar (ihrâmh oldukları gerekçe­siyle) bunu kabul etmediler. Yine onlardan kendi mızrağını vermele­rini istedi. Onlar yine çekindiler. Bunun üzerine Ebû Katâde mızrağını kendisi aldıktan sonra yaban eşeği üstüne atını koşturdu ve onu öl­dürdü. O eşeğin etinden Peygamber'in sahâbîlerinin bâzısı yedi, bâ­zısı da yemekten çekindi. Nihayet Rasûlullah'a eriştikleri zaman bu eti yemenin hükmünü kendisine sordular. Rasülullah (S):

— "Bu, Allah'ın sizlere ihsan ettiği bir yiyecektir" buyurdu [173].

Zeyd ibn Eşlem; o da Atâ ibn Yesâr'dan; o da Ebû Katâde'den bu yaban eşeği hakkında Ebu'n-Nadr'ın hadîsinin benzeri gelmiştir. Bunda Rasülullah: "Beraberinizde onun etinden bir parça var mı?" buyurdu fıkrası vardır [174]

 

88- Peygamber'in Zırhıfnın Neden Olduğu) Hakkında Söylenenlerle Harbde Gömlek(İn Hükmünü Beyân) Babı

 

Peygamber (S): "Hâlid'e gelince, Hâlid zırhlarını Allah yolunda vakfetmiştir..." buyurdu [175].

 

126-.......İbn Abbâs (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) topar­lak bir çadır içinde İken:

—  "Yâ Allah! (Peygamberlerine yardım edeceğin hakkındaki) ahdini ve (zafer) va'dini (yerine getirmeni) senden istiyorum! Yâ Al­lah! Eğer (mü'minlerin helakini) dilemişsen bu günden sonra ibâdet edilmez!" diye duâ etti.

Sonunda Ebû Bekr, Rasûlullah'ın elini tuttu da:

— Bu kadar dilek sana yetişir yâ Rasûlallah, Sen Rabb'ine karşı duada ısrar ettin (Allah sana va'dini verir), dedi.

Bu sırada Rasülullah bir zırh içinde idi. Bu duadan sonra Rasü­lullah şu mealdeki âyetleri okuyarak çadırdan çıktı:

— "Yakında o cemiyet bozulacak, onlar arkalarını dönüp kaça­caklardır. Daha doğrusu onlara va'd olunan asıl azabın vakti, o sa­attir, O saat, daha belâlı, daha acıdır" (d-Kamen 45-46) [176].

Ve Vuheyb şöyle dedi: Bize Hâlid el-Hazzâ (İkrime'den; o da İbn Abbâs'tan: Bu söylediği şey) Bedir gününde oldu, dedi [177].

 

127-.......Aişe (R): Rasülullah (S), zırhı bir Yahudi'nin yanın­da otuz sâ' Ölçeği arpaya karşılık rehin edilmiş bulunduğu hâlde ve­fat etti, demiştir.

Râvî Ya'Iâ, (er-Rehn Kitâbı'ndaki rivayette): Bize el-A'meş: "De­mirden yapılmış bir zırh" şeklinde tahdîs etti,demiştir. Muallâ ibn Esed de (el-İstikrâz Kitâbı'ndaki rivayette): Bize Abdulyâhid tahdîs edip şöyle dedi: Bize el-A'meş tahdîs edip: Rasûlullah o Yahudi'ye demirden bir zırhı rehin verdi, demiştir [178].

 

128-.......Bize Abdullah ibn Tâvûs, babasından; odaEbûHureyre(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur: "Cimri ile sadaka vericinin meseli, şu iki adamın meselidir: Üzerlerinde de­mirden iki cübbe vardır. Onların elleri köprücük kemiklerine kadar sarılıp sıkışmıştır. Sadaka verici olan, sadakasını vermeyi her kasdet-tikçe cübbesi onun bedeni üzerinde genişler, uzar, hatla sadaka vere­nin ayak izlerini siler giderir. Cimri olan ise sadaka vermek istedikçe onun demir cübbesinin herbir halkası kendine bitişik olan halkaya doğru büzülür, sıkışır da onun bedeni üzerinde sıkışıp büzülür ve onun iki eli köprücük kemiklerine doğru toplanır".

Ebû Hureyre^ Peygamber'den: "O cimri kişi bu sıkan demir cüb-beyi genişletmeye çalışır, fakat o zırh genişlemez" derken işitmiş-tir [179].

 

89- Seferde Ve Harbde Cübbe (Giyme) Babı

 

129-....... el-Mugîre ibn Şu'be (R) tahdîs edip şöyle demiştir: Rasûlullah (S) ihtiyâcı için (uzağa) gitti. Sonra döndü. Ben kendisini su ile karşıladım. Üzerinde bir Şâm cübbesi vardı. Ağzım su ile çalka­ladı, burnuna su çekti ve yüzünü yıkadı. Ellerini o cübbenin yenin­den çıkarmaya davrandı. Yenler dar olduğundan ellerini cübbenin altından çıkardı, onları yıkadı, başını ve ayakkabıları üzerini mes­netti [180].

 

90- Harbde İpek Giyme(Nin Cevazı) Babı

 

130-....... Bize Saîd ibn Ebî Arûbe, Katâde'den tahdîs etti ki, onlara da Enes: Peygamber(S)'in, Abdurrahmân ibn Avf ile ez-Zubeyr'e, kendilerinde meydana gelen kaşıntı hastalığından dolayı ipekli gömlek giymelerine ruhsat ve müsâade verdiğini tahdîs etmiştir.

 

131-.......Buradaki iki senedde de Hemmâm ibn Yahya el-Avzî, Katâde'den; o da Enes(R)'ten tahdîs etti ki, Abdurrahmân ibn Avf ile ez-Zubeyr, Peygamber'e bitten şikâyet etmişler. Bunun üzerine Pey­gamber (S) onlara ipek gömlek giymek hususunda ruhsat vermiştir. Enes: Ben bir gazvede o ikisinin üzerinde ipek gömleği gördüm, de­miştir [181].

 

132-.... Buradaki senedde de Enes; Peygamber (S), Abdur­rahmân ibn Avf ile ez-Zubeyr ibnu'l-Avvâm'a ipek giymek hususun­da ruhsat verdi, diye tahdîs etmiştir.

 

133-.......Buradaki senedde de Enes: Bu iki sahâbîde meydana gelen bir kaşıntı hastalığından dolayı ruhsat verdi, yâhud da ruhsat verildi, demiştir [182].

 

91- Biçak  (Kullanmanın Cevazı) Hakkında Zikrolunan Şeyler Babı

 

134-....... Amr ibn Umeyye (R) şöyle demiştir: Ben Peygam­berdi pişmiş koyun küreğinden et kesip yerken gördüm. Sonra na­maza çağrıldı da (yeniden) abdest almadan namaz kıldırdı.

Bize Ebû'l-Yemân tahdîs edip şöyle dedi: Bize Şuayb, ez-Zuh-rî'den haber verdi. Bu rivayette râvî: "Peygamber bıçağı elinden bıraktı" fıkrasını ziyâde etti [183].

 

92- Rûmlarta Harb(İn Fazileti) Hakkında Söylenen Şeyler Babı

 

135-.......Umeyr ibnu'l-Esved el-Ansî şöyle tahdîs etmiştir: Ken­disi Ubâde ibnu's-Sâmit'e gelmiş. Ubâde o sırada Hımış sahilinde ken­disine âid bir bina içine inmiş, beraberinde de zevcesi Ümmü Haram bulunuyormuş.

Umeyr dedi ki: Bize Ümmü Haram bintu Mühân, kendisinin Pey-gamber'den: "Ümmetimden denizde gaza eden ilk muhâribler (mağ­firet olunmayı) vâcib kılmışlardır (yânı hakk etmişlerdir)" buyurur­ken işittiğini tahdîs etti.

Ümmü Haram dedi ki:

— Ben de: Yâ Rasûlallah! Ben bunların içinde miyim? diye sor­dum; "Sen onların arasındasın" diye cevâb verdi. Bundan sonra Pey­gamber: "Ümmetimden Kaysar'ın şehrine gaza eden ilk muhâribler de mağfiret olunmuşlardır" buyurdu. Ben bunların içinde miyim yâ Rasûlallah? diye sordum. O: "Hayır!" diye cevâb verdi [184]

 

93- Peygamberin İstikbâlde Yahûdîler'le Yapılacak Harbi Haber Vermesi Babı

 

136-.......Bize Mâlik, Nâfi'den; o da Abdullah ibnUmer(R)'den tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: "Siz müslümânlar (ileride) Yahûdîler'le harb edeceksiniz (onları kıracaksınız). Hattâ onr lardan bir Yahudi taş arkasına saklanacak da o taş (dile gelerek): Ey Allah'ın kulu! Şu arkamdaki bir Yahûdîdir, onu da öldür! Diyecektir [185]

 

137-.......Ebû Zur'a'dan; o da Ebû Hureyre(R)'den haber ver­di ki, Rasûlullah (S): "Sizler Yahûdîler'le umûmî bir harb etmedikçe kıyamet kopmaz. Hattâ arkasında bir Yahudi buluna^ Yâ Müs­lüman! Şu arkamdaki Yahudi'dir, onu oldur! Der  [186]

 

94- Türklerin Kıtali Babı [187]

 

138-.......Ben el-Hasen el-Basrî'den işittim, şöyle diyordu: Bi­ze Amr ibnu Tağlîb tahdîs edip şöyle dedi; Peygamber (S) şöyle bu­yurdu: "Şübhesiz sizin, keçe ayakkabılar giyinen bir kavimle harbet-meniz kıyamet alâmeilerindendir. Ve yine sizin, yüzleri geniş ve yüz­leri deri üstüne deri kaplanmış kalkanlar gibi kalın etli olan bir kavimle harbetmeniz kıyamet gününün alâmetler indendir" [188].

 

139-....... Ebû Hureyre (R) şöyle dedi: Rasûlulİah (S) şöyle bu­yurdu: "Siz müslümânlar gözleri küçük, yüzleri kırmızı, basık bu­runlu, yüzleri üst üste deri kaplanmış kalkanlar gibi kalın etli olan Türk ile harbedinceye kadar kıyamet kopmaz. Ve yine sizler ayakka­bıları kıl olan bir kavimle harb etmedikçe kıyamet kopmaz" [189].

 

95- Kıl Ayakkabılar Giyinen*Kavimlerin Harbi Babı

 

140-.......ez-Zuhrî, Saîd ibnu'l-Müseyyeb'den; o da Ebû Hureyre(R)'den söyledi ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur: "Sizler ayakkabıları kıl keçe olan bir kavimle muharebe etmedikçe kıyamet kopmaz. Ve yine sizler yüzleri üstüste deri kaplanmış kalkanlar gibi kalın etli olan bir kavimle muharebe etmedikçe kıyamet kopmaz".

Sufyân ibn Uyeyne geçen senedle söyledi ve bunda Ebu'z-Zinâd, el-A'reVden; o da Ebû Hureyre'den rivâyeten: "Gözleri küçük, bu­runları yassı, yüzleri üstüste deri kaplanmış kalkanlar gibi etli olan" fıkrasını ziyâde etmiştir [190].

 

96- Bozgunluk Sırasında Bineğinden İnip Allah'tan Yardım İsteyerek Askerlerini Harb Nizâmına Koyan Kimse Babı

 

141-.......Bize Ebû İshâk tahdîs edip şöyle dedi: Ben el-Berâ'dan işittim: Bir adam ona:

— Sizler Huneyn günü kaçmış mı idiniz yâ Ebâ Umâre? diye sor­du.

O da:

— Hayır vallahi Rasûlullah geri dönmemiştir. Lâkin hakîkat şu ki, O'nun sahâbîlerinin gençleri ve ağırlığı olmayanları miğfersiz, zırh­sız ve silâhsız olarak çıktılar. Akabinde hemen hemen kendilerinin hiçbir oku yere düşmeyecek kadar iyi atıcı olan Hevâzin ve Benû Nasr topluluğu olan atıcılardan ibaret bir kavme geldiler. Onlar bunlara ok yağdırdılar. Öyle bir ok yağmuru ki, hemen hemen hiç hatâ etmi­yorlardı. Bunun üzerine o genç sahâbîler oradan Peygamber'in yanı­na dönüp geldiler.  Peygamber beyaz katırının üstünde;  amcasının oğlu Ebû Sufyân ibnu'l-Hâris ibn Abdilmuttaüb ise onu yediyordu. Peygamber (S) -sabit durup- hemen bineğinden indi ve Allah'tan yar­dım istedi. Sonra:

—  "Ben peygamberim yalan yok, ben Abdulmuttalib oğluyum!" dedi.

Bundan sonra da sahâbîlerini harb saffına dizdi [191].

 

97- Harb Sırasında İmâmın Müşrikler Aleyhine Bozulma Ve Sarsılma Duası Yapması Babı

 

142-......Alî ibn Ebî Tâlib (R) şöyle demiştir: Ahzâb gunu muslümânlann harb durumu güçleşince Rasülullah (S): "Allah müşrik­lerin evlerini ve mezarlarını ateş doldursun! Onlar bizleri güneş battığı zamana kadar orta namazdan alıkoydular" dedi [192]  .

 

143-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) kunûtta şöyle duâ ederdi:

"Yâ Allah! Seleme ibn Hişâm'ı kurtar!

Yâ Allah! el-Velıd ibnu'l-Velîd'i kurtar!   

Yâ Allah.' Ayyaş ibn Ebî Rabîa'yı kurtar!

Yâ Allah! (Kâfirler elinde) zaîf görülen diğer mü'minleri kurtar!  

Yâ Allah! Mudar aleyhine baskım daha da şiddetlendir!

Yâ Allah! Yıllarını Yûsuf'un yılları gibi şiddetli yap!" [193].

 

144-.......Bize İsmâîl ibnu Ebî Hâlid haber verdi. Kendisi Ab­dullah ibn EbîEvfâ(R)'dan şöyle derken işitmiştir: Rasülullah (S) Ah­zâb günü müşrikler aleyhine duâ edip şöyle dedi:

"Yâ Allah! Ey Kur'ân 'ı gönderen, (düşmanlarla) hesabı tez olan! Yâ Allah! Sen şu düşman Arab kabilelerini bozguna uğrat! Yâ Allah! Sen onların topluluklarını kır, irâdelerini sars!" [194]

 

145-.......Abdullah ibn Mes'ûd (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) Ka'be'nin gölgesinde namaz kılıyordu. Ebû Cehl'le Kureyş'ten birtakım insanlar oturmakta idiler. Mekke'nin bir tarafında da bir deve kesilmişti. Ebû Cehl (o kesilen devenin döl yatağını getirin) de­di de getirmek için insan gönderdiler. Onlar dişi devenin döl yatağı­nı getirdiler ve onu Peygamber'in üzerine attılar. Akabinde Fâtıma geldi ve döl yatağını Peygamber'in üstünden attı. Bunun ardından Peygamber:

— "Yâ Allah, Kureyş'i Sana havale ederim!

Yâ Allah, Kureyş'i Sana havale ederim!

Yâ Allah, Kureyş'i Sana havale ederim!

Ebû Cehl ibn Hişâm'ı, Utbe ibn Rabîa'yı, Şeybe ibn Rabîa'yı, el- Velîd ibn Utbe'yi, Ubeyy ibn Halefi, Ukbe ibn EbîMuayt'ı Sana havale ederim!" diye beddua etti [195].

Abdullah ibn Mes'ûd: Yemîn olsun ben Peygamber'in burada isimlerini saydıklarını Bedir çukurunun içinde öldürülmüşler görmü-şümdür. Râvî Ebû İshâk: Ben yedinci ismi unuttum, demiştir. Ebû Abdillah el-Buhârî dedi ki: Yûsuf ibn İshâk, dedesi Ebû İshâk'tan: "Umeyyetüibnu Halef" dedi. Şu'be ise: Umeyye yâhud Ubeyyun de­miştir. Doğrusu ise Umeyye'dir (çünkü Ubeyy ibn Halefi Peygam­ber kendi eliyle Uhud'da öldürdü).

 

146-.......Âişe(R)'den (şöyle demiştir): Yahudiler Peygamber'in huzuruna girdiler de: es-Sâmu aleyke ( = Ölüm senin üzerine olsun), dediler. Bunun üzerine ben onlara la'net ettim. Peygamber (S): "Sa­na ne var ki onlara la'net ettin?" buyurdu. Ben: Onların dediklerini işitmedin mi? dedim. Peygamber: "Sen benim 'Ve aleykum ( = Size de olsun)' dediğimi işitmedin mi?" buyurdu [196].

 

98- Bâb: Müslüman, Kitâb Ehline (İslâm'a Dönmeleri İçin) Hidâyet Yolunu Gösterip İrşâd Eder Mi, Yâhud Onlara Kur'âıvı Öğretir Mi?

 

147-.......İbn Şihâb şöyle demiştir: Bana Ubeydullah ibnu Abdillah ibn Utbe ibn Mes'ûd haber verdi ki, ona da Abdullah ibn Abbâs şöyle haber vermiştir: Rasûlullah (S) Rûm Meliki olan Kaysar'a bir mektûb yazdı ve yazdığı mektubun içinde şöyle buyurdu: "...Eğer İslâm 'dan yüz çevirir, onu kabul etmezsen çiftçilerin günâhı senin boy-nunadır..." [197].

 

99- Müşrikleri İslâm'a Alıştırmak İçin Onlar Lehine Hidâyet Duası Yapmak Babı [198]

 

148- Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: (Mekke'de müslü-mân olup kabilesini da'vete me'mûr olan) Tufeyl ibn Amr ed-Devsî -Hayber fethi sırasında- bâzı arkadaşlarıyle Peygamber'in yanına zi­yarete gelmişti. Bunlar (kendi kavminden şikâyet ederek):

— Yâ Rasûlallah! Devs kabîlesi halkı Allah'a âsî oldular da Tu-feyl'in İslâm'a da'vetini kabulden çekindiler. Binâenaleyh sen bun­ların aleyhine duâ et, dediler.

Bâzıları tarafından: Devsîler helak olsun, denildi.

Rasûlullah (S) ise:

— "Yâ Allah! Devs halkına hidâyet eyle de onları İslâm camiamıza getir" diye duâ etti [199]

 

100- Yahudi Ve Hrıştiyan'ı İslâm'a Çağırma; Bunların Hangi Şey Üzerine Mukaatele Olunacakları; Peygamberin Fars Meliki Kisrâ İle Rûm Meliki Kaysar'a Yazdığı Mektûblar Ve Kıtalden Önce İslâm'a Çağırma Babı

 

149-.......Katâde şöyle demiştir: Ben Enes(R)'ten işittim, şöyle diyordu: Peygamber (S) Rûmlar'a (Bizanslüar'a) mektûb yazmak is­tediği zaman, kendisine: "Onlar bir mektubu mühürlü olmadıkça okumazlar" denildi. Bunun üzerine Peygamber gümüşten bir mühür yüzük edindi ki, bu yüzüğün Peygamber'in elindeki beyazlığı hâlâ gözümün önündedir. Bu mühür yüzükte "Muhammedun Rasûlullah" sözlerini nakşettirdi [200].

 

150-.......Abdullah ibn Abbâs (R) şöyle haber vermiştir: Rasû­lullah (S) Kisrâ'ya mektubunu (Abdullah ibn Huzâfe es-Sehmî ile) gönderdi ve bu İbn Huzâfe'ye mektubu götürüp Bahreyn büyüğüne -ki Kisrâ'nın Bahreyn emîridir- vermesini emretti. İbnu Huzâfe de Bahreyn Emîri Munzir'e mektubu verdi. O da götürüp Kisrâ'ya ver­di. Kisrâ mektubu görünce onu yırtıp parçaladı.

İbn Şihâb dedi ki: Ben, râvî Saîd ibnu'I-Müseyyeb'in: Peygam­ber (Kisrâ ile kavmine) "Parça parça olsunlar" diye beddua etti, de­diğini zannederim [201].

 

101- Peygamberin İnsanları İslâm'a, Peygamberliği İtiraf Etmeye, Allah'ın Berisinde Bir Kısmının Diğer Bir Kısmını Rabbler Edinmemelerine Çağırması Babı

 

Ve Yüce Allah'ın şu kavli:

"Beşerden hiçbir kimseye yakışmaz ki, Allah kendisine

Kitâb'/, hükmü ve peygamberliği versin de sonra o, insanlara; 'Allah'ı bırakıp da bana kul olun' desin.

Fakat o: 'Öğretmekte ve okuyup okutmakta olduğunuz Kitâb sayesinde Rabbaniler olun' der" (âiu imrân: 79) [202]

 

151- Bize İbrâhîm ibn Hamza tahdîs etti. Bize İbrâhîm ibn Sa'd, Salih ibn Keysân'dan; o da İbn Şihâb'dan; o da Ubeydullah ibn Ab-dillah ibn Utbe'den; o da Abdullah ibn Abbâs(R)'tan tahdîs etti. O şöyle haber vermiştir: Rasûlullah (S) Rûm Kaysarı'm İslâm'a çağır­mak üzere ona mektûb yazdı. Mektubunu Kaysar'a Dıhye el-Kelbî'nin beraberinde yolladı. Rasûlullah, Dıhye'ye mektubu Busrâ halkı bü­yüğünün Kaysar'a sunması için, mektubu Busrâ halkı büyüğüne ver­mesini emretti [203].

Kaysar ise, Allah ondan Fars ordularını bozguna uğrattığı za­man, Allah'ın kendisine in'âm ettiği bu büyük zafere şükür olmak üzere, Hınıs'tan İliyâ'ya (yânı Beytu'l-Makdis'e) kadar yürüdü idi. Kaysar İliyâ'da'iken Rasûlullah'ın mektubu kendisine ulaştığı zaman, mektubu okuduğunda adamlarına:

— Bana burada o adamın kavminden bir adam arayın, ben on­lara Allah'ın Rasûlü'nden suâller sorayım! dedi.

İbn Abbâs şöyle dedi: Bana Ebû Sufyân haber verdi ki, kendisi Rasûlullah ile Kureyş kâfirleri arasında yapılmış olan Hudeybiye ba­rış anlaşması müddeti içinde, ticâretçiler olarak Şam'a gelmiş bulu­nan Kureyş'ten birtakım adamlar arasında Şam'da bulunuyormuş. Ebû Sufyân dedi ki: Akabinde Kaysar'ın elçisi bizleri Şam'ın bir ye­rinde buldu. Ben ve arkadaşlarım götürüldük. Nihayet İliyâ beldesi­ne geldik. Kaysar'ın huzuruna girdirildik. Bir de gördük ki Hırakliyus üzerinde tâc olduğu hâlde hükümdarlık tahtında oturmuş, etrafında Rûm büyükleri vardı. Hırakl, tercümanına:

— Peygamber olduğunu söyleyen şu zâta nesebce en yakın han­gisidir, onlara sor, dedi.

Ebû Sufyân dedi ki: Ben:

—  O'na neseben en yakınları benim, dedim.

Kaysar:

—  O'nunla senin arandaki yakınlık nedir? dedi.

—  O benim amcamın oğludur, dedim.

O gün o kaafilenin içinde benden başka Abdu Menâf oğulları'n-dan kimse yoktu. Kaysar:

— Onu bana yaklaştırınız, dedi ve arkadaşlarımla ilgili emri de

verdi.

Arkadaşlarımı benim omuzumun yanına sırtımın arka tarafına

oturttular.

Sonra Hırakl, tercümanına:

— Bunun arkadaşlarına söyle: Ben Peygamber olduğunu söyle­yen o zât hakkında bu adamdan bâzı şeyler soracağım. Eğer bu bana yalan söylerse, sizler onu yalanlayınız! dedi.

Ebû Sufyân dedi ki: Vallâhî o gün arkadaşlarımın benden çıka­cak yalanı yaymalarından utanmak olmasaydı, Hırakliyus bana Pey-gamber'den sorduğu zaman, muhakkak O'na yalan söylerdim. Fa­kat ben arkadaşlarımın benden çıkacak yalanı nakledip yayacakla­rından utandım da Hırakliyus'a doğru söyledim.

Sonra Kaysar, tercümanına:

—  Ona sizin içinizde O'nun nesebi nasıldır? diye sor, dedi.

Ben:

—  İçimizde O büyük bir neseb sahibidir, dedim.

— Sizden bu sözü O'ndan evvel söylemiş (yânî O'ndan evvel pey­gamberlik iddiası etmiş) bir kimse var mıydı? dedi.

— Yoktu, dedim,

— O söylediği peygamberlik sözünü söylemesinden önce sizler O'nu hiç yalanla ittihâm ediyor muydunuz? dedi.

—  Hayır, dedim.

—  Babaları içinde bir melik var mıydı? dedi.

—  Hayır yoktu, dedim.

— O'na insanların eşrafı mı, yoksa zaîfleri mi tâbi' oluyorlar? dedi.

— Halkın zaîfleri daha çok tâbi' oluyorlar, dedim.

— O'na tâbi' olanlar artiyorlar mı, yoksa eksiliyorlar mı? dedi.

— Anıyorlar, dedim.

— Dîne girişten sonra O'nun dînini beğenmemezlikten dolayı dîn­den dönen kimse oluyor mu? dedi.

— Hayır olmuyor, dedim.

—  O gadr ediyor mu (yânî ahdini bozuyor mu)? dedi.

— Hayır gadr etmez. Ancak şimdi biz O'nunla bir müddete ka­dar silâh bırakma halindeyiz; ahdini bozmasından korkuyoruz, dedim.

Ebû Sufyân dedi ki: Kaysar'la olan bu mükâlemede bana, içine birşey girdirip de onunla Muhammed'in sânını eksilteceğim bir söz söylemek mümkün olmadı. Benden, bundan başkasının nakledilme­sinden korkmuyorum. Kaysar bana:

—  O'nunla hiç harb ettiniz mi? Yâhud O sizinle harb etti mi?

dedi.

—  Evet, O'nunla harb ettik, dedim.

—  Öyleyse O'nun harbi ve sizin harbiniz nasıl oldu? dedi.

— Harb tâli'i (bizimle O'nun arasında) nevbet nevbet olur: Bir kerre O bize gâlib olur, diğer kerre biz O'na gâlib oluruz, dedim.

Hırakliyus:

—  O sizlere ne emrediyor? dedi.

—  O bizlere, kendisine hiçbir şeyi ortak kılmayarak yalnız Al­lah'a ibâdet etmemizi emrediyor ve babalarımızın ibâdet edegeldik-leri putlardan bizleri nehyediyor. Ve yine O, bizlere namaz kılmayı, sadaka vermeyi, iffetli olmayı, ahde vefakârlığı, emâneti eda etmeyi

emrediyor, dedim.

Ben bunları ona söylediğim zaman o, kendi tercümanına dedi ki:

— Ona şunları şöyle: Ben sana içinizde O'nun nesebini sordum; sen O'nun yüksek neseb sahibi olduğunu söyledin. Rasûller de zâten böyle kavimlerinin yüksek neseb sâhibleri içinden gönderilir. Ben sa­na: Sizden bu peygamberlik sözünü O'ndan önce söylemiş bir kimse var mıdır? dedim; sen: Hayır yoktur, dedin. Ben de: Eğer sizden bu sözü O'ndan evvel söylemiş bir kimse olaydı, kendisinden önce söy­lenmiş olan bir söze uyup taklide kalkışan bir adamdır diye düşü­nürdüm, dedim. Ben sana: O, dediğini demesinden önce sizler O'nu yalan söylemekle suçluyor mu idiniz? dedim; sen: Hayır, dedin. Ben de kesin surette bildim ki, insanlara karşı yalan söylemeyi işlememiş bir kimse (sonradan) Allah'a karşı yalan söylemeye cesaret ede­mez [204]. Ben sana: O'nun babaları, dedeleri içinden bir melik olmuş mudur? diye sordum; sen: Hayır olmamıştır, dedin. Ben de: Babaların­dan bir melik olaydı bu da babalarının hükümdarlığım geri almak isteyen bir kimsedir diye hükmederdim, dedim.'Ben sana: O'na in­sanların eşrafı mı tâbi' oluyorlar yoksa zaîfleri mi? diye sordum; sen: O'na tâbi' olanların insanların zaîfleri olduğunu söyledin. Rasûllerin tâbi'leri de zâten onlardır. Ben sana: (O'na tâbi' olanlar) artıyor-lar mı, yoksa eksiliyorlar mı? diye sordum; onlar artıyorlar, dedin, îmân keyfiyeti de tamâm oluncaya kadar hep böyle gider. Ben sa­na: O'nun dînine girdikten sonra dînini beğenmemezlikten dolayı irti-dâd eden oluyor mu? diye sordum; sen: Hayır, dedin. îmân da mûcib olduğu iç ferahlığı kalblere karışıp kökleşince böyle olur; onu kimse sevmemezlik etmez. Ben sana: O zât gadr eder mi (yânî ahdine vefa­sızlık eder mi)? diye sordum; sen: Hayır o gadr etmez, dedin. Rasûl-ler de böyle olur; onlar gadr etmezler. Ben sana: Siz O'nunla harb ettiniz mi ve O sizinle harb etti mi? diye sordum. Sen: O'nun harb, yaptığını, sizin harbiniz ve O'nun harbinin nevbet nevbet değişir ol­duğunu, bir defa O'nun sizlere gâlib gelir, diğer defa da sizler O'na gâlib gelir olduğunuzu söyledin. Rasûller de böyledir. Onlar (Allah tarafından tâat yolunda sabırlarının ve gayretlerinin çokluğu sebebiy­le ecirleri büyük olsun diye) belâlara uğratılırlar, sonra da makbul akıbet onların lehine olur. Ben sana: O size ne emrediyor? diye sor­dum! Sen: O'nun sizlere Allah'a ibâdet etmenizi ve O'na hiçbirşeyi ortak yapmamanızı emreder olduğunu, babalarınızın ibâdet edegel-dikleri putlardan sizleri nehyeder olduğunu, keza sizlere namaz kıl­mayı, sadaka vermeyi, haramlardan el çekip iffetli olmayı, ahde vefa etmeyi, emâneti yerine getirmeyi emreder olduğunu söyledin.

Hırakliyus dedi ki:

— İşte bu söylediklerin peygamberin sıfatlarıdır. Zâten ben bir peygamberin çıkacağını bilir idim. Lâkin onun sizden olacağını zan­netmezdim. Eğer bu dediklerin doğru ise, şu ayaklarımın bastığı ye­re yakında o Zât mâlik olacaktır. O'nun yanına ulaşabileceğimi umud eder olaydım, O'nunla buluşmak için elbette her türlü zahmete katla­nırdım. O'nun yanında olaydım (hizmet ederek) elbette ayaklarını yı­kardım.

Ebû Sufyân şöyle dedi: Bundan sonra Hırakliyus Rasûlullah'ın mektubunu istedi.Mektûb okundu: Mektubun içinde şunların yazıl­mış olduğunu gördük:

'Rahman ve Rahîm olan Allah'ın ismiyle

'Allah 'in Kulu ve Rasûlü Muhammed'den Rûm 'un büyüğü Hı-

'Hidâyet yoluna uyanlara selâm olsun! Bundan sonra: (Ey Rûm

milletinin büyüğü!) Ben seni İslâm da'veüne çağırıyorum. Müslüman ol ki selâmette bulunasm. Müslüman ol ki Allah senin ecrini iki kat versin. Eğer bu da'vetimi kabul etmezsen Hnstiyan çiftçilerin günâ­hı senin üzerinedir. Ey Kitâblılar! Bizimle sizin aranızda müsâvî ve müşterek olan bir söze geliniz: Allah 'tan başkasına tapmayalım. O'na hiçbirşeyi eş tutmayalım, Allah U bırakıp da birbirimizi rabbler edin­meyelim. Eğer (Kitâblılar bu da'vetten) yüz çevirirlerse, siz de onla­ra: 'Şâhid olun, biz muhakkak müslümânlarız' deyin" (Âiu imrân: 64). Ebû Sufyân dedi ki: Hırakl sözünü bitirince etrafında bulunan Rûm büyüklerinin sesleri yükseldi ve gürültüleri çoğaldı. Ben onla­rın ne dediklerini bilemiyorum. Bizimle ilgili emir verildi de bizler dışarı çıkarıldık. Arkadaşlarımla beraber dışarı çıkıp da onlarla yalnız ka­lınca, onlara:

— İbnu Ebî Kebşe'nin (yânî Muhammed'in) işi hakîkaten aza­met peyda etti. Bu Benu'l-Esfar Meliki O'ndan korkuyor, dedim. Ebû Sufyân dedi ki: Allah'a yemîn olsun ki, kendim isteksiz ol­duğum hâlde Allah kalbime İslâm'ı girdirinceye kadar ben Peygam-ber'in işinin muhakkak gâlib geleceğine boyun eğici ve kesin bilici olmak;a devam ettim [205].

 

152-.......Sehl ibn Sa'd (R) Hayber günü (fetih uzayınca) Peygamber(S)'den şöyle buyururken işittiğini söylemiştir:

— "Müslümanların bayrağını artık Öyle bir kimseye vereceğim ki, Allah onun elleriyle fetih verecektir."

Bunun üzerine orada bulunan sahâbîler, bayrağın kendilerinden hangisine verileceği mes'elesi için ümîd eder oldular. Onların hepsi bayrağın kendisine verilmesini umarak, ertesi güne erdiler. Fakat Rasülıjllah ertesi gün: "

—  "Alî nerededir?" diye sordu. Sahâbîler tarafından:

—  Alî gözlerinden şikâyet ediyor, denildi.

Peygamber emretti de Alî çağrıldı. Peygamber Alî'nin gözlerine tükürdü, hemen orada gözleri, onda hiçbir ağrı yokmuş gibi, iyi ol­du. Bunun üzerine Alî:

— Hayber Yahûdîleri'yle; onlar da bizim gibi (müslümân) olun-7 caya kadar harb ederiz! dedi.

Peygamber:

—  "Yâ Alî, yavaş ol! Sükûnetle (yânî harb etmeden) Hayberli-ler'in sahasına ininceye kadar ilerle. Sonra onları İslâm 'a çağır ve üzer­lerine vâcib olan İslâm esâslarını onlara haber ver. (Yâ Alî!) Allah'a yemin ederim ki, senin irşadınla tek bir kişinin hidâyete kavuşturul­ması, senin için kırmızı develerin olmasından hayırlıdır" buyurdu [206].

 

153-.......Humeyd et-Tavîl şöyle demiştir: Ben Enes(R)'ten işit­tim, şöyle diyordu: Rasûlullah (S) bir kavme gazaya gittiği zaman, sabah oluncaya kadar baskın yapmazdı. (Sabah olunca) ezan sesi işitirse onlarla harbden kendini tutardı. Eğer ezan işitmezse, sabah olduktan sonra onlar üzerine baskın yapardı. Biz Hayber'e geceleyin indik [207].

 

154- Bize Kuteybe tahdîs edip şöyle dedi: Bize tsmâîl ibn Ca'-fer, Humeyd et-Tavîl*den; o da Enes'ten: Peygamber(S) bizleri ga­zaya götürdüğü zaman... dediğini tahdîs etti.

Ve yine bize Abdullah ibn Mesleme, Mâlik'ten; o da Humeyd'den; o da Enes(R)'ten tahdîs etti ki (o şöyle demiştir): Peygamber (S) Hayber'e gazaya çıktı ve Hayber'e geceleyin vardı. Peygamber bir kavmin yurduna geceleyin geldiği zaman, sabah olmadıkça üzer­lerine baskın yapmazdı. Sabah olunca Yahudiler zirâat âletleri ve iş sepetlen ile tarlalara doğru çıktılar. Peygamber'i gördüklerinde:

— Muhammed; vallahi şu Muhammed'dir ve askeridir! dediler.

Peygamber de:

—  "Allâhu Ekber. Hayber har âb oldu (yâhud harâb olsun). Biz bir kavmin yurduna indiğimiz zaman inzâr edilip korkutulmuş olan­ların hâli yaman olur'' buyurdu [208].

 

155-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) şöyle buyurdu: "Bana insanlar Lâ ilahe ille'llâh deyinceye kadar onlarla harb etmekliğim emrolundu. Her kim Lâ ilahe üleHlâh derse, müslümânlık hakkının gereği (olan haddler) müstesna, canını ve malını benim elimden kurtarmıştır. (îçler indekiler den dolayı olan) hesabı ise Allah'a âiddir" [209].

Bu hadîsi Umer ile İbn Umer de Peygamber'den rivayet etmiş­lerdir [210].

 

102- Gazveye Gitmek İsteyip De Onu Başkası Île Örtüp Gizleyen Kimse İle, Sefere Perşembe Günü Çıkmayı Seven Kimse Babı

 

156-....... İbn Şihâb dedi ki: Bana Abdurrahmân ibnu Abdillah ibn Ka'b ibn Mâlik haber verdi ki, babası Abdullah (R), oğulları arasından (körlüğü sırasında) Ka'b ibn Mâlik'in yedincisi idi. Bu Ab­dullah dedi ki: Ben babam Ka'b ibn Mâlik'ten işittim. Kendisi Te-bûk gazvesinde Rasûlullah'tan geri kaldığı zamandan anlatıp şöyle dedi: Bir de Rasûlullah(S)'in âdeti bir gazaya gitmek isteyince mu­hakkak o gazveyi başkasıyle gizleyip örterdi, yânî onu tevriyeli bir ifâde ile söylerdi [211].

 

157-.......Bize Abdullah ibn el-Mubârek haber verdi. Bize Yû­nus ibn Yezîd, ez-Zuhrî'den haber verdi. O şöyle demiştir: Bana Ab­durrahmân ibnu Abdillah ibn Ka'b ibn Mâlik haber verip şöyle dedi: Ben (dedem) Ka'b ibn Mâlik(R)'ten işittim, şöyle diyordu: Rasûlul-lah (S) yapacağı bir gazveye gitmek istediğinde o gazveyi muhakkak başka bir gazve ile gizler örterdi. Nihayet (dokuzuncu hicret yılında­ki) Tebûk gazvesi olunca, Rasûlullah bu gazveye şiddetli sıcak bir mev­simde çıkmış, uzak ve tehlikeli bir yolculuğa yönelmiş, çok kalabalık bir düşmanla cenk etmeye yönelmişti. Bu sebeple Rasûlullah, düş­manlarına gerekecek hazırlıklarını yapmaları için müslümanlara mak­sadını açıkladı ve gitmek istemekte olduğu ciheti onlara haber verdi [212].

Ve yine İbnu'l-Mubârek'ten; o da Yûnus'tan; o da ez-Zuhrî'den; o şöyle demiştir: Bana Abdurrahmân ibnu Ka'b ibn Mâlik haber verdi ki, Ka'b ibn Mâlik (R): Rasûlullah (S) bir sefere çıkmak istediğinde perşembe gününden başka günlerde muhakkak ki pek az yola çıkar­dı, der idi [213].

 

158-.......Bize Ma'mer ibn Râşid, ez-Zuhrî'den; o da (Abdul­lah'ın kardeşi) Abdurrahmân ibnu Ka'b ibn Mâlik'ten; o da babası Ka'b ibn Mâlik(R)'ten, Peygamber(S)'in Tebûk gazvesine perşem­be günü yola çıktığını ve perşembe gününde yola çıkmayı sever oldu­ğunu haber vermiştir [214].

 

103- Sefere Öğleden Sonra Çıkmak Babı

 

159-.......Ebû Kılâbe'den; o da Enes(R)'ten tahdîs etti ki, Pey­gamber (S) -Veda Haccı'na giderken- öğle namazını Medine'de dört rek'at kılmış, ikindi namazını da Zu'1-Huleyfe'de iki rek'at kılmış­tır. (Enes dedi ki:) Ben sahâbîterin hacc ve umreyi beraberce telbiye etmekte olduklarını işittim [215].

 

104- Sefere Ayın Sonunda Çıkmaimn Cevazı) Babı

 

Kureyb de İbn Abbâs(R)'tan söyledi ki, Peygamber(S) Medine'den zu'1-ka'deden beş gün kala hareket etti,

Mekke'ye zu'1-hicceden geçen dördüncü gecenin gündüzünde geldi [216].

 

160-.......Amre, Âişe(R)'den şöyle derken işitmiştir: Bizler zu'lka'deden kalan beşinci günde (yânı zu'1-ka'denin yirmibeşinde) Me-dîne'den Rasûlullah in beraberinde yola çıktık. (Bu aylarda umre değil) yalnız hacc edilir zannolunurdu. Mekke'ye yaklaştığımızda Rasûlul­lah (S): "Beraberinde kurbanlık bulunmayanın Beyt'i tavaf ettiği, Safa ile Merve arasını da sa'y ettiği zaman ihramdan çıkmasını" emretti.

Âişe dedi ki: Kurbân bayramının ilk günü (Minâ'da, elinde) sı­ğır eti ile birisi bizim çadıra girdirildi. Ben:

—  Bu nedir? dedim. v     Eti getiren:

—  Rasûlullah (S) zevceleri adına kurbân kesti, dedi.

Yahya ibn Saîd dedi ki: Ben bu hadîsi (Ebû Bekr'in oğlu) Kaa-sım ibn Muhammed'e zikrettim. Kaasım: Vallâhî Amre bu hadîsi sa­na olduğu gibi (yânî kısaltma ve değiştirme yapmadan) getirmiştir, dedi [217]

 

105- Ramazan İçinde Sefere Çıkma(Nın Cevazı) Babı

 

161-.......Bize Sufyân ibn Uyeyne tahdîs edip şöyle dedi: Bana ez-Zuhrî, Ubeydullah'tan; o da İbn Abbâs'tan tahdîs etti. İbn Ab-bâs (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) -Mekke fethi seferine- rama­zânda çıktı ve tâ Kedîd'e ulaşıncaya kadar da oruç tuttu. (Mekke'ye iki konaklık uzaklıkta bulunan) el-Kedîd mevkiinde orucunu bozdu... Sufyân dedi ki: ez-Zuhrî şöyle dedi: Bana Ubeydullah, İbn Abbâs'­tan haber verdi ve hadîsi şevketti.

Ebû Abdillah el-Buhârî dedi ki: Bu, ez-Zuhrî'nin sözüdür.Ra-sülullah'ın fiilinden, ancak sonuncusuyla olan hüküm alınır [218].

 

106- (Sefere Çıkarken) Vedalaşmak Babı

 

162- Ve İbnu yehb şöyle dedi: Bana Amr ibnu'l-Hâris, Bukeyr ibn Abdillah'tan; o da Süleyman ibn Yesâr'dan haber verdi ki, Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) bizi bir seriyye içinde ga­zaya gönderdi. (Bize verdiği emirler arasında) Kureyş'ten adlarım söy­lediği iki kimse için:

—  "Fuiân ve Fuiân kişilere rast gelirseniz, bunları yakalayıp ateşte yakınız" buyurdu.

Ebû Hureyre devamla dedi ki: Sonra yola çıkmak istediğimiz sı­ra veda etmek üzere Rasûlullah'a geldik. Bu defa da Rasûlullah:

—  "Ben (önce) size Fuiân ve Fuiân 'ı ele geçirdiğinizde ateşte yak­manızı emretmiştim. Hâlbuki ateşle yalnız Allah azâblandırır. Buse-beble siz bu şerirleri yakaladığınızda (yakmayınız da) öldürünüz" buyurdu [219].

 

107- (Ma'siyetle Emrolunmadıkça) İmâmı Ve Âmiri Dinlemek Ve İtaat Etmek Babı

 

163-.......BanaNâfi', İbnTJmer'den; odaPeygamber'dehtahdîs etti. H ve yine bana Muhammed ibnu Salih tahdîs edip şöyle dedi: Bize İsmail ibn Zekeriyyâ, Ubeydullah'tan; o da Nâfi'den; o da İbn Umer(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S): "Ma'siyetle emrolunma-dıkça (âmirin emrini) dinlemek ve itaat etmek haktır (vâcibdir). Ma'­siyetle emrolunduğu zaman da (onları) dinlemek ve itaat etmek yok­tur" buyurmuştur [220].

 

108- Bâb: Devlet Başkanının Arkasında Harb Edilir Ve Onunla (Düşmandan) Korunulur .

 

164-.......el-A'rec de Ebû Hureyre(R)'den işitmiştir: O da Rasûlullah(S)'tan: "Biz (müslümânlar Kitâb ehline göre dünyâ târihin­de) sonra gelmiş bulunuyoruz. (Âhirette faziletçe) en ileride bulunanla­rız..." buyururken işitmiştir.

Ve yine bu senedle gelen diğer hadîste Rasûlullah şöyle buyur­muştur: "Bana itaat eden Allah'a itaat etmiştir. Bana isyan eden Al­lah'a isyan etmiştir. Emîre isyan eden bana isyan etmiştir. Devlet başkanı (millet için) bir kalkandır. Onun ardında, onun emrinde harb yapılır. Onunla (düşmandan) korunulur. Eğer o millete Allah'a tak­va ile emrederse ve adaletle hareket ederse, bu emri ve adaleti sebe­biyle onun için sevâb vardır. Eğer takva ve adaletten başkasıyle emir ve hükümederse, bundan meydana gelen günâh onun üzerine döner (me'mûr üzerine değildir)" [221].

 

109- Harbde Kaçmamaları Üzerine Bey'at Edilmesi Babı

 

Bâzıları da "Ölmek üzere bey'at" demiştir. jjHer iki şey üzerine bey'atın delili Yüce Allah'ın şu sözüdür:

(And olsun ki, Allah müzminlerden SenHnle o ağacın altında heyhat ederlerken razı olmuştur.,." (ei-Feth: i8)

 

165-.......İbn Umer (R) şöyle dedi: Bizler Hudeybiye'den dön­düğümüzün ertesi yılından beri altında bey'at ettiğimiz o (târihî ve mübarek) ağacı (unuttuk da onu) ta'yîn üzerinde bizden iki kişi(nin re'yi) bir arada toplanamadı. Bu (ağacın bilinmemesi) da Allah tara­fından gelen büyük bir rahmet oldu.

Cuveyriye dedi ki: Ben Nâfi'e:

— Rasûlullah hangi şart üzerine sahâbîleri ile bey'atlaşma yap­tı; ölmek üzere mi? diye sordum.

Nâfi':

— Hayır, ölmek üzere değil, harbde sabır ve sebat etmek üzeri­ne sahâbîleriyle bey'atlaşma yaptı, dedi [222].

166-.......Abdullah ibn Zeyd (R) şöyle demiştir: Harre vak'ası zamanı olduğu sırada Abdullah ibn Zeyd'e bir gelen geldi de, ona:

— Abdullah ibn Hanzala, insanlarla ölmek üzere bey'atlaşıyor (sen ne dersin)? dedi.

Abdullah ibn Zeyd de ona:

— Ben RasûluIIah(S)'tan sonra hiçbir kimse ile bu ölüm şartı üze­rine bey'at etmem, diye cevâb verdi [223].

 

167-.......Seleme ibnu'1-Ekva' (R) şöyle demiştir: Ben Peygam­ber (S) ile bey'at etmiş, sonra ağacın gölgesi tarafına dönüp gelmiş­tim. însanlar(ın bey'at sıkışıklığı) hafifleyince Peygamber bana hita­ben:

—  "Ey Ekva' oğlu! Sen bey'at etmez misin?" diye sordu. ;İbnu'l-Ekva' dedi ki: Ben de:

— Ben bey'at etmişimdir yâ Rasülallah! diye cevâb verdim. O:

— "Bir daha bey'at et!" buyurdu. jBen de kendisiyle ikinci defa bey'at ettim. (Râvîsi Yezîd ibn Ebî Ubeyd tarafından:)

— (Yâ Ebâ Müslim!) O gün siz hangi madde üzerine bey'at edi­yordunuz? diye soruldu da îbmı'I-Ekva':

— Ölmek üzerine (yânı ölsek bile kaçmamak üzerine), demiştir [224].

 

168-.......Humeyd şöyle demiştir: Ben Enes(R)'ten işittim, şöyle diyordu: Ensâr hendek kazma gününde:

— Nahnu'îlezîne bâyeû Muhammeden Aîe'l-cihâdi mâ hayîynâ ebeden! ( = Bizler diri olduğumuz müddetçe devamlı cihâd etmek üzere Muhammed'e söz vermiş kimseleriz)! derlerdi.

Peygamber (S) de onlara cevâb verip şöyle buyurdu:

—  "Allâhumme lâ ayşe illâ ayşu'l-âhirah Fe-ekrimi 'Î-Ensâra ve 'Î-Muhâcirah

(= Yâ Allah! Âhiret yaşayışından başka -hakîkî- yaşayış yoktur. Onun için Sen Ensâr'a ve Muhâcirler'e ikram eyle!)? [225].

 

169-.......Mucâşı' (ibnu Mes'ûd es-Sulemî-R) şöyle demiştir: (Mekke fethinden sonra) ben kardeşim Mucâlid ibnu Mes'ûd ile Pey-gamber(S)'in yanına geldim de:

— (Medîne'ye) hicret etmek üzere bize bey'at et (yânî muâhade ve müsâade eyle), dedim. Peygamber:'

—  "Artık hicretin hükmü, (fetihten önce) hicret edenlere âid ola­rak geçmiştir" buyurdu.

Ben:

—  Bizimle ne üzerine bey'at edersin? dedim. Peygamber:

—  'İslâm ve cihâd üzerine" buyurdu [226].

 

110- Devlet Başkanının İnsanlara Kesin (Ve Yerine Getirilmesi Vâcib Olan) Emrinin Ancak İnsanların Takat Getirebilecekleri İşlerde Olması Babı [227]

 

170-.......Abdullah ibn Mes'ûd (R) şöyle dedi: Günün birinde bana bir adam geldi ve benden kendisine ne cevâb vereceğimi bilme­diğim birşey sordu da, şöyle dedi:

— Şu bir kişi hakkında re'yin nedir? Ki o zinde, silâhı üzerinde olarak sevinç içinde kumandanlarımızla beraber gazalara çıkar, fa­kat kumandanımız (ona ve) hepimize karşı sayamayacağımız derece­de çok ve ağır vazifeler hakkında kesin ve şiddetli emirler verir. (Şimdi bu katlanılmaz işlerde gâzînin durumu nedir? Şu hâlde gâzînin, ku­mandanının bu ağır emirlerine itaat etmesi vâcib midir?) diye sordu.

Ben de ona şöyle cevâb verdim:

— Vallâhî ben sana ne cevâb vereceğimi bilmiyorum. Şu kadar ki, biz- Peygamber ile beraber (birçok gazalarda) bulunduk. O, bir iş hakkında emir verince, verilen vazifeyi biz görünceye kadar, bize karşı azim ve şiddet göstermemeye yakın (bir vaziyette) bulunurdu. Bunun bir müstesnası da vardır. Sizden herhangi biriniz Allah'ın aza­bından korunduğu müddetçe dâima hayır ile beraberdir. Şayet onun gönlünde (bir hususta caiz midir, değil midir diye) bir şübhe uyandı­ğında o kimse, (üstün ve hayırlı diğer) bir kimseye sorup, ondan (onun öğüdünden) gönlündeki şübhe hastalığını şifâlandırabilir. -Sizin öy­le (hakk sözlü) bir kişiyi bulamayacağınız günler yaklaşmıştır. -Kendisinden başka ibâdete değer bir ma'bûd bulunmayan Allah'a ye-mîn ederim ki, ben dünyâdan geri kalan ve geçen günleri ancak dere­de birikmiş su gibi düşünüyorum: Onun safîsi içilmiş de geriye bulanığı kalmıştır [228].

 

111- Bâb: Peygamber (S) Gündüzün Evvelinde Harb Yapmadığı Zaman, Muharebeyi Güneşin (Ortadan) Gitmesine Kadar Geriye Bırakırdı

 

171-.......BizeEbû İshâk (el-Fezârî), MûsâibnUkbe'den; oda Umer ibn Ubeydillah'ın himayesinde bulunan Salim Ebu'n-Nadr'dan tahdîs etti. Bu Salim, Umer ibn Ubeydillah et-Teymî'riin kâtibi idil Salim şöyle demiştir: Abdullah ibn Ebî Evfâ (R) bu Umer ibn Ubey-dillah'a bir mektûb yazdı. O mektubu ben okudum; şöyle idi:

Rasûlullah (S) düşmanla karşılaştığı bâzı gazalarında (hemen har­be girişmeyip) güneş ortadan devrilinceye kadar bekledi (düşmanı gö­zetledi). Sonra asker içinde ayağa kalkıp şöyle hitâb etti:

—  "Ey insanlar! Düşmanla karşılaşmayı (harb etmeyi) temenni etmeyiniz. Allah'tan (harb felâketinden) korumasını isteyiniz. Fakat düşmanla karşılaştığınız zamanda da (harbin bütün şiddetlerine kar­şı) sabrediniz. Ve biliniz ki, cennet muhakkak surette kılıçların göl­geleri altındadır" buyurdu.

Sonra şu duayı söyledi:

—  "Yâ Allah! Ey bulutları yürüten, ey toplanmış orduları bo­zan (Allah)! Düşmanları bozgunluğa uğrat, düşmanlara karşı bizlere yardım edip zafer ver!"[229].

 

112- Kişinin {Gazveden Dönmek Yâhud Geri Kalmak Hususunda) Devlet Başkanından İzin İstemesi Babı

 

Çünkü Azîz ve Celîl olan Allah'ın şu kavli vardır:

"Mü'minler ancak Allah'a ve Rasûlü'ne îmân edenler ve O'nun (Peygamber'in) maiyyetinde cem'iyyetli bir iş üzerinde bulundukları vakit O'ndan izin isteyip alıncaya kadar bırakıp gitmeyenlerdir. Hakikat, senden izin   , isteyenler; işte onlar Allah'a ve Rasûlü'ne îmân edenlerdir. O hâlde bâzı işleri için senden izin istedikleri zaman sen de onlardan dilediğin kimseye izin ver ve kendileri için Allah'tan mağfiret iste. Çünkü Allah çoic mağfiret edici, çok merhamet eyleyicidir" (en-Nûr: 62).

 

172-.......Câbir ibn Abdillah (R) şöyle demiştir: Ben Rasülullah'ın beraberinde gazaya gittim. Câbir dedi ki: Yolda Rasûlullah (S) arkamdan bana ulaştı. Ben bize âid olan bir su taşıma devesi üzerinde idim. Deve yorulmuştu, hemen hemen yürüyemiyordu. Rasûlullah bana:

—  "Senin devenin nesi var?" dedi.

Câbir dedi ki: Ben:

—  Yoruldu, dedim.

Câbir dedi ki: Rasûlullah arka tarafa geçti, deveyi azarladı ve ona duâ etti. Artık bundan sonra benim deve diğer develerin önünde olmakta devam etti; onların önünde yürüyordu. Rasûlullah kana:

—  "Deveni nasıl görüyorsun?" diye sordu. Câbir dedi ki: Ben:

—  Deve hayırla beraberdir, ona Sen'in bereketin isabet etmiş­tir, dedim.

Rasûlullah:

—  "Onu bana satar mısın?" buyurdu.

Câbir dedi ki: Ben, Rasûlullah'tan utandım; hâlbuki bizim on­dan başka su taşıma devemiz yoktu. Câbir dedi ki:

—  Evet satarım, dedim. Rasûlullah:

—  "Öyleyse onu bana (şu fiâta) sat" buyurdu.

Ben de o deveyi Rasûlullah'a, Medine'ye varıncaya kadar sırt kemikleri (yânî binme hakkı) bana âid olmak şartıyle sattım. Câbir dedi ki:

— Yâ Rasûlallah, ben yeni evliyim, dedim ve kendisinden (ön­den gitmek hususunda) izin istedim.

O da bana izin verdi. Bunun üzerine ben Medine'ye ulaşmak yo­lunda insanların önüne geçtim, nihayet Medine'ye geldim. Beni da­yım karşıladı ve bana devemden sordu. Kendisine deve hakkında yaptığım işi haber verdim. O da (başka devemiz olmadığı yönünden) devenin satışı üzerine beni azarladı.

Câbir dedi ki: Rasûlullah (S), ben kendisinden izin istediğim sı­rada bana:

—  "Kızla mı, yoksa dul ile mi evlendin?" diye sormuştu.

Ben:

— Dul kadınla evlendim, dedim.

Rasûlulİah:

—  "Kendisiyle oynaşacağın, ve o da seninle oynaşacak bir kızla

evlenseydin ya" buyurdu.

Ben:

— Yâ Rasûlallah! Babam vefat etti -yâhud şehîd edildi-. Benim küçük küçük kızkardeşlerim var. Onları edeblendirmeyecek, onların işlerini görmeyecek olan onlara akran bir kızla evlenmemi hoş gör-

medim. Bu sebeble onların işlerini görmesi ve onları edeblendırıp ye­tiştirmesi için dul bir kadınla evlendim, dedim.

Câbir dedi ki: Rasûlullah Medine'ye geldiği zaman ben deveyi yanına götürdüm. O da bana hem devenin bedelini verdi, hem de de­veyi bana geri verdi [230].

Hadîsin râvîsi el-Mugîre: Bu şartla yapılan alışveriş bizim hü­kümlerimizde güzeldir; biz bunda bir be's görmüyoruz, demiştir [231].

 

113- Kendisi Zevcesi İle Yeni Evlenmiş Olduğu Hâlde Gazaya Giden Kimse Babı

 

Bu bâbda (yakında geçen) Câbir'in Peygamber(S)'den rivayet ettiği hadîs vardır [232].

 

114- Zifafın Ardından Gazaya Gitmeyi Seçen Kimse(Nin İşini Beyan) Babı

 

Başlık yapılan bu bâbda Ebû Hureyre'nin Peygamber(S)*den rivayet ettiği hadîs vardır [233].

 

115- Düşman Baskını Korkusu Sırasında İmâmın (Yardım Ve Zafer Tedbîrine) Çabuk Davranması Babı

 

173-.......Şu'be şöyle demiştir: Bana Katâdetahdîs etti ki, Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Medîne içinde bir düşman baskını kor­kusu olmuştu. Bunun üzerine Rasûlullah (S) Ebû Talha'ya âid olan bir ata bindi (Medîne'den ayrıldı, geri dönüp geldiğinde): "Korku­yu gerektirecek nevi'den birşey görmedik. Muhakkak surette biz bu atı bir deniz bulduk" buyurdu [234].

 

116- Korku Sırasında Çabuk Hareket Etmek Ve Harıl Harıl/ Koşmak Babı

 

174-.......Enes ibn Mâlik şöyle demiştir: (Medine'de) insanlar (bir düşman baskınından) korktular. Rasûlullah (S) hemen Ebû Tal­ha'ya âid yavaş hareketli bir ata bindi. Sonra tek başına Medîne'den çıkıp atı harıl harıl koşturdu. İnsanlar da bineklerine binip O'nun ar­kasından koşturdular. (Peygamber keşfi yapıp dönerken sahâbîlere:)

— "Korkmadılar (yânî korkmayınız). Şübhesiz bu at (yürüyü­şünün çabukluğunda) deniz gibidir" buyurdu.

 (Enes dedi ki:) Artık bu günden sonra bu yavaş atın önüne ge­çilmedi [235].

 

117- Korku Sırasında Tek Olarak (Düşman Keşfine) Çıkmak Babı [236]

 

118- (Oturan Adına Cihâd Edenlere Verilen) Ücretler Ve Allah Yolunda (Yânî Cihâda) Yükleyip Taşıma Babı

 

Mucâhid ibn Cebr dedi ki: Ben İbn Ömer'e: Gazve irâde olundu (yâhud: Ben gazveye gitmek istiyorum), dedim. İbn Umer: Ben malımdan bir kısmı ile sana yardım etmek arzu ediyorum, dedi.

Ben: Allah bana malı bollaştırdı, dedim. İbn UmenZenginliğin sana âiddir. Ben malımdan bir kısmının bu yolda (harcanmış) olmasını arzu ediyorum, dedi [237].

Ve Umer (R): İnsanlar, cihâd yapmaları için bu maldan (yânı millet malından) alıyorlar, sonra da cihâd etmiyorlar. Kim böyle yaparsa, biz onun (bu maksadla) almış olduğu malını ondan geri almaya daha haklıyızdır, demiştir [238].

Tâvûs ile Mucâhid:

Sana kendisi ile Allah yolunda cihâda çıkacağın birşey yükseltildiği zaman, sen onu (Allah yoluyla ilgili olan yerlerden) istediğin işte kullan, hattâ onu ailen yanında da koy, demişlerdir [239].

 

175-.......Ben (îmâm) Mâlik ibn Enes'ten işittim: O, Zeyd ibn Eslem'e sordu da Zeyd de şöyle dedi: Ben, babam Eslem'den işittim, şöyle diyordu: Umer ibnu'l-Hattâb (R) şöyle dedi: Ben Allah yolun­da (cihâd etmesi için) birisini bir at üzerine bindirip yüklemiştim. Sonra o atı satılıyor gördüm. Hemen Peygamber'e:

—  O atı satın alayım mı? diye sordum. Peygamber:

—  "O atı satın alma ve sadakana dönme!" buyurdu [240].

 

176-.......Bize Mâlik, Nâfi'den; o da Abdullah ibn Umer(R)'den şöyle tahdîs etti: Umer ibnu'l-Hattâb Allah yolunda cihâd için bir kimseyi bir ata bindirdi. Sonra o atı satılıyor buldu da, onu satın al­mak istedi. Bunu Rasûlullah'a sordu. Rasûlullah (S): "O atı satın al­ma ve sadakana dönme!" buyurdu [241].

 

177-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) şöyle buyurdu: "Ümmetim üzerine meşakkat verecek olmayaydım, ben hiç­bir cihâd müfrezesinden geri kalmazdım. Lâkin ben binek devesi bu­lamıyorum; mücâhid sahâbîleri üzerine bindirip taşıyabileceğim binekleri de bulamıyorum. Bineksiz sahâbîlerin benden geri kalma­ları da bana meşakkat veriyor. Yemin olsun ki ben, Allah yolunda muharebe edip de öldürülmemi, sonra dirilîilmemi, sonra yine öldü­rülmemi, sonra yine diriltilmemi çok arzu ederdim" [242].

 

119- Peygamber(S)'İn Sancağı Hakkında Söylenen Hadîsler Babı

 

178-.......Bana Sa'lebe ibnu Ebî Mâlik el-Kurazî haber verdi ki, Kays ibn Sa'd el-Ensârî (R) -ki kendisi Rasûlullah'ın sancağının sahibi idi- hacc etmek istedi de ihrama girmeden önce başının saçla­rını iyice taramıştır [243].

 

179-.......Seleme İbnu'1-Ekva' (R) şöyle demiştir: Alî (R) Hayber gazvesinde Peygamber'den geri kalmıştı. Kendisinde bir göz has­talığı vardı. Kendi kendine: Ben Rasûlullah'tan geriye mi kalırım? deyip dışarı çıktı ve Peygamber'e yetişti. Sabahında Hayber'in fethi­nin gerçekleştirildiği gecenin akşamı olunca, Rasûlullah (S): "Müslü­manların sancağım yarın elbette bir kişiye vereceğim -yâhud: Yarın müslümânların bayrağını muhakkak öyle bir kişi alacak- ki, Allah ve Rasûlü onu sever- yâhud şöyle buyurdu: O Allah'ı ve Rasûlü'nü sever- Allah fethi ona müyesser kılacaktır" buyurdu.

Bizler Alî ile karşı karşıya geldik, hâlbuki onu orada ümîd etmiyorduk. Sahâbîler: İşte Alî buradadır, dediler. Rasûlullah bayrağı Alî'­ye verdi, Allah da fethi ona nasîb etti [244].

 

180-.......Nâfi' ibnu Cubeyr şöyle demiştir: Ben el-Abbâs'tan işittim, (fetihten bir haylî zaman sonra) ez-Zubeyr'e hitaben: (Yâ Ebâ Abdillah!) Mekke'nin fethi günü Peygamber (S) sana bayrağı şuraya (yânî hücum mevkiine) dikmeni emretmişti, diyordu [245].

 

120- Gazvedeki Ücretli(Nin Hükmü) Babı [246]

 

el-Hasen ile İbn Şîrîn: Gazvedeki ücretliye ganimetten pay ayrılır, demişlerdir [247].

Atıyye ibn Kays, taksîm sırasında diğer atlara ayrılması gereken hissenin yarısını almak üzere ücretle bir at tuttu da, bu atın payı dörtyüz dînâra ulaştı. Kendisi ikiyüzü alıp, atın sahibine de ikiyüz verdi [248].

 

181-.......Ya'lâ ibn Umeyye (R) şöyle demiştir: Ben Tebûk gaz­vesinde Rasülullah'ın beraberinde gaza ettim. Genç bir deve üzerine sefer malzemelerimi yükledim. Bu, gönlümde benim amellerjmin en sağlamıdır. Ben bu seferde bir hizmetçi kiralamıştım. Hizmetçi yol­da birisi ile (ki İbn Umeyye'nin kendisidir) döğüştü. İki kavgacıdan birisi (ki İbn Umeyye'dir) öbürünün (ki hizmetçisidir) elini ısırdı. Hiz­metçi elini, ısıran kişinin ağzından hızla çekti de ısıranın ön dişini söktü. O (ısıran ve bu suretle dişi sökülen kişi) da Peygamber'e gelip şikâ­yet etti. Peygamber (S) dişin diyetini düşürdü de (İbn Umeyye'ye): — ' 'Bu adam elini sana bırakır mı ki, sen boğur devenin yan diş­leriyle sert yem yediği gibi elini çatır çatır yiyesin" buyurdu [249].

 

121- Peygamberdin: "Ben, bir aylık mesafedeki düşman gönüllerine korku salmak suretiyle yardım olundum Sözü İle Celîl Ve Azız Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

"Hakkında Allah'ın hiçbir hüccet indirmediği şeyleri O'na tanıdıklarından dolayı küfredenlerin kalblerine korku

salacağız* Onların yurtlan ateştir..." (â\u imrân: isi). Câbir ibn Abdillah, bu korku salma hadîsini Peygamber'den

rivayet etti  [250].

 

182-.......Saîd ibnu'l-Müseyyeb'den; o da Ebû Hureyre(R)'den tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur:

"Ben câmialı sözlerle gönderildim. Ben korku salmak suretiyle yardım olundum. Bir de ben uyuduğum sırada bana yerdeki hazîne­lerin anahtarları getirildi de benim elimin içine konuldu".

Ebû Hureyre: Rasûlullah dünyâdan gitti. Şimdi bu hazîneleri yer­lerinden sizler çıkarırsınız, demiştir [251].

 

183-.......Abdullah ibn Abbâs (R) haber vermiştir. OnadaEbû Sufyân şöyle haber vermiştir: Kendileri lliya şehrinde bulunurlarken Hırakl ona haberci gönderip getirtmiş. Sonra Rasûlullah'ın mektu­bunu istedi. Mektubu okumayı bitirdikten sonra yanında gürültü ço­ğaldı, sesler yükseldi. Biz de yanından çıkarıldık. Biz dışarı çıkarıldı­ğımız zaman arkadaşlarıma: Yemîn olsun İbn Ebî Kebşe'nin (yânı Muhammed'in) işi hakîkaten azamet peyda ediyor. Şu muhakkak ki Benû'I-Asfar'ın Meliki O'ndan korkuyor, dedim [252].

 

122- Gazveye Giderken Azık Edinip Taşımak Ve Yüce Allah'ın Şu Kavli Babı:

 

Bir de (seferinizde) azık hazırlayın. Muhakkak ki azığın en hayırlısı korunmaktır. Ey kâmil akıl sahihleri benden korunun" (ei-Bakam: 197) [253].

 

184-.......Esma (R) şöyle demiştir: Rasûlullah Medine'ye hic­ret etmek istediği zaman ben Ebû Bekr'in evinde Rasûlullah'm yol azığını düzmüş hazırlamıştım. Esma (devamla) dedi ki: Fakat ne ye­mek çıkınını, ne de su tulumunu kendisiyle bağlayabileceğimiz bir-şey bulamamıştık. Bunun üzerine ben (babam) Ebû Bekr'e:

— Vallahi ben belimdeki kuşağımdan başka bağlayacağım bir-şey bulamıyorum, dedim.

O da:

— (Kızım) onu ikiye böl, birisiyle su tulumunu, diğeriyle de ye­mek sofrasını bağla, dedi.

Ben de öyle yaptım.

İşte bundan dolayı Esma, "Zâtu'n-nıtakayn ( = İki kuşaklı, ve­ya iki kemerli)" diye isimlendirildi [254].

 

185-.......Câbir ibn Abdillah (R): Bizler Peygamber (S) zama­nında (Mekke'de kestiğimiz) kurbanlıkların etlerini Medine'ye gidin­ceye kadar azık edinir idik, demiştir [255]

 

186-.......Suveyd ibnu'n-Nu'mân (R) şöyle haber vermiştir: Ken­disi Hayber yılında Peygamber'in beraberinde sefere çıktı. es-Sahbâ'ya vardıkları zaman -ki burası Hayber arâzîsindendir ve Hayber'in alt yanındadır- ordu orada ikindi namazını kıldılar. Ardından Peygam­ber (S) yemekleri istedi. Fakat Peygamber'e sevîkten başka birşey ge­tirilmedi. O sevikten ağzımızda çiğnedik de yedik ve içtik. Sonra Peygamber kalktı, ağzını çalkaladı; bizde ağzımızı çalkaladık ve ak­şam namazını kıldık [256].

 

187-.......Seleme ibnu'1-Ekva' (R) şöyle demiştir: Mücâhid in­sanların azıkları hafifledi de fakır, yânî muhtâc oldular. Bunun üze­rine sahâbîler Peygamber'e develerini kesmek hususunda geldiler. O da kendilerine izin verdi. Akabinde bunları Umer karşıladı. Onlar bu izni Umer'e haber verdiler. Umer bunlara:

— Develeriniz gittikten sonra (bu uzun yolculukta) hayâtınız kal­maz, dedi.

Ardından Peygamber'in yanına girdi ve:

—  Yâ Rasûlallah! Bunların develeri gittikten sonra, bunların bekaası kalmaz (yânî hiçbiri sağ kalmaz), dedi.

Rasûlullah:

—  "Ordu içinde i'lân et, herkes geri kalan azıklarını getirsin!" buyurdu.

Sonunda Rasûlullah duâ etti ve sergi üstündeki yiyecek üzerine bereket diledi. Sonra sahâbîlerin kaplarıyle gelmelerini istedi. Mücâhidler avuç avuç aldılar, nihayet hepsi ayrıldılar. Sonra Rasûlullah (S) -şükran olarak-:

— "Eşhedu en lâ ilahe iüe'llâh ve ennîrasûlu'llah (= Ben, Al­lah'tan başka hakk ilâh olmadığına ve kendimin Allah'ın elçisi oldu­ğuma şehâdet ederim)" dedi  [257].

 

123- Azığın (Hayvanlar Üzerinde Taşınması Zorlaşınca) Boyun Kökleri Üzerinde Taşınması Babı

 

188- Bana Sadaka ibnu'1-Fadl tahdîs edip şöyle dedi: Bize Ab-de ibn Süleyman, Hişâm ibn Urve'den; o da Vehb ibn Keysân'dan haber verdi ki, Câbir ibn Abdillah (R) şöyle demiştir: Bizler üçyüz kişi olduğumuz hâlde azıklarımızı boyunlarımız üzerinde taşıyarak sefere çıktık. Sonra azığımız tükendi. Hattâ bizden bir adam herbir gün içinde tek bir hurma yer oldu. (Câbir bunu anlatırken) bir adam:

— Yâ Ebâ Abdillah! Bir hurma bir adamın gıdası yerine nere­den yetişirdi? diye sordu.

Câbir de:

— Biz bu tek hurmayı bulamadığımız zaman yemîn olsun onun yokluğunun acısını da tatmışızdır. Nihayet deniz kenarına geldik. Bir­denbire büyük bir balıkla karşılaştık. Bunu deniz, kenarına atmıştı. Artık bizler onsekiz gün iştâhlandıkça onun etinden yedik, dedi [258].

 

124- Kadının Binekli Erkek Kardeşinin Arka Tarafına Bindirilmesi Babı

 

189-.......Bize İbn Ebî Muleyke tahdîs etti ki, Âişe (R):

—  Yâ Rasûlallah, sahâbîlerin bir hacc ve bir umre (sevabı) ile dönüyorlar. Ben ise hacc üzerine birşey artırmadım, dedi.

Rasûluİlah (S) de Âişe'ye:

—  "Sen git de kardeşin Abdurrahmân seni bineğinin arkasına bindirsin" dedi.

Rasûluİlah, Abdurrahmân'a, kizkardeşi Âişe'ye Ten'îm'den umre yaptırmasını emretti de, Âişe umreden gelinceye kadar, onu Mekke'­nin üst tarafında bekledi [259].

 

190-.......Ebû Bekr es-Sıddîk'ın oğlu Abdurrahmân (R): Pey­gamber (S) bana, Âişe'yi devemin arkasına bindirmemi ve ona Ten'-îm mevkiinden umre yaptırmamı emretti, demiştir [260].

 

125- Cenk Ve Hacc Seferlerinde Bineklinin Arka Tarafına Binici Olmak Babı

 

191-.......Enes (R): Ben (üvey babam) Ebû Talha'mn binek hay­vanının arka tarafına binmiş idim. Peygamber ve sahâbîleri toplu ola­rak hacc ve umre niyetiyle seslerini yükseltiyorlardı, demiştir [261].

 

126- Eşek Üzerine Binicinin Arka Tarafına Binen Kimse Babı

 

192-.......Ürve'den; o da Usâme ibn Zeyd'den tahdîs etti ki, Rasûluİlah (S) palanı üzerinde saçaklı bir örtü bulunan bir eşeğe bin­miş ve Usâme'yi de arka tarafına bindirmişti [262]

 

193-.......Yûnus şöyle dedi: Bana Nâfı', Abdullah ibn Umer(R)'den şöyle şöyle haber verdi: Rasûlullah (S) fetih günü Mekke'nin üst tarafındaki Kedâ semtinden devesi üzerinde olarak şehre yöneldi. Usâ-me ibn Zeyd'i de bineğinin arka tarafına bindirmişti. Rasûlullah'ın be­raberinde Bilâl vardı ve yine beraberinde Ka'be'nin hizmetçilerinden Usmân ibn Talha da vardı. Rasûlullah ilerledi, nihayet devesini M es/ cid'in içinde çöktürdü. Ve Usmân ibn Taîha'ya Beyt'in anahtarını ge­tirmesini emretti. (İbn Talha gidip anahtarı getirdi.) Ka'be'yi açtı. Rasûlullah Ka'be'ye girdi. Beraberinde Usâme, Bilâl ve Usmân ibn Talha da girdiler. Sonra (Beyt'in kapısı kapandı). Rasûlullah uzunca bir za­man içeride kaldı. Sonra çıktı. İnsanlar Ka'be'ye girmeye koşuştular. İçeriye ilk giren Abdullah ibn Umer olmuştu. O, Bilâl'i Ka'be kapısı­nın arkasında dikeliyor buldu. Ve ona:

— Rasûlullah (içeride) nerede namaz kıldı? diye sordu.

Bilâl de ona Rasûlullah'ın içinde namaz kılmış olduğu yeri işa­ret edip gösterdi.

Abdullah: Ben Bilâl'e, Rasûlullah'ın kaç rek'at namaz kıldığını sormayı unuttum, demiştir [263].

 

127- Bineğe Binen Kişinin Üzengisini Ve Benzeri Şeylerini Tutup Yardım Eden Kimse Babı

 

194-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) şöyle buyurdu: "İnsan bedeninden herbir eklemen sağladığı hareket kolaylı­ğı) üzerine bir sadaka vardır. İçinde güneşin doğmakta olduğu her gü­nün gündüzünde iki (hasım) kişi arasında adalet etmek (yüksek) bir sadakadır. Hayvanına binmek veya metâ'ım yüklemek isteyen kimseye yardım edip hayvanına bindirmek yâhud eşyasını yüklemek de bir sa­dakadır. Güzel söz de bir sadakadır. Namaza giderken sahibinin attığı herbir adım da bir sadakadır. Yoldan (gelip geçene) ezâ veren şeyi gi­dermek de bir sadakadır" [264].

 

128- Düşman Arazîsine Muşhaflarla Sefer Etmenin Keraheti Babı

 

Başlıkta zikrolunduğu gibi bunun keraheti, Muhammed ibn Bişr'den; o da Ubeydullah'tan; o da Nâfi'den; o da İbn Ömer'den; o da Peygamber(S)'den olmak üzere rivayet olunuyor [265]. Ve Muhammed ibn Bişr'e, bunu Nâfi'den; onun da İbn Utner'den; onun da Peygamberden rivayet etmesinde İbnu İshâk mutâbaat etmiştir [266].

Peygamber ile sahâbîleri Kur'ân'ı biliyor –yâhud Öğretiyor- oldukları hâlde düşman arazîsine sefer yapmışlardır [267].

 

195- Bize Abdullah ibn Mesleme, Mâlik'ten; o da Nâfi'den; o da Abdullah ibn Umer(R)'den Rasûlullah(S)'ın, Kur'ân (metni) ile düşman arazîsine sefer edilmesini nehyettiğini tahdîs etmiştir [268].

 

129- Harb Sırasında Tekbîr Getirme{Nin Meşrû'luğu) Babı

 

196-.......Enes (R) şöyle demiştir: Peygamber (Hayber'e yakın bir yerde geceleyip) şafak sökerken.Hayber'e vardı. Sabahleyin Hay-berliler belleri omuzlarında tarlalarına çıkmışlardı. Peygamber'i gör­dükleri zaman:

— Şu Muhammed'dir ve askeridir, şu Muhammed'dir ve aske­ridir! dediler de hemen dönüp kalelerine sığındılar.

Peygamber ellerini kaldırarak:

—  "Allâhu Ekber (= Allah büyüktür)! Hayber harâb oldu. Biz bir kavmin yurdu içine indiğimiz zaman korkutulan düşmanların sa­bahı ne fenadır!" buyurdu.

Bizler bir takım ehlî eşekler elde ettik, onları pişirdik. Akabinde Peygamber'in nidâcısı:

— Şübhesiz ki Allah ve Rasûlü sizleri eşek etlerinden nehyedi-yorlar! diye nida etti.

Bu nida üzerine yemek tencereleri, içindekilerle birlikte ters çev­rilip devrildiler [269].

Bu hadîsi Sufyân'dan: "Peygamber (S) iki elini kaldırdı" şek­linde rivayet etmekte Alî ibnu'l-Medînî, Abdullah ibn Muhammed el-Müsnidî'ye mütâbaat etmiştir [270].

 

130- Tekbir Getirmekte Ses Yükseltmenin Mekruhlugu Babı

 

197-.......Ebû Mûsâ el-Eş'arî (R) şöyle demişti: Biz Rasûlul­lah'm beraberinde (seferde) bulunduk. Bizler bir vâdî üzerinde yükseldikçe Lâ ilahe Üle'ttah tehlîlini ve Allâhu Ekber tekbîrini söylerdik de seslerimiz yüksek olurdu. Bunun üzerine Peygamber (S):

— "Ey insanlar, nefislerinize yumuşak davranın, seslerinizi yük­seltmeyin. Şübhesiz sizler sağırı ve gaibi çağırmıyorsunuz. Dua etti­ğiniz o Allah muhakkak sizinle beraberdir. Şübhesiz O, pek işiticidir, pek yakındır. İsmi ve zâtı çok mübarek, celâl ve azameti çok yüce­dir" [271].

 

131- Yolcunun Bir Vâdî İçine İndiği Zamâ^Tesbîh Etmesi Babı

 

198-.......Câbir ibn Abdillah (R): Bizler seferde yüksek bir ye­re çıktığımız zaman tekbîr ederdik. Yüksekten (bir vâdîye) inince de tesbîh ederdik (yânî Subhânallah derdik), demiştir [272].

 

132- Yolcunun Yüksek Bir Yere Yükseldiğinde Tekbîr Etmesi Babı

 

199-.......Câbir (R): Bizler yükseldiğimizde tekbîr eder, aşağı­ya indiğimizde tesbîh eder idik-, demiştir [273].

 

200-....... Abdullah ibn Umer (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) haccdan yâhud umreden döndüğü sırada -ben Peygamber'in mu­hakkak gazvede de bunu söylediğini bilmekteyim- bir dağ yolu­na çıkınca yâhud düz yüksek bir sahaya varınca, üç defa tekbîr getirir, sonra da şunları söylerdi: "Tek ve ortaksız olarak Allah'tan başka hakk ilâh yoktur. Mülk O'nundur. Hamd de O'nundur. O, herşey üzerine gücü yetendir. Bizler Allah'a dönücüleriz, bizler (ku­surlarımızdan) O'na tevbe edicileriz. Bizler O'na ibâdet edicileriz; an­cak Rabb'e secde ediciler, hamd edicileriz. Allah va'dinde doğru çıkmış, kuluna yardım etmiş, bütün düşman topluluklarını yalnız ba­şına hezimete uğratmış, sindirmiştir" [274].

Râvî Salih ibn Keysân dedi ki: Ben Salim ibn Abdillah'a: Ab­dullah ibn Umer: İnşâallah demedi mi? diye sordum. Salim: Hayır, bunu söylemedi, dedi [275].

 

133- Bâb: Yolcu İken, Mukîmlik Hâlinde Yapageldiği Amellerin Benzeri, Yolcu Lehine Yazılır

 

201-.......Bize İbrâhîm Ebû İsmâîl es-Seksekî tahdîs edip şöyle dedi: Ben Ebû Burde'den işittim. O bir seferde Yezîd ibn Ebî Kebşe ile görüşüyordu. (Yıl boyunca oruç tutmak alışkanlığında olan) Ye­zîd bu seferde de oruçlu idi. Ebû Burde ona: Ben babam (Ebû Mû-sâ'dan çok kerreler şöyle derken işittim: Rasûlullah (S): "Bir kul hasta olduğu yâhud yolculuk ettiği zaman, mukîm iken, sıhhatte iken işle­mekte olduğu ibâdetin benzeri, o gâzî ve o hasta lehine yazılır" bu­yurdu, dedi [276].

 

134- İnsanın Geceleyin Yalnız Başına Yürümesi (Caiz Mi, Mekruh Mu?) Babı [277]

 

202-....... Ben Câbir ibn Abdillah'tan işittim, şöyle diyordu:

Hendek gazası günü insanlara: "Benû Kurayza'nın vaziyetine dâir bana kim haber getirir?" diye çağırdı. Şu çağrıya ez-Zubeyr icabet etti. Bir zaman sonra yine: "Bana kim haber getirir?" diye da'vet etti. Bu defa da ez-Zubeyr icabet etti. Sonra Peygamber insanlara yi­ne aynı iş için çağrıda bulundu. Yine ez-Zubeyr icabet etti. Peygam­ber (S): "Her peygamberin havarisi vardır. Benim havarim de ez-Zubeyr'dir" buyurdu.

Hadîsin râvîsi Sufyân: "el-Havâriyyu", "en-Nâsır" (yânî yar­dım edici) demektir, dedi [278].

 

203-.......Bana babam, İbn Umer(R)'den; o da Peygamber(S)'

den tahdîs etti. H ve yine bize Ebû Nuaym tahdîs edip şöyle dedi: Bize Âsim ibn Muhammed ibn Zeyd ibn Abdillah ibn Umer, baba­sından; o da İbn Umer'den tahdîs etti ki, Peygamber (S): "İnsanlar yalnız başına yolculuktaki benim bilmekte olduğum sakıncayı bilir olsalardı, hiçbir süvari geceleyin yalnız başına yolculuk etmezdi^bh-yurmuştur [279].

 

135- Vatana Dönüş Sırasında Yürüyüşte Çabuk Davranmak Babı

 

Ebû Humeyd dedi ki: Peygamber (S) -Tebûk dönüşünde-: "Ben Medine'ye çabuk gideceğim; kim benim beraberimde acele gitmek isterse acele etsin*' buyurdu [280].

 

204-...... Hişâm şöyle demiştir: Bana babam Urve haber verip şöyle dedi: Usâme ibn Zeyd'e Veda Haccı'nda Peygamber'in (Ara­fat'tan Müzdelife'ye) yürüyüşü soruldu. -Buhârîdedi ki: Muhammed ibnu'I-Müsennâ şöyle dedi: Yahya el-Kattân: Ben suâli işitiyordum, der idi. Yahya: Bu "Ben işitiyordum" lâfzı benden düştü, dedi. -Usâme: Peygamber, sür'atle yavaşlık ortası bir yürüyüşle yürür idi. Fakat bir açıklık saha bulunca yürüyebildiği en hızlı bir yürüyüşle yürür idi, dedi.

"en-Nass ( = Hızlı yürüyüş), "el-Anak (-Orta yürüyüş)"ın üs­tündedir [281].

 

205-.......Eşlem şöyle demiştir: Bir hacc seferinden dönüşte Mek­ke yolunda Abdullah ibn Umer'in beraberinde bulundum. Yolda Ibn Umer'e, zevcesi Safiyye bintu Ubeyd'in -ki meşhur Muhtar es-Sakafi'nin kızkardeşidir- ağır hasta olduğu haberi erişti. Bunun üzeri­ne o yürüyüşü çabuklaştırdı. Tâ gün batışından sonraki kızıllık gi­dinceye kadar yürüdü. Sonra bineğinden indi. Akşamla yatsı namaz­larını biraraya getirerek kıldı ve: Ben Peygamber'i gördüm: O yolda yürüyüş kızıştığı zaman, akşam namazını yatsı vaktine kadar geri bı­rakırdı da, bu iki namaz arasını birleştirirdi, dedi [282].

 

206-....... Bize Mâlik, Ebû Bekr (ibn Abdirrahmân ibnu'l- Hâris)'in himayesinde bulunan Sumeyy'den; o da Ebû Salih'ten; o da Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Rasûlullah (S) şöyle buyur­muştur: "Sefer, azâbdan bir parçadır. O sizin herbirinizin uykusu­nu, yemesini, içmesini men'eder (intizâmını bozar). Onun için sizden herbir yolcu, sefere âid işini, ihtiyâcını yerine getirince ailesine dön­meyi acele yapsın" [283].

 

136- Bâb: Bir Kimse Diğer Birini Cihâd Etmesi İçin Bir Ata Bindirip De. Sonra O Atı Satılıyor Gördüğünde (Onu Satın Alabilir Mi»?

 

207-.......Bize Mâlik, Nâfi'den; o da İbn Umer(R)'den haber verdi ki, Umer ibnu'l-Hattâb, Allah yolunda cihâd için birisini bir at üzerine bindirdi. Sonra o atı satılıyor buldu da onu satın almak istedi. Bunu Rasûlullah'a sordu. Rasûlullah (S): "Sen onu satın al­ma ve sadakana dönme!" buyurdu [284].

 

208...... . Eşlem şöyle demiştir: Ben Umer ibnu'l-Hattâb(R)'dan işittim, şöyle diyordu. Allah yolunda cihâd etmesi için bir mücâhide bir at verip bindirmiştim. At kendi elinde bulunan bu adam, hayvanı sattı -yâhud bakmayarak değerini zayi etti-. Ben de hayvanı ondan satın almak istedim. Onun bu atı ucuza satacağını sanıyordum. Bu düşüncemi Peygamber'e sordum. Peygamber (S): "Bu atı satın al­ma; sana bir dirheme verse de (sadakana dönme)/ Çünkü hibesine dönen kişi, kustuğu şeyi yemeye dönen köpeğe benzer" buyurdu [285].

 

137- Ana-Babanın İzni İle Cihâda Gidilmesi Babı

 

209-.......Bize Habîb ibnu Ebî Sabit tahdîs edip şöyle dedi: Ben

Ebû'l-Abbâs eş-Şâir'den işittim. O (şâir olduğu hâlde) hadîsinde itti-hâm edilmezdi. Dedi ki: Ben Abdullah ibn Umer(R)'den işittim, şöyle diyordu: Peygamber'e bir adam geldi de, O'ndan cihâda (gitmek hu­susunda) izin istedi. Peygamber (S):

—  "Anan baban sağ mıdır?" diye sordu. O zât:

—  Evet (sağdırlar), dedi. Peygamber:

—  "O hâlde sen onların rızâsı yolunda çalış" buyurdu [286].

 

138- Develerin Boyunlarına Takılan Çan Ve Benzeri Şeyler Hakkında Söylenen Şeyler Babı

 

210-.......Ebû Beşîr el-Ensârî (R) haber verip, kendisinin sefer­lerinden birinde Rasûlullah'ın beraberinde bulunduğunu söylemiştir. Râvî Abdullah ibn Ebî Bekr ibn Hazm: Ben onun: İnsanlar yerlerin­de gecelediği sırada, dediğini zannederim, demiştir. Beşîr devamla de­di ki: Rasûlullah (S) -Zeyd ibn Hârise'yi- bir elçi olarak gönderdi de: "Hiçbir devenin boynunda ok yayı kirişinden yapılmış gerdanlık- yâ-hud hiçbir küâde- kalmasın; muhakkak kesilip koparılsın" diye i'lân ettirdi [287].                                                                               

 

139- Kadını Hacca Gitmek Üzere Çıkmış Ve Kendinin Bir -Ma'zireti Olmuşken Askere Yazılan Kimseye İzin Verilir Mi Babı

 

211-.......îbn Abbâs (R) Peygamber(S)'den şöyle buyururken işitmiştir:

—  "Hiçbir erkek (mahremi olmayan) bir kadınla yalnız kalma­sın. Hiçbir kadın da beraberinde (nikâh geçmez hısımı) bulunmaksı­zın sakın yolculuk etmesin".

Bu nehiy üzerine bir adam ayağa kalktı da:

— Yâ Rasûlallah! Ben şöyle şöyle bir gazveye yazılmıştım. Hâl­buki kadınım hacc etmek üzere yola çıkmıştır? diye sordu.

Rasûlullah:

—  "Sen de git, kadınınla beraber hacc et" buyurdu [288].

 

140- Câsûs(Un Hükmü) Babı

 

"et-Tecessüs'\ sorup araştırmaktır.

Ve Yüce Allah'ın şu kavli: "Ey îmân edenler, benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olanları dostlar edinmeyin.. " (ei-Mumtehme: i) [289].

 

212-.......Bize Sufyân ibn Uyeyne tahdîs edip şöyle dedi: Bize Arar ibn Dînâr tahdîs etti. Ben ondan bunu iki kerre işittim. Dedi ki: Bana Hasen ibn Muhammed haber verdi. Dedi ki: Bana Ubey-dullah ibnu Ebî Râfi' haber verdi. Dedi ki: Ben Alî(R)'den işittim, şöyle diyordu: Rasûlullah (S) beni, ez-Zubeyr'i, el-Mıkdâd'ı gönder­di ve:

—  "Gidin, Hah bustânına kadar ilerleyin.Oraya vardığınızda mahfe içinde yolculuk eden bir kadın bulacaksınız. O kadının yanın­da bir mektûb vardır. Onu kadından alip getiriniz" buyurdu.

Biz, atlarımız koşarak gittik. En sonunda bustâna vardık. Ha­kîkaten orada mahfe içinde bir kadın bulduk. Kadına:

—  Mektubu çıkar, dedik. Kadın:

—  Benim yanımda hiçbir mektûb yoktur, diye inkâr etti. Biz kadına:

— Çaresiz ya sen mektubu çıkaracaksın, yâhud biz elbiseni so­yup bulacağız! dedik.

Kadın o mektubu saç örgüsünün arasından çıkardı. Biz de mek­tubu Rasülullah'a getirdik. Mektûbda "Hâtıb ibn Ebî Beltaa'dan Mek­ke müşriklerinden bir takım insanlara!" unvanı yazılı olduğunu ve içinde Rasûlullah'ın harb hazırlığı işlerinin bâzısını onlara haber ve­rir olduğunu gördük.

Rasûlullah:

—  "Ya Hâlıb, bu ne iştir?" diye sordu. Hâtıb şöyle cevâb verdi:

— Yâ Rasûlallah, benim aleyhime acele etme. Ben Kureyş'e and-laşma ile bağlı bir kişiyim. Fakat ben hiçbir zaman Kureyş'in mahre­mi ve samimî bir ferdi olmadım. Maiyyetinde Muhacirlerden bu kadar kimseler vardır ki, bunların Mekke'de ailelerini, mallarım koruya­cak birtakım hısımları vardır (Benim ise himaye edecek kimsem yok­tur). Neseb yönünden olan bu boşluğu, Mekkeliler arasında minnet-dârlık kazanarak doldurmak ve bu suretle akrabamı himaye etmek istedim. Yoksa bu işi dînimden dönmek fenalığı ile işlemedim. Ve ben müslümân olduktan sonra kesin olarak küfre razı olmam.

Hâtıb'ın bu savunması üzerine Rasûlullah orada bulunanlara:

—  "Yemin olsun Hâtıb size karşı kendisini doğru savundu" buyurdu.

(Fakat bir türlü öfkesi geçmeyen) Umer:

— Yâ Rasûlallah, beni bırak da şu münâfıkm boynunu vurayım! dedi.

Rasûlullah:

—  "Muhakkak ki Hâtıb, Bedir gazasında hazır bulundu. Sana ne bildirir ki, belki Allah Bedir'de hazır bulunanların yüksek mücâ­delelerine muttali' olmuştu da: 'Ey Bedir askerleri, bundan böyle ne dilerseniz işleyiniz, ben sizler için mağfiret etmişimdir' buyurmuş ola­bilir!" dedi [290].

Râvî Sufyân ibn Uyeyne: Bu hadîsin isnadı ne kadar azametli­dir! demiştir.

 

213-...... BÎze İbnu Uyeyne, Amr ibn Dinar'dan tahdîs etti ki, o Câbir ibn Abdillah(R)'tan şöyle dediğim işitmiştir: Bedir harbi gü­nü olunca esirler getirildi. el-Abbâs da getirildi. Onun üzerinde elbi­se yoktu. Peygamber onun için bir gömlek bakıp aradı. Nihayet Abdullah ibn Ubeyy'in gömleğini buldular. Bu gömlek el-Abbâs'a denk geliyordu. Peygamber (S) Abdullah ibn Ubeyy'in gömleğini Ab-bâs'a giydirdi. İşte buna karşılık olmak için, Abdullah ibn Ubeyy'in cesedine giydirdiği gömleği Peygamber kendi sırtından çıkarıp vermişti.

Râvî Sufyân ibn Uyeyne: Peygamber'in yanında Abdullah ibn Ubeyy'in bir ni'meti, bir iyiliği vardı. Peygamber o iyiliği mükâfat­landırmayı istedi, demiştir [291].

 

142- Elleriyle (Gayretiyle) Bir İnsanın Müsl'jmân Olmasına Sebeb Olan Kimsenin Fazileti Babı

 

214-.......Sehl ibn Sa'd (R) şöyle demiştir; Peygamber (S) Hayber günü (fetih uzayınca): "Ben yarın müslümânların bayrağını öyle bir kişiye vereceğim ki, onun elleriyle fetih yapılacaktır. O Allah 't ve Ra-sûlü'nü sever, Allah ve Rasûlü de onu sever" buyurdu.

İnsanlar o gecelerim bayrak hangisine verilecek düşüncesiyle ge­çirdiler. Onların hepsi bayrağı ümîd ederek ertesi güne erdiler. Fakat Rasülullah ertesi gün:

—  "Alt nerededir?" diye sordu. Sahâbîler tarafından:

—  Gözleri ağrıyor, denildi.

(Alî getirilince) Peygamber onun gözleri içine püskürdü ve ona duâ etti. Bunun üzerine Alî, gözleri hiç ağrımamış gibi oldu. Aka­binde Peygamber bayrağı Alî'ye verdi. Alî:

— Ben, Hayber Yahudileri'yle, onlar bizim gibi müslümân olun­caya kadar vuruşacak mıyım? dedi.

Rasülullah da:

—  "Hayberliler'in sahasına ininceye kadar sükûnetin üzere yü­rü. Sonra onları İslâm'a da'vet et ve üzerlerine vâcib olan İslâm esâs­larını onlara haber ver. Allah'a yemin ederim ki, senin irşadınla Allah'ın bir tek kişiye hidâyet vermesi, senin için birçok kırmızı de-velerin olmasından daha hayırlıdır" buyurdu  [292].

 

143- Zincirlerle Bağlanan Esirler Babı

 

215- Bize Muhammed ibn Beşşâr tahdîs etti. Bize Gunder tah-dîs edip şöyle dedi: Bize Şu'be, Muhammed ibn Ziyâd'dan; o da Ebû Hureyre(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S): "(Dünyâda esirlikle) zincirlere bağlanan, (sonra İslâm'a girip esirlikten kurtularak âhiret-te) cennete giren bir cemâatten Allah razı oldu" buyurmuştur [293]

 

144- Tevrat Ve İncîl Ehlinden Müslüman Olan Kimselerin Fazileti Babı

 

216-.......Ben eş-Şa'bî'den işittim, şöyle diyordu: Bana Ebû Burde tahdîs etti ki, kendisi de babası Ebû Mûsâ(R)'dan işitmiştir: Pey­gamber (S) şöyle buyurdu: "Üç kişi vardır ki, bunlara sevâbları ikişer kene verilir: Biri şu adamdır ki, yanında bir cariyesi bulunur da onu öğretir \e öğretimim güzel yaptırır, onu edeblendirir ve edebini güzel yapar, sonra ona hürriyet verir ve onunla evlenir. İşte bunun için iki ücret vardır. İkincisi Kitâb ehli mü'mindir ki, o kendi peygamberi­ne inanmış idi, sonra Peygamber Muhammed'e îmân etti. îşte bunun da iki ecri vardır. Üçüncüsü de şu mülk edilmiş kuldur ki, hem Allah hakkını yerine getirir, hem de efendisine âid işlerde halisane çalışır. Bunun için de iki ücret vardır'' [294]

Sonra eş-'Şa'bî, Salih'e şöyle dedi: İşte bu mes'eleyi -yâhud rna-kaaleyi ben sana hiçbir ücret almaksızın verdim. Hâlbuki vaktiyle Pey­gamber zamanında bundan daha aşağı bir mes'ele hakkında bir adam tâ Medine'ye kadar yolculuk ederdi.

 

145- Gece Baskını Yapılıp Da Çocuklar Ve Zürrîyetleri Musibete Uğratılan Harb Yurdu Ahâlîsinin Hükmü) Babı

 

"Beyâten" (ei Araf: 4v, "Geceleyin" demektir

"Le-yubeyyitennehu leylen ~ Elbette ona gece baskını yapacaklar" (m Nem\ w, "Yubeyyitûne = Geceleyin

yapmakta oldukları..." <en Nisa: sn [295].

 

217-....... Bize ez-Zuhrî, Ubeydullah'tan; o da İbn Abbâs'tan tahdîs etti ki, es-Sa'b ibn Cessâme (R) şöyle demiştir: el-Ebvâ yâhud Veddân'da Peygamber (S) bana uğradı ve o sırada:

— Müşriklerden aile sahibi bulunanlara gece baskını yapılıyor da (ayırdedilemiyerek) bunların kadınları ve küçük çocukları da mu­sibete uğratılıyor (bunun hükmü nedir)? diye soruldu.

Peygamber: , —"Onlar da müşriklerdendir" diye cevâb verdi [296].

es-Sa'b ibn Cessâme: Ve ben Peygamber'den: "Koruma yalnız Allah'a ve Rasûlü'ne hâstır" buyururken işittim, dedi [297].

Ve yine geçen senedle İbn Şihâb ez-Zuhrî'den: O, Ubeydullah'tan işitti ki, îbn Abbâs şöyle demiştir: Bize es-Sa'b, yalnız zürriyetler hak­kında tahdîs etti. Sufyân dedi ki: Amr ibn Dînâr bize bu hadîsi İbn Şihâb'dan; o da Peygamber'den olmak üzere tahdîs ederdi. Sufyân dedi ki: Biz bunu daha sonra ez-Zuhrî'den işittik, o şöyle dedi: Bana Ubeydullah ibn AbdiIIah, İbn Abbâs'tan; o da es-Sa'b ibn Cessâme'den, Peygamberin: -Zürriyetler de onlardandır" dediğim haber verdi de Amr ibn Dinar'ın "Onlar da babalarındandır" dedıgı gibi söyle­medi [298].

 

146- Harbde Çocıkları Öldürmenin Nehyi) Babı

 

218-.......Abdullah ibn Umer şöyle haber vermiştir: Peygamber'in gazvelerinden birinde bir kadın öldürülmüş olarak bulundu da Rasûlullah (S) kadınların ve çocukların öldürülmesini çirkin gördü.

 

147- Harbde Kadınların Öldürülmesinin Nehyi) Babı

 

219-.......Ben Ebû Usâme Hammâd ibn Seleme'ye: Size Ubey­dullah ibn Umer, Nâfî'den; o da İbn Umer(R)'den. O dedi ki: Rasû-lullah'm gazvelerinin birinde bir kadın öldürülmüş olarak bulundu da, Rasûlullah (S) kadınları ve çocukları öldürmekten nehyetti hadî­sini tahdîs etti mi? diye sordum [299].

 

148- Bab: "Allah'ın Azabıyle Azâblandırılmaz

 

220-.......Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah bizleri bir seriyye içinde gazaya gönderdi de, Kureyş'ten adlarını söylediği iki kimse hakkında:

—  "Fulân ve Fulân kişileri bulursanız, onların ikisini de ateşle yakınız!" buyurdu.

Sonra bizler yola çıkmak istediğimiz zaman Rasûlullah:

—  "Ben sizlere Fulân ve Fulân kişileri yakınız diye emretmiş­tim. Hâlbuki ateşle ancak Allah azâb eder. Bu sebeble sizler o iki ki­şiyi bulursanız, onları öldürünüz" buyurdu [300].

 

221-.......Alî (R) bir topluluğu yakmış. Bu yakma haberi İbn Abbâs'a ulaşınca, İbn Abbâs: Ben olaydım bu dînden dönenleri yak­mazdım. Çünkü Peygamber (S): "Allah'ın azâbıyle azâblandırmayı-nız!" buyurdu. Ben onları muhakkak öldürürdüm. Nitekim Peygam­ber (S): "Dînini değiştireni öldürünüz!" buyurdu, demiştir [301].

 

149- Bâb:

 

"Ondan sonra ise ya iyilik yapın yâhud fidye alin" (Muhammed: 4) [302].

Bu bâbda Sumâme ibn Usâl hadîsi vardır [303].

Bir de Azîz ve Celîl Allah'ın şu kavli:

"Hiçbir peygamberin yeryüzünde ağır basıp zaferler kazanıncaya kadar (muhârib düşmandan) esirler alması

lâyık değildir. Siz geçici dünyâ malını arzu ediyorsunuz. Hâlbuki Allah âhireti (düşünmenizi) ister. Allah azizdir,

hakimdir" (el-Enfâl: 67) [304].

 

150- Bâb: Kâfirler Elinde Bulunan Esirin Kâfirlerden Kurtulması İçin. Kendisini Esîr Almış Olan Kimseleri Öldürmek Yâhud Aldatmak Hakkı Var Mıdır?

 

Bu konuda el- Misver ibn Mahreme'nin  Peygamber'den  rivayet ettiği hadîs vardır [305].

 

151- Bâb: Müşrik. Müslüman Kimseyi Yaktığı Zaman O Müşrik (Fiilinin Cezası Olarak) Yakılır Mı?

 

222-.......Ebû Kılâbe'den; o da Enes ibn Mâlik(R)'ten şöyle tahdîs etti: Ukl kabilesinden sekiz kişilik bir topluluk Medine'ye, Pey-gamber'in huzuruna geldiler. Tutuldukları karın rahatsızlığından dolayı Medine'de ikaamet etmek istemediler de:

—  Yâ Rasûlallah, bize süt ara, dediler.

Peygamber (S):

—  "Ben size (müslümânların hazînesine âid) sütlü develerin bu­lunduğu yere gitmenizden başka çâre bulmuyorum" buyurdu.

Onlar oraya gittiler, develerin sidiklerinden ve sütlerinden içti­ler. Sonunda sağlık kazandılar ve semizlendiler. Bu kerre de devele­rin çobanını öldürdüler, develeri önlerine katıp götürdüler ve İslâm'a girmelerinin ardından kâfir oldular. Akabinde imdâd isteyicinin fer­yadı Peygamber'e geldi. Peygamber arkalarından arayıcılar yolladı. Gün yükselince o adamlar yakalanıp getirildiler. Peygamber (kısas olarak) bu canilerin ellerini ve ayaklarını kestirdi. Sonra demir çu­buklar getirilmesini emretti. Bu demir çubuklar ateşte kızdırıldı. Bu kızgın demirlerle onların gözlerine sürme çektirdi ve onları Harre mev­kiine attı. Onlar orada su istiyorlardı, fakat ölünceye kadar onlara su verilmedi.

Hadîsin râvîsi Ebû Kılâbe: Bunlar insan öldürdüler, hırsızlık yap-

 i-umau ve s-

tılar, Allah'a ve Rasülü'ne harb açtılar ve yeryüzünde fesâd çıkar­maya çalıştılar, demiştir [306].

 

152-Bâb [307]

 

223-.......Ebû Hurevre (R) şöyle demiştir: Ben Rasûlullah(S)'tan işittim, şöyle buyuruyordu: "Bir karınca peygamberlerden birini ısırdı. O peygamber karınca köyünün yakılmasını emretti ve köy yakıldı. Bunun üzerine Allah o peygambere: 'Seni bir karınca ısırdı, sen ise Allah'ı tesbîh etmekte olan ümmetlerden bir ümmeti yaktın' diye azar­lama vahyetti" [308].

 

153- (Müşriklere Âid Olan) Evlerin Ve Hurmalıkların Yakılmasının Cevazı) Babı

 

224-.......Bana Cerîr ibn Abdillah el-Ahmesî şöyle dedi: Rasûlullah (S) bana:

—  "Şu Zu'l-Halasa(sıkmUsm)dan beni rahata kavuşturmaz mı­sın?" dedi.

Zu'1-Halasa, Has'am kabilesi yurdunda (Beytu'llah'a karşı ya­pılmış içi put dolu) bir bina idi. Yemenlilerin Ka'be'si diye anılırdı.

Cerîr dedi ki: Ben Ahmes kabilesinden yüzelli süvârî içinde Zu'l-Halasa'ya gittim. Ahmesliler at sâhibleri olup iyi biniei idiler. Fakat ben at üzerinde sabit duramadım (kalbimi sıkardı). Bu sebeble Rasû-lullah göğsüme şiddetle vurdu. Hattâ ben O'nun parmaklarının izini göğsümde gördüm. Ve Rasûlullah:

—  "Yâ Allah! Sen Cerfr'i (at üstünde) sabit tut ve onu hâdî-mehdî (hidâyet edici, hidâyet edilmiş) kıl" diye duâ etti.

Akabinde Cerîr Zu'I-Halasa'ya gitti, onu yıkıp yaktı. Sonra Ra-sûlullah'a bu haberi ulaştırmak üzere bir haberci yolladı. Cerîr'in gön­derdiği bu elçi:

—  Seni hakk ile gönderen Allah'a yemîn ederim ki, ben senin huzuruna ancak (o şirk ma'bedi) Zu'1-Halasa'yi bomboş yâhud uyuzlu bir deve gibi harâb bir hâlde bıraktım da geldim, dedi.

Râvî dedi ki: Rasûlullah (S) beş kerre:

— "Ahmes kabilesinin atları ve süvarileri mübarek olsun" diye duâ etti [309].

 

225-......Abdullah ibn Umer (R): Peygamber (S) BenÛ'n-Nadîr hurmalıklarını yaktı, demiştir [310].

 

154- Uyumakta Olan Düşman Müşrikin Öldürülmesi Babı

 

226-.......el-Berâ ibnu Âzib (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) Ensâr'dan birtakım kimseleri Yahûdî Ebû Râfi'e doğru, onu öldür­meleri için gönderdi [311]. O topluluktan bir adam-gidip onların kale­lerinin içine girdi. Bu içeriye giren, Abdullah ibn Atık dedi ki: Ben onların hayvan ahırına girdim. Dedi ki: Onlar kalenin-kapısını kilid-Iediler. Sonra onlar kendilerine âid.bir eşeği kaybettiler de onu ara­mak üzere dışarı çıktılar. Ben de çıkanların arasında çıktım ve kendimi onlara, onlarla beraber o eşeği arıyorum gösteriyordum. Sonunda eşeği buldular ve içeriye girdiler; ben de girdim. Onlar geceleyin kale kapı­sını kapattılar da anahtarları benim görmekte olduğum yerdeki bir duvar deliği içine koydular. Onlar uyudukları zaman ben anahtarla­rı aldım ve (Ebû Râfi'in bulunduğu) kale kapısını açtım. Sonra (ka­ranlıkta) Ebû Râfi'in odasına girdim de:

—Yâ Ebâ Râfi'! diye seslendim.

Bana cevâb verdi. Ben de karanlıkta sesin geldiği tarafa yaklaş­tım, ona kılıçla vurdum. Ebû Râfi' haykırdı. Ben hemen odadan dı­şarı çıktım. Kısa bir zaman sonra geldim, sonra imdâd isteyici imişim gibi yanma döndüm de sesimi değiştirerek:

—  Yâ Ebâ Râfi'! dedim. O:

—  Neyin var, anan cehenneme! dedi. Ben:

—  Hâlin nedir? dedim. O:

— Bilmiyorum, birisi (senden önce) yanıma girdi ve beni vurdu, dedi.

(Abdullah ibn Atîk) dedi ki: Ben kılıcımın keskin ucunu onun karnına koydum da üzerine, kemiğe dayanıncaya kadar yüklenip sap­ladım. Sonra dehşetli bir hâlde dışarı çıktım. Hemen aşağıya inmek için onlara âid bir kale merdivenine geldim. Merdivenden düştüm, ayağım sakatlandı. Akabinde ben arkadaşlarımın yanına çıkıp var­dım da:

— Ben bu adamın ölüm i'lâncısmın sesini işitmedikçe buradan

gitmeyeceğim, dedim.

Çok beklemedim, nihayet, Hicaz ahâlîsinin taciri Ebû Râfi'in

ölümü i'lânlarını işittim.

Abdullah ibn Atîk dedi ki: Ben kendimde bir rahatsızlık olma­yarak kalktım, nihayet arkadaşlarımla Peygamber'e geldik ve Ebû Râfi'in ölümünü kendisine haber verdik [312].

 

227-.......el-Berâ ibn Âzib (R): Rasûlullah (S) Ensâr'dan bir top­luluğu Ebû Râfi'e gönderdi. Abdullah ibn Atîk geceleyin onun evin­de Ebû Râfi'in yanına girdi de, o uyumakta olduğu hâlde onu öldür­dü, demiştir [313].

 

155- Bâb:

 

'Düşmanla karşılaşmayı (harb etmeyi) temenni etmeyiniz"

 

228-.......MûsâibnUkbe şöyle demiştir: Bana Umer ibnu Ubeydülah'm himayesinde bulunan Ebû'n-Nadr Salim tahdîs edip; ben Umer ibn Ubeydillah'ın kâtibi idim diyerek, şöyle söyledi: Kuman­dan Umer ibn Ubeydillah, Harûriyye taifesine doğru sefere çıktığı za­man Abdullah ibn Evfâ (R), kumandan Umer ibn Ubeydillah'a bir mektûb yazdı. (Bu mektûb kumandana ulaştığında) mektubu ben oku­dum. Mektûbda şunların yazılmış olduğunu gördük: Rasûlullah (S) düşmanla karşılaştığı bâzı harb günlerinde (hemen harbe girişmeyip) tâ güneş semâ ortasından batıya meyledinceye kadar bekleyip düş­manı gözetledi. Sonra ordu içinde ayağa kalktı da:

—  "Ey insanlar, düşmanla karşılaşmak (harb etmek) temenni etmeyiniz; Allah'tan afiyet isteyiniz. Fakat sizler düşmanla karşılaş­tığınız zaman (harbin bütün şiddetlerine karşı) sabrediniz. Ve biliniz ki Ğpnnet muhakkak kılıçların gölgeleri altındadır" buyurdu.

Bundan sonra şu duayı söyledi:

—  "Yâ Allah! Ey Kitâb'ı indiren, ey bulutları akıtıp yürüten, ey İpptanıp gelmiş olan düşman ordularını bozup dağıtan (Allah'ım)!

Sen düşmanları bozguna uğrat, onlar üzerine bizleri gâlib kıl, yar­dım et!"[314].

Ve Mûsâ ibn Ukbe şöyle dedi: Bana Salim Ebû'n-Nadr tahdîs edip şöyle dedi: Ben (kumandan) Umer ibn Ubeydillah'ın kâtibi idim. Ku­mandana Abdullah ibn Ebî Evfâ(R)'mn şu mektubu geldi: Rasûlul­lah (S): "Düşmanla karşılaşmayı temenni etmeyiniz" buyurdu [315].

Ve Ebû Âmir Abdulmelik şöyle dedi: Bize Mugîre ibn Abdirrah-mân, Ebu'z-Zinâd'dan; o da el-A'rec'den; o da Ebû Hureyre(R)'den tahdîs etti ki, Peygamber (S): "Sizler düşmanla karşılaşmayı arzu et­meyiniz. Düşmanlarla karşılaştığınız zaman da (harbin sıkıntılarına) sabrediniz" buyurmuştur [316].

 

156- Bâb: "Harb Bir Kerre Aldatmaktır" [317]

 

229-.......Bize Ma'mer, Hemmâm'dan; o da Ebû Hureyre(R)'den haber verdi ki, Peygamber (S) şöyle buyurmuştur: "Kisrâ helak olduktan sonra onun-ardından başka kisrâ olmayacaktır. Kaysar da muhakkak helak olacaktır, sonra onun ardından (başka) kaysar ol­mayacaktır. Kisrâ ile Kaysarın hazîneleri de muhakkak Allah yolun­da taksim olunacaktır" [318].                                         , .

Ve Peygamber harbi bir kerre aldatmaktır diye isimlendirdi.

 

230-.......Ebû Hureyre (R): Peygamber (S) harbe bir hud'adır diye isim verdi, demiştir [319].

 

231-.......Bize İbnu Uyeyne, Amr ibn Dinar'dan haber verdi. O, Câbir ibn Abdillah'tan: Peygamber (S): "Harb bir aldatmadır" buyurdu dediğini işitmiştir [320]

 

157- Harbde Yalan Söyleme(Nin Hükmü) Babı

 

232-.......Bize Sufyân, Amr ibn Dinar'dan; o da Câbir ibn Abdillah(R)'tan tahdîs etti ki, Peygamber (S):

— "Ka'b ibnu'l-Eşref(ı öldürmek) için kim hazırdır? Çünkü o, Al­lah'a ve Rasûlü'ne ezâ etmiştir" buyurdu. Muhammed ibn Mesleme:

—  Yâ Rasûlallah, ister misin onu ben öldüreyim? dedi.

Rasûlullah:

—  "Evet" buyurdu.

Câbir dedi ki: Bunun üzerine Muhammed ibn Mesleme, Ka'b'a vardı da:

— Şu kişi, yânî Peygamber (emirleriyle) bizi yordu ve bizlerden sadaka istedi, dedi.

Ka'b da İbn Mesleme'nin dediği gibi söylendi de:

— Vallahi o sizin usancınızı daha da artıracaktır, sözünü ilâve etti.

Muhammed ibn Mesleme:

—  Bizler O'na uymuş bulunduk, O'mı hemen bırakıvermemizi istemiyoruz, O'nun işinin varacağı sonuca kadar bakacağız, dedi.

Câbir dedi ki: Muhammed ibn Mesleme, Ka'b'la konuşmasını böyle sürdürdü, nihayet onu sımsıkı tutup yakaladı ve öldürdü [321].

 

158- Harb Ehlini, Bir Fırsatını Gözeterek Ansızın Hücum Edip Açıktan Öldürmek Yâhud Paralamak Babı

 

233-.......Bize Sufyân, Amr'dan; o da Câbir'den tahdîs etti ki, Peygamber (S):

—  "Ka'b ibnu'l-Eşref(i Öldürmek) için kim hazırdır?" dedi. Muhammed ibnu Mesleme de hemen:

—  Onu benim öldürmemi ister misin? dedi. Peygamber:

—  "Ever" dedi.

İbnu Mesleme el-Ensârî:

— Öyleyse (Ka'b'a, kendim ve Senin hakkında ta'rîz nev'inden uygun göreceğim) sözler söylememe bana izin ver, dedi.

Peygamber:

—  "Yapmışımdır (yânî izin vermişimdir)" buyurdu [322].

 

159- Fesâd Ve Şerrinden Endîşe Edeceği Kimsenin Beraberinde İken Caiz Olacak Çâre Ve Korunma Tedbîrleri Babı

 

234-.......Abdullah ibn Umer (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) beraberinde Ubeyy ibn Ka'b olduğu hâlde İbn Sayyâd'ın bulunduğu tarafa gitti. İbn Sayyâd'ın bir hurmalık içinde bulunduğu haber ve­rildi. Rasûlullah hurmalık içinde onun yanına girince, hurma ağaç­larının arkasına saklanmaya başladı. İbn Sayyâd saçaklı kadife bir örtü içindeidi. Örtü içinde genizden gelen bir hırıltı vardı. Tam bu sırada İbnu Sayyâd'ın annesi, Rasûlullah'ı gördü ve:

—  Yâ Safi! İşte Muhammed geldi, dedi.

İbnu Sayyâd sür'atle ayağa kalktı. Bunun üzerine Rasûlullah (S)

yanındakilere:

—  "Şu kadın oğlunu o hâlde bıraksaydı, o kendi hâlini açıklardı"

buyurdu [323].

 

160- Harbde Kısa Vezinli Şiirleri Okumak Ve Hendek Kazma İşinde. Ses Yükseltmek (Hakkında Gelen Şeyler) Babı

 

Bu bâbda Sehl ibn Sa'd ile Enes ibn Mâlik'in Peygamber'den rivayet ettikleri hadîsler vardır. Ve yine burada Seleme ibnu'l-Ekvâ'ın âzâdhsı Yezîd ibn Ebî Ubeyd'in Seleme'den rivayet ettiği hadîs vardır [324].

 

235-.......el-Berâ ibnu Âzib (R) şöyle demiştir: Ben Hendek günü Peygamber (S) toprak taşırken gördüm. Hattâ toz toprak göğsünün kıllarını örtmüştü. Kendisi çok kıllı bir erkek idi. Peygamber (S) Ab­dullah ibn Revâha'nın şu recezini okuyordu, bunları okurken de se­sini yükseltiyordu [325].

Allâhumme levîa ente ma'htedeynâ Veîâ tasaddaknâ velâ salleynâ Fe-enzilen sekîneten aleynâ, Ve sebbiti'l-akdâme in lâkaynâ. İnne'l-a'dâe kad bağa aleynâ, İzâ erâdû Fiîneîen eheynâ.

O Yâ Allah, Sen olmayaydın biz hidâyet bulamaz,

Sadaka vermez, namaz da kılmazdık. Düşmanlarla karşılaştığımızda ayaklan sabit tut,

Ve bizim üzerimize muhakkak sekînet indir!

Çünkü o düşmanlar bizim üzerimize saldırmışlardır.

Onlar bize bir fitne yapmak istediklerinde biz dayatmışızdır.)

 

161- At Üzerinde Sabit Duramayan Kimse Babı

 

236-.......Cerîr ibn Abdillah el-Ahmesî (R) şöyle demiştir: İs­lâm'a girdiğim zamandan beri kendisinden istediğim hiçbir şeyden Peygamber (S) beni men' etmedi. Beni her gördüğünde muhakkak yüzüme gülümsedi. Yemîn olsun ki ben kendisine, ben at üzerinde sabit duramıyorum diye derd yanmışımdir da, O eliyle göğsüme vu­rup şu duayı söylemiştir; "Yâ Allah, Cerir'i sabit tut ve onu (her hâ­linde) hâdî, mehdi (yânî hidâyet edici, hidâyet edilmiş) kıl!" [326].

 

162- Hasır Yakılmak Suretiyle Yaraya İlâç Yapılması: Kadının, Kendi Babasının Yüzünden Kanı Yıkaması Ve Kalkan İçinde Su Taşınması Babı

 

237-.......Bize Ebû Hazım tahdîs edip şöyle dedi: İnsanlar, Sehl ibn Sa'd es-Sâidî'ye:

— Peygamber'in yarası hangi şeyle ilaçlandı? diye sordular. Sehl:

— Bunu benden ziyâde bilen kalmadı. Alî kalkanı içinde su ge­tiriyor, Fâtıma da babasının yüzündeki kanı yıkıyordu. Ve (bu sıra­da) bir hasır parçası alınıp yakıldı ve Rasûlullah'ın yarası onunla dolduruldu, dedi [327].

 

163- Harb İçinde İken Birbiriyle Çekişmenin Ve Görüş Ayrılığı Yapmanın Çirkinliği Ve Kumandanına Karşı İsyan Edenlerin Ukubeti Babı

 

Ve Yüce Allah şöyle buyurdu:

"Allah'a ve O'nun Rasûlü'ne itaat edin. Birbirinizle çekişmeyin. Sonra korku ile zaafa düşersiniz, rüzgârınız

(kesiiİp) gider... " (el-Enfâl: 46).

Katâde: "Rüzgâr", harbdir demiştir [328].

 

238-.......O da dedesi Ebû Mûsâ(R)'dantahdîs etti ki, Peygam­ber (S) Muâz ibn Cebel ile Ebû Musa'yı Yemen'e me'mûr gönderdi de onlara (verdiği emirlerden olarak): ''(Halka) kolaylık gösteriniz, güçlük göster/neyiniz; müjde verip sevindiriniz, nefret ettirmeyiniz; birbirinizi seviniz, ihtilâf etmeyiniz" buyurdu [329].

 

239-.......Bize Ebû İshâk.tahdîs edip şöyle dedi: Ben el-Berâ ibn Âzib(R)'den işittim; o tahdîs edip şöyle dedi: Peygamber (S) Uhud harbi günü okçu piyadeler üzerine -ki bunlar elli kişi idiler- Abdul­lah ibn Cubeyr'i kumandan ta'yîn etti de onlara hitaben:

— "Bizleri kuşlar kapıyor görseniz de ben sizlere haberci gön-derinceye kadar asla şu yerinizden ayrılmayın. Ve yine sizler, bizim düşman kavmi bozguna uğrattığımızı ve onları çiğnediğimizi görse­niz de size ben haberci gönderinceye kadar yerinizden ayrılmayınız" diye kesimopıretti.

Akabinde (harb başladı ve ilk hamlede) müslümânlar, müşrik­leri bozguna uğrattılar.

Râvî el-Berâ dedi ki: Vallahi ben (o sırada düşman ordusundaki müşrik) kadınları gördüm ki, onlar elbiselerini toplamışlar, bacakla-rındaki hamalları ve baldırları meydana çıkmış hâlde çabuk çabuk koşuyorlardı [330].

Müslümanların bu galebesi üzerine Abdullah ibn Cubeyr'in ku­mandası altındaki piyade okçular birbirlerine:

— Ey arkadaşlar, ganimet, ganimet! Cebhedeki arkadaşlarımız düşmana gâlib geldiler. Daha burada ne bekliyorsunuz? dediler.

Abdullah ibn Cubeyr bunlara hitaben:

— Rasûlullah'ın size söylediği emirleri unuttunuz mu? diye mâni' olmaya çalıştı.

Fakat maiyyetindeki askerler:

— Vallahi insanların yanma muhakkak gideceğiz ve ganimetten elbette nasibimizi alacağız! dediler (ve görevli oldukları yeri bırakıp ordunun içine karıştılar).

Onlar, onların yanına varır varmaz yüzleri geldikleri tarafa çev­rildi ve ordunun büyük kısmı bozularak kaçmaya yöneldiler. İşte bu çirkin vaziyet sırasında idi ki Rasûlullah askerin geri kalanlarını ar­kalarından çağırıyordu. O sırada Peygamber'in beraberinde oniki ki­şiden başka kimse kalmamıştı [331].

Uhud harbinde müşrikler bizden yetmiş kişi şehîd ettiler. Hâl­buki Bedir harbinde Peygamber ve sahâbîleri müşriklerden yüzkırk kişiyi elde ederek, bunlardan yetmiş tanesini esîr etmiş, yetmişini de öldürmüşlerdi.

(Uhud'da harb kesildiği sırada müşriklerin başkanı) Ebû Sufyân üç defa:

— Topluluk içinde Muhammed var mı (yânî sağ mı)? dîye bağırdı. Fakat Peygamber, sahâbîlerine Ebû Sufyân'a cevâb vermelerini

nehyetti.

Sonra Ebû Sufyân yine üç kerre:

— Topluluk içinde Ebû Kuhâfe'nin oğlu var mıdır? dedi. Sonra da yine üç kerre:

—  Topluluk içinde Ibnu'l-Hattâb var mıdır? diye sordu.

Bütün bunlardan sonra da Mekkeli arkadaşlarına dönerek:

—  Bunların hepsi öldürülmüşler, dedi.

Bunun üzerine Umer kendine mâlik olamadı da:

— Yalan söyledin vallahi ey Allah'ın düşmanı! İyi bil ki, senin adlarını saydığın o zâtların hepsi elbette diridirler. İleride sana zarar verecek kuvvetimiz bakîdir! diye bağırdı.

Ebû Sufyân, Umer'e karşı şunları söyledi:

— Bu gün Bedir gününün karşılığıdır. Harb (tâli'i) kuyunun iki kovası gibi, biri iner biri çıkar (bazen siz yenersiniz, bazen de biz). Şimdi siz ölülerinizin içinde işkence ile öldürülmüş kimseler bulacaksınız. Bunu ben emretmedim, fakat bu bana fena da gelmedi.

Sonra Ebû Sufyân:

—  Yüksek ol Hubel, yüksek ol Hubel! diye recez okumaya başladı.

Bunun üzerine Peygamber (S):

—  "Ebû Sufyân'a cevâb vermiyecek misiniz?" buyurdu. Sahâbîler:

—  Yâ Rasûlallah, ne söyleyelim? diye sordular, Rasûlullah:

—  "Allah en yücedir, Allah en uludur! deyiniz" buyurdu. (Sahâbîler böyle cevâb verdiler, bu defa) Ebû Sufyân:

— Muhakkak ki bizim Uzzâ'mız var, sizin Uzzâ'nız yok, dedi. Peygamber, kendi sahâbîlerine:

—   "Ebû Suyfân'a cevâb vermiyecek misiniz?" buyurdu. Sahâbîler:

—  Yâ Rasûlallah, ne cevâb verelim? diye sordular. Rasûlullah:

—  "Allah bizim Mevlâmızdir, hâlbuki sizin mevlânız yoktur! deyiniz" buyurdu.

(Onlar da bu şekilde cevâb verdiler.) [332]

 

164- Bâb: Ordüve Şehir Ahâlîsi Geceleyin Bir Düşman Baskınından Korktukları Zaman (Başkanın Bizzat Haber Keşfine Çıkması Gerekir)

 

240-.......Enes (R) şöyle demiştir; Rasûlullah (S) insanların en güzeli, insanların en cömerdi, insanların en cesuru idi.

Enes dedi ki: Bir gece Medine ahâlîsi bir ses işitmişlerdi de düş­man baskınından korkmuşlardı.

Enes dedi ki: Peygamber Ebû Talha'ya âid çıplak bir at üzerine atlayarak (sesin geldiği tarafa sürmüş Medîneliler'i geride bırakmış, keşfi yapıp dönerken) kılıcını boynuna asmış hâlde Medîneliler'i kar­şıladı ve: "Korkutulmadılar, korkutulmadılar (yânî korkulacak bir-şey yok, korkmayımz)" buyurdu. Sonra Rasûlullah o atı kasdederek: "Biz onu bir deniz (gibi akıyor) bulduk*' buyurdu [333].

 

165- Bâb: Düşmanı Görüp De İnsanlara İşittirmek İçin Sesinin En Yükseği İle "Yâ Sabâhâh" Diye Bağıran Kimse

 

241-.......Seleme ibnu'KEkva' (R) haber verip şöyle demiştir:

Ben bir kefresinde Gâbe ormanlığı tarafına gitmek üzere Medine'­den çıktım. Gâbe'nin yokuşuna vardığım zaman Abdurrahmân ibn Avf'ın hizmetçisi (heyecan içinde) beni karşıladı.

— Allah sana iyilik versin, senin neyin var? diye sordum. O:

—  Peygamber'in ormandaki sağım develeri alınıp götürüldü, dedi,

—  Onları kim aldı? diye sordum.

Hizmetçi:

—  Gatafân ve Fezâre (kabilelerinin adamları), dedi.

Ben hemen üç defa:

— Ey sabahçılar! Ey erken kalkanlar! Yetişin baskın var! diye haykırdım ve bu haykırışlarımı Medine'nin iki kara taşlığı arasına du­yurdum.

Sonra kendim (yaya olarak hırsızların arkasına) sür'atle koştum. Nihayet onlara yetiştim. Hakîkaten develeri onlar almışlardı. Hemen onlara ok atmaya ve:

— Ben İbnu'l-Ekva'ırn, bu gün de alçakların öleceği gündür! di­ye bağırmaya başladım.

Sonunda develeri, onlara su içmelerine bile emân vermeden el­lerinden kurtardım. Ve develeri sürerek Medine'ye yöneldim. Yolda Peygamber bana karşı geldi. (Beşyüz yâhud yediyüz süvari kuvvetiyle yardıma çıkmıştı.) Ben:

— Yâ Rasûlallah! Bu şakîler susuzdurlar. Ben acele edip su iç­melerine meydan vermeden develeri kurtardım. (Şimdi onlar su tedâ­riki ile uğraşacaklardır). Onların izi üzerine bir askerî birlik gönder-seniz! dedim.

Bunun üzerine Rasûlullah (S):

—  "Ey Ekva' oğlu! Sen alacağım aldın, onlara galebe ettin. Ar­tık onlara şiddetle muamele etme! Şübhesiz o kavim şimdi kendi ka­bileleri içine varmışlar, ziyafet veriliyorlardır" buyurdu [334].

 

166- "Al Oku, Ben Fulânın Oğluyum" Diyen Kimse Babı

 

Seleme de: Al oku, ben el-Ekva' oğluyum, demiştir.

 

242-.......Bir adam el-Berâ(R)'ya sorup:

—  Yâ Ebâ Umârete! Sizler Huneyn günü bozulup arkalarınız mı döndünüz? dedi.

Ben bu konuşmayı işitiyordum. el-Berâ:

— Rasûlullah'a gelince O, o gün arkasını döndürmedi. Ebû Su: yân ibnu'l-Hâris ibn Abdilmuttalib katırının gemini tutuyordu. Mü; rikler onun etrafını kuşatınca katırından indi ve: "Ben peygamberi) yalan yok; ben Abdulmuttalib oğluyum" demeye başladı.

el-Berâ: O gün insanlardan Peygamber kadar çetin ve şiddet hiç kimse görülmedi, dedi [335].

 

167- Bâb: Düşman, Bir Adamın Hükmüne Razı Olup İndiği Zaman (İmâm Buna İcazet Verdiğinde Hükmü Geçerli Olur)

 

243-.......Ebû Saîd el-Hudrî (R) şöyle demiştir: Kurayza oğul­ları, Sa'd ibn Muâz'ın hükmüne razı olup kalelerinden inince, Rasû-lullah Sa'd'a haberci gönderdi. Sa'd, Peygamber'e yakın bir yerde -bulunuyordu. Akabinde bir eşek üzerinde geldi. Sa'd yaklaşınca Ra-sûlullah (S):

—  "Seyyidinize ayağa kalkınız!" buyurdu.

Sa'd geldi ve Rasûlullah'ın yanma oturdu. Rasûlullah, Sa'd'a:

—  "Bunlar senin hükmüne razı oldular" buyurdu. Sa'd:

—  Ben bunların harb eden taifesinin öldürülmesine, kadınları ve çocuklarının esîr edilmesine hükmediyorum, dedi.

Rasûlullah:

—  "Yemîn ederim ki, sen onlar hakkında muhakkak Mutlak Me­lik olan Allah'ın hükmüne uygun hüküm verdin" buyurdu [336].

 

168- Esirin Tutularak Öldürülmesi Ve Bağlayıp Öldürme Babı

 

244-....... Bana Mâlik, İbn Şihâb'dan; o da Enes ibn Mâlik(R)'ten tahdîs etti ki, Rasûlullah (S) fetih yılı Mekke'ye, başında miğfer olduğu hâlde girdi. Bu miğferini başından çıkardığı zaman bir adam geldi de:

— İbnu Hatal Ka'be'nin örtüsüne sarılmış (duruyor), dedi.

Rasûlullah, sahâbîlere:  

— "İbn Hatal'ı öldürünüz" buyurdu [337].

 

169- Bâb: Kişi Kendini Esirliğe Teslîm Eder Mi, Etmez Mi?

 

Kendisini -esirliğe teslîm etmeyen ve Öldürülmesi sırasında iki rek'at namaz kılanın hükmü? [338]

 

245-.......ez-Zuhrî şöyle demiştir: Bana Amr ibnu Ebî Sufyân ibn Esîd ibn Harise es-Sakafî haber verdi, -Bu Amr, Zuhre oğulları'-nın yeminli dostu ve Ebû Hureyre'nin arkadaşlarından idi- ki, Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (Uhud'dan döndüğü zaman) on kişilik bir topluluğu keşif kolu seriyyesi olarak gönderdi ve bun­lar üzerine -Âsim ibn Umer ibni-'l-Hattâb'ın dedesi olan- Âsim ibn Sabit el-Ensârî'yi kumandan yaptı. Bunlar gittiler, nihayet Mekke ile Usfân arasında bir yer olan el-Hed'e mevkiine vardıkları zaman Huzeyl kabilesinden Lihyân oğulları denilen aşiret halkına, bunların gel­diği zikredildi. Bunun üzerine bu seriyyeye doğru hepsi güzel atıcı ikiyüze yakın bir topluluk etrafa dağıldılar ve seriyyedekilerin izleri­ni ta'kîb ettiler. Nihayet ta'kîbçiler, seriyyenin Medine'den azık edi­nip yanlarına aldıkları hurmaları yedikleri yerde bir hurma buldular ve:

—  İşte bu Yesrib hurmasıdır, dediler.

Ve yine seriyyenin izleri ardından gittiler. Seriyye kumandanı Âsim ve arkadaşları bu ta'kîbçileri görünce, hemen yüksek bir yere sığınıp orada savunmak istediler. Fakat ta'kîbçiler onların etrafını çepçevre kuşattılar da:

— Aşağıya inin ve ellerinizle kendilerinizi bize verin, teslîm edin; sizin için ahd ve misâk vardır; biz sizden hiçbir kimseyi öldürmeyiz; dediler.

Seriyyenin kumandanı Âsim:

— Bana gelince, Allah'a yemîn ederim ki, ben bu gün bir kâfi­rin zimmetine, yânî ahdine razı olup inmem. Yâ Allah! Bizden Pey-gamberi'ne haber ver, dedi.

Bu sırada kâfirler müslümânlara oklar attılar ve on kişiden altı-sıyle birlikte Âsım'ı öldürdüler. Geri kalan üç kişilik grup, o ahd ve mîsâk ile kâfirlere indiler. Bu üçten biri Hubeyb ibn Adiyy el-Ensârî el-Evsî?dir. İkisi de îbnu Desine Zeyd ibn Muâviye el-Ensârî ve diğer bir adamdır -ki o, Abdullah ibn Tarık'tır-. Kâfirler bunları ele geçir­dikleri zaman yaylarının kirişlerini çözdüler ve bu kirişlerle müslümân-ları sıkıca bağladılar. Bunun üzerine üçüncü adam, yânî Abdullah ibn Tarık:

— İşte bu ilk gadrdır. Vallahi ben sizlerle beraber olmuyorum. Âsim ve altı şehîdi kasdederek:

—  Muhakkak şunlarda uyulacak bir örnek vardır, dedi.

Kâfirler hemen onu çekip sürüklediler ve kendileriyle beraber ol­maya yânî gelmeye zorladılar. Abdullah onlarla gitmeyi kabul etme-

yip dayattı. Bunun üzerine onu öldürdüler. Akabinde Hubeyb ile İbnu Desine'yi götürdüler. Nihayet bu ikisini Bedir vak'asmın ardından Mekke'de sattılar. Hubeyb'i el-Hâris ibn Âmir ibn NevfeHbn Abd Menâf oğullan satın aldı. Hubeyb, Bedir günü Haris ibn Âmir'i öl­dürmüştü. Hubeyb onların yanında bir süre esîr olarak kaldı.

İbn Şihâb dedi ki: Bana Ubeydullah ibn lyâd haber verdi; ona da el-Hâris'in kızı Zeyneb şöyle haber vermiştir: O aile, Hubeyb'i öl­dürmeye topluca karar verdikleri zaman Hubeyb, (Öldürüldükten son­ra cesedinde meydana çıkmasın diye) avret yerindeki kılları tıraş etmek için, bu kadından bir ustura ariyet istedi. Kadın kendisine usturayı ariyet verdi. Kadın dedi ki: Hubeyb, ben farkında değilken yanına gelen erkek çocuğumu tutmuştu. Kadın dedi ki: Ben onu, çocuğumu kendi uyluğu üzerinde kucağına oturtmuş, ustura da elinde iken bul­dum. Ben çok korktum. Hubeyb bu korkumu yüzümden anladı da:

— Çocuğu öldüreceğimden mi korkuyorsun? Ben böyle hainlik yapacak değilim, dedi.

Kadın dedi ki: Vallahi bu Hubeyb kadar hayırlı hiçbir esîr gör­medim. Allah'a yeminle söylüyorum: Ben bir- gün onu, kendisi de­mir bağlar içinde bağlanmış olduğu ve o zaman Mekke'de bu meyve­den hiç bulunmadığı hâlde elinde bir üzüm salkımı tutmuş da onu yer­ken bulmuşumdur.

Ve yine kadın: Şübhesiz bu, Allah tarafından bir rızktır ki, Al­lah onu Hubeyb'e rızk yapmıştı, demiştir.

Onlar Hubeyb'i Hıll'de öldürmek için Harem'den dışarı çıkardık­ları zaman Hubeyb onlara hitaben:

—  Beni serbest bırakın da iki rek'at namaz kılayım, dedi. Onlar kendisini serbest bıraktılar, o da iki rek'at namaz kıldı.

Sonra:

— Eğer bende ölüm korkusu olduğunu sanmanız olmasaydı, ben bu namazı elbette daha uzun kılardım. Yâ Allah, onlardan kimseyi bırakma, hepsini helak eyle! diye beddua etti. Duasından sonra da şu beyitleri söyledi [339]:

Mâ ubâîî hîne uktelu musîimen Aîâ eyyin şıkkın hâne lilîâhi masraî Ve zâlike fî-zâü'1-ilâhi ve in yese' Yubârik aîâ evsâli şilvin mumezzai

(= Ben müslümân olarak Allah için öldürülürken, atılacağım yerim arzın hangi yanı olsa aldırmam. Çünkü öldürülmem Allah'ın zâtı (yânî rızâsı) yolundadır.

Eğer O isterse kesilip parçalanmış organ eklemleri üzerine bere­ketler yağdırır!)

Akabinde İbnu'l-Hâris onu öldürdü. İşte böylece Hubeyb, bağ­lanarak öldürülen her müslümânın ölümü sırasında iki rek'at namaz kılma sünnetini kaanûnlaştıran kimse oldu [340].

Seriyye kumandam Âsim ibn Sâbit'in vurulduğu gün yaptığı du­asını da Allah kabul buyurdu da Peygamber (S) sahâbîlerine, onla­rın haberini ve vurulup öldürüldüklerini haber verdi. Kureyş kâfirle­rinden birtakım insanlar, Âsım'm öldürülmüş olduğu kendilerine ha­ber verildiği zaman, Âsım'ın cesedinden öldürüldüğünün bilineceği herhangi bir parça getirmeleri için, Âsım'ın cesedine elçi yolladılar. Çünkü Âsim, Bedir günü onların büyüklerinden birisini öldürmüş­tü. Bu sırada Âsım'ın cesedi üzerine Allah tarafından bal anların­dan gölge edici bir bulut gönderildi de, o bulut cesedi onların elçisinden korudu. Artık onun etinden herhangi birşey kesmeye güçleri yetme­di [341].

 

170- Esirin Düşman Elinden (Mal İle Yâhud Malsız Suretle) Kurtarılması Babı

 

Bu konuda Ebû Musa'nın Peygamberden rivayet ettiği hadîs vardır [342].

 

246-.......Ebû Mûsâ (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S): "ÂntyU yâni esîri (müslümân esîri) esirlikten kurtarınız, aç olanı doyurunuz, hastayı ziyaret edip hâl ve ihtiyâcını sorunuz" buyurdu [343].

 

247-.......Bize Mutarrıf tahdîs etti ki, kendilerine Âmir eş-Şa'bî, Ebû Cuhayfe'den tahdîs etmiştir. O şöyle demiştir: Ben, Alî ibn Ebî

Tâlib'e:

— Allah'ın Kitâbı'nda bulunandan başka yanınızda vahiyden bir­şey var mıdır? diye sordum.

Alî (R):

— Hayır yoktur. Taneyi toprak içinde yaran ve insanı yaratan Allah'a yemîn ederim ki, benim bildiğim şey, ancak Allah'ın Kur'-ân'daki hükümleri anlama hususunda insana ihsan etmekte olduğu anlama kaabiliyetidir. Bir de (kılıcının kınındaki şeyi işaret ederek) şu sahîfede yazılı olan hükümlerdir, dedi.

Ben:

—  Bu sahîfedeki hükümler nedir? dedim.

Alî:

— Bu sahîfede maktulün diyeti, esîrin kurtarılması ve bir kâfire mukaabil bir müslümânın öldürülmeyeceği hükümleri vardır, dedi [344].

 

171- Müşrik Esirlerden Fidye Alınması Bâbî

 

248-....... İbn Şihâb şöyle demiştir: Bana Enes ibn Mâlik (R) şöyle tahdîs etti: Ensâr'dan birtakım adamlar Rasûlullah'tan izin is­tediler de:

— Yâ Rasûlallah, bize izin ver de kizkardeşimizin oğlu Abbâs ibn Abdilmuttalib'in esirlikten kurtulma bedeli olan parayı kendisine bı­rakalım, dediler.

Rasûlullah (S):

—  "(Hayır) o paradan bir dirhemi bile bırakmazsınız" buyurdu [345]. İbrâhîm (ibn Tahmân), Abdulazîz ibn Suheyb'den söyledi ki,

Enes: Peygamber'e Bahreyn'den mal getirildi. Bunun taksimi sıra­sında Abbâs, Peygamber'e geldi ve:

— Yâ Rasûlallah, bu maldan bana da bir hisse ver. Çünkü ben (Bedir günü) hem kendimin, hem de Akîl'in fidyesini vermiştim, dedi.

Rasûlullah:

—  "Al!" buyurdu da Abbâs'ın elbisesinin eteği içinde ona mal verdi [346].

 

249-.......BizeMa'mer, ez-Zuhrî'den; o da Muhammed ibn Cubeyr'den haber verdi ki, babası Cubeyr ibnu Mut'ım (R) Bedir esir­lerini fidye mukaabili kurtarmak için Medine'ye gelmiş idi. Dedi ki: Ben Peygamber(S)'in akşam namazında Ve't-Tûri Sûresi'ni okurken işittim [347].

 

172- Düşman Arazîsinden Gelen Harbî Kişi Emânsız Ve İzinsiz Olarak İslâm Diyarına Girdiğinde, Bunun Hükmü Babı [348]

 

250-.......Seleme ibnu'1-Ekva' (R) şöyle demiştir: Peygamber bir seferde iken müşrikler tarafından bir câsûs geldi de sahâbîlerin yanına oturdu, onlarla konuşmaya durdu. Sonra (devesine binerek) dönüp gitti. Peygamber (S): "Onu arayıp bulun ve öldürün" buyur­du. O câsûsu, Seleme ibnu'1-Ekva' (arkasından gidip) öldürdü. Peygamber de casusun devesini ve üzerindeki eşyasını Seleme'ye (ganîmet payından) fazla bir atiyye olmak üzere verdi [349].

 

173- Bâb: İslâm Devletinin Ahdi Ve Koruma Taahhüdü Altında Bulunanların Haklarının Korunması Yolunda Muharebe Edilir Ve Bu Zimmetliler, Köle Yapılmazlar

 

251-.......Umer (R) -Ebû Lu'lu' tarafından vurulduktan sonra şöyle demiştir: Ben, benden sonraki devlet başkanına: Allah'ın zim-metiyle ve Rasûlü'nün zimmetiyle, Kitâb ehline verilen taahhüdlerin onlara tastamam yerine getirilmesini, onların önünde haklarının ko­runması yolunda muharebe edilmesini ve onların ancak takat getirebi­lecekleri mikdâr cizye ile mükellef tutulmalarını vasiyyet ediyorum [350]

 

174- Elçilik Yâhud Şâir Bir İyilik Sebebi İçin Gelen Hetetlere Atiyyeler Verilmesi Babı [351]

 

175- Bâb: Devletin Ahdinde Bulunan Zimmet Ehli Azınlıklara Ve Onlara İyi Muamele Edilmesine (Devlet Başkanlığı Makaamından) Şefaat İstenilir Mi?

 

252-.......O da Saîd ibn Cubeyr'den tahdîs etti ki, İbn Abbâs (R): O perşembe günü, o perşembe günü ne acı gündü! dedi, sonra da gözyaşı çakıl taşlarını ıslatıncaya kadar ağladı ve şunları söyledi: O perşembe günü Rasûlullah'm hastalığındaki ağrısı artmıştı da:

—  "Bana yazacak birşey getirin, size bir yazı yazdırayım ki, on­dan sonra yolunuzu hiç şaşırmayasımz!" buyurdu.

Bunun üzerine orada bulunanlar (yazılsın, yazılmasın diye) çe­kiştiler. Rasûlullah:

—  "Hiçbir peygamberin yanında çekişmek yakışmaz" buyurdu. Oradaki sahâbîlerden bâzıları:

—  Rasûlullah (hastalığın şiddetinden) sayıkladı, dediler.

Rasûlullah:

—  "Beni kendi hâlime bırakınız. Benim içinde bulunduğum hâl, sizin beni da'vet etmekte olduğunuz şeylerden hayırlıdır" buyurdu.

Ve Rasûlullah vefatı zamanında üç şey vasiyyet etti:

—  "Bütün müşrikleri Arab yarımadasından çıkarınız; gelecek hey'etlere benim izin verip hediyeler ikram etmekte bulunduğum tarzda siz de icazet ve hediyeler vermek suretiyle hürmet gösteriniz" buyurdu.

İbn Abbâs: Ben üçüncü vasiyyeti unuttum, demiştir [352].

Ya'kûb ibn Muhammed şöyle dedi: Ben Abdurrahmân oğlu Mu-gîre'ye Arab yarımadasından sordum. O: Mekke, Medine, Yemâ-me ve Yemen'dir, dedi. Ve yine bu Ya'kûb: el-Arc denilen mevki', Tıhâıne'nin evvelidir, demiştir [353].

 

176- Gelen Hey'etleriçin Güzel Elbise Giyip Süslenmek Babı

 

253-.......İbn Umer şöyle demiştir: Umer (R) çarşıda kalın ipekli bir takım elbise satılıyor buldu. Onu Rasûlullah'a getirdi ve:

—  (Yâ Rasûlallah!) Bu takım elbiseyi satın al da bayram gün­leri için ve hey'etler geldiği günler için bununla süslen, dedi.

Rasûlullah:                                                        

—  "Bu ancak âhiretten nasibi olmayan kimsenin giyeceği elbı-^ sedir. -Yâhud da: Bunu ancak âhiretten nasibi olmayan kimse giyer buyurdu.                                                        

Umer, Allah'ın dilediği bir süre eğlendi. Sonra Peygamber (S)

Umer'e ibrişimden dokunmuş ipek bir cübbe yolladı. Umer o cubbe ile dönüp, onu Rasûlullah'a getirdi ve:        

— Yâ Rasûlallah! "Bu ancak âhiretten nasibi olmayan kimse­nin elbisesidir" -yâhud: "Bunu ancak âhiretten nasibi olmayan kim­se giyer" buyurdun, sonra da bu elbiseyi bana yolladın? dedi.

Rasûlullah (S) cevaben:

—  "Sen onu satarsın -yâhud: Bununla bâzı ihtiyâcını kapatırsın- buyurdu [354].

 

177- Bâb: İslâm Dîni Çocuğa Nasıl Arzolunur?

 

254-.......Bize Ma'mer haber verdi ki, ez-Zuhrî şöyle demiştir;

Bana Salim ibn Abdillah haber verdi; ona da İbn Umer (R) şöyle ha­ber vermiştir:

Umer, Peygamber'in sahâbîlerinden bir topluluk içinde Peygam-ber'in beraberinde, İbn Sayyâd'm bulunduğu tarafa gittiler. Nihayet Peygamber ve beraberindeki, İbn Sayyâd'ı Ensâr'dan Benû Megâle soyunun kasrı yanında çocuklarla beraber oyun oynarken buldular. İbnu Sayyâd o sırada henüz erlik çağma ermeye yaklaşmıştı. Bu genç kâhin Peygamber'i, Peygamber eliyle onun sırtına hafifçe vurunca-yâ kadar hissetmedi. Sonra Peygamber (S) ona:

—  ''Benim Rasûluîlah olduğuma şehâdet eder misin?" dedi. İbnu Sayyâd, Peygamber'e baktı da:

—  Ben senin ümitlilerin rasûlü olduğuna şehâdet ederim, dedi ve akabinde İbnu Sayyâd, Peygamber'e:

— Sen de benim rasûluîlah olduğuma şehâdet eder misin? dedi. Peygamber, ona:

—  "Ben Allah'a ve O'nun rasûllerine îmân ettim" buyurdu. Ve Peygamber ona:

—  "Ne gülüyorsun?" dedi. İbnu Sayyâd:

—  Bana doğru da gelir, yalancı da, dedi. Peygamber:

—  "İş senin üzerine karıştırıldı" buyurdu ve yine Peygamber:

—  "Gönlümde senin için birşey sakladım (bunu bil bakalım)" buyurdu.

İbnu Sayyâd:

— O gönlündeki şey Duhhu'dur, dedi. Peygamber:

—  "Haydi sus, yıkıl git; haddini tecâvüz etme" buyurdu [355]. Umer:

— Yâ Rasûlallah! Bana İbn Sayyâd hakkında izin ver de onun boynunu vurayım, dedi.

Peygamber:

— "(Onu bırak.) Eğer bu Deccâl ise, sen onu vurmağa me'mûr edilmeyeceksin. Eğer o Deccâi değil ise, onu öldürmekte senin için hiçbir hayır ve yarar yoktur" buyurdu.

Yine İbn Umer şöyle demiştir: Peygamber (S) bundan başka bir kerre de Ubeyy ibn Ka'b ile beraber İbn Sayyâd'ın bulunduğu hur­malığa gitmişlerdi. Nihayet Peygamber hurmalığa girince İbn Say-yâd'dan gizlenerek, hurma ağaçları ile kendinin görülmesinden korunup sakınıyordu. Bu saklanmayı İbn Sayyâd'ın O'na görünme­sinden önce, İbn Sayyâd'ın özel hâlini görmek ve ondan birşey işit­mek için yapıyordu. îbn Sâyyâd kendi döşeği üzerinde saçaklı kadîfe örtüsü içinde yatmıştı. Örtü içinde genizden gelen bir hırıltı vardı. Peygamber, hurma ağacıyle korunurken tam o sırada İbn Sayyâd'ın annesi Peygamber'i gördü ve İbnu Sayyâd'a:

—  Ey Safi! diye seslendi.

Bu, îbn Sayyâd'ın ismidir. İbn Sayyâd çabucak ayağa kalktı. Bu­nun üzerine Peygamber (S)":

—  "Şu kadın oğlunu o hâlde bıraksaydı, o kendini tutarsız söz­leriyle ortaya koyup beyân edecekti" buyurdu [356].

Geçen senedle Salim ibn Umer de dedi ki: İbn Umer şöyle dedi: Sonra Peygamber (S) insanlar içinde ayağa kalktı, Allah'ı lâyık ol­duğu sıfatlarla övdü. Sonra Deccâl'i zikredip şöyle buyurdu:

—  "Ben sizleri onun şerrinden korkutuyorum. Peygamberler­den hiçbiri müstesna olmamak üzere, herbiri muhakkak kavmini(sa-pıklığa sevkeden her yalancı) Deccâl'den korkutup sakındırmıştır. Yemin olsun Nûh Peygamber de kendi kavmini Deccâl'den sakındır­mıştır. Lâkin şimdi ben size bunun, hiçbir peygamberin bilsinler diye kendi^kavmine söylemediği bir vasfını söyleyeceğim (ki şudur): Dec-câlşaşıdır; kötü kılavuzdur (insanları eğri yola çağırır). Allah ise şaşı değildir (insanları doğru yola çağırır)".

 

178- Peygamberdin Yahûdîler’e: 'İslâm 'a girin de (dünyâ ve âhiret musibetlerinden) selâmette olun" sözü Babı

 

Bu hadîsi Saîb ibnu Ebî Saîd el-Makburî, Ebû Hureyre'den olmak üzere söylemiştir [357].

 

179- Bâb: Bîr Kavim Kendilerine Âid Birtakım Malları Ve Arazîleri Olduğu Hâlde Harb Diyarında İslâm'a Girdikleri Zaman. Bu Mallar Ve Arazîler Yine Kendilerinin Olur

 

255-.......Usâme ibnu Zeyd (R) şöyle demiştir: Ben Veda Haccı'nda:

—  Yâ Rasûlallah! Yarın Mekke'de nereye ineceksin? diye sordum.

Rasûlullah:

—  "Akıl, Mekke'de bize bir ev bıraktı mı?" buyurdu. Sonra şun­ları söyledi: "Bizler yarın Kinâne oğullan yurdu olan el-Muhassab mev­kiine ineceğiz ki, burası Kureyş'in küfr üzerineyemînleştiği yerdir. Bu yemînleşme şöyle olmuştu: Kinâne oğulları Kureyş ile, Hâşim oğulları aleyhine, onlarla alışveriş yapmamaları ve onları barındırmamaları üze­rine yemînleşmişlerdi".

ez-Zuhrî: (Kinâne oğulları'na âid olduğu zikredilen) el-Hayf, vâ-dîdir demiştir. (ez-Zuhrî'den başkaları da: Vâdînin seylinden yüksek olan fakat dağ olmaya ulaşmayan tümsek yerdir, demişlerdir.) [358]

 

256-.......Bize İmâm Mâlik, Zeyd ibn Eslem'den; o da babası ve Umer'in âzâdlısı Eslem'den tahdîs etti ki, Umer ibnu'l-Hattâb (R) Beytu'1-mâPe âid bir koruluk üzerine Huneyy denilen bir kölesini me'-mûr ta'yîn etti de ona:

— Yâ Huneyyu! Kollarını müslümânlardan topla (yânı onlara zulümden ellerini çek) ve mazlumun bedduasından da sakın. Çünkü mazlumun duası (Allah tarafından) kabul edilmiştir. Sen az sayılı deve bölüğü sahibini ve az sayılı koyun sürüsü sahibini koruluğa ve mer'-aya girdir. Bu az sayılı sürü sahihlerinden önce yâhud doğrudan ken­dilerini tercih ile Abdurrahmân ibn Avf'm develerini, Usmân ibn Affân'ın develerini koruya girdirmenden seni men' ederim. Çünkü bu son iki zât zengindirler. Eğer bunlann sürüleri helak olursa, bu iki zât hurmalara ve ekinlere dönerler. Hâlbuki küçük deve bölüğü sahibi, küçük koyun sürüsü sahibi, eğer bunların hayvanları helak olursa bunlar oğullarıyle -yâhud: evleriyle (zevceleriyle)- gelirler de: "Ey Mü'minlerin Emîri! (Bizler fakirleriz, bizler Beytu'l-mâl'den al­maya daha haklıyız)" derler. Böyle feryâd eden fakirleri ben hiç muh­taçlar olarak terkeder miyim hey babasız kalası? (Ben fakirleri yardım­sız bırakmam). Su ve ot bana altın ve gümüşten (yânî Beytu'l-mâl'den bu iki ma'deni harcamaktan) daha kolaydır. Allah'a yemin olsun ki, onlar elbette benim kendilerine zulmettiğimi düşüneceklerdir. Şübhe-siz bu arazîler onların beldeleridir. Onlar Câhiliyet devrinde bu arazî­leri korumak üzere harb etmişler ve yine bu arazîler üzerinde İslâm Dîni'ne girmişlerdir. Nefsim elinde olan Allah'a yemîn ederim ki, ben Allah yolunda cihâd için binek bulamayanları yükleyeceğim deve ve atlar nev'inden mal mevcûd olmayaydı, onların beldelerinden bir ka­rış yeri onlara karşı himaye edip koruluk yapmazdım [359]

 

180- Devlet Başkanının İnsanları -Yâhud İnsanlar Îçin-(Savaşçıları Ve Diğerlerini Sayıp) Yazması Babı

 

257-.......Huzeyfe ibnu'l-Yemân (R) şöyle demiştir: Peygam­ber (S): "İnsanlardan ben müslümânım diyenleri benim için (sayıp) s yazın" buyurdu. Biz, ordu mevcudunu binbeşyüz kişi sayıp Peygamber ;.;.  için yazdık. Ve biz binbeşyüz kişi(lik kuvvet) olduğumuz hâlde (düş­mandan) korkar mıyız dedik. Bir müddet sonra ben kendimizi öyle   bir fitne ile belâlanmış gördüm ki, hani o korku nedir bilmeyen er kişi şimdi fitneden korkarak (cemâate gidemeyip evinde) yalnız başı­na namaz kılar oldu [360].

 

258-.......Huzeyfe: Biz sahâbîlerin sayısını beşyüz bulduk, de­miştir. Ebû Muâviye de: Altıyüz ile yediyüz arası kadar, demiştir [361].

 

259-.......İbn Abbâs (R) şöyle demiştir: Bir adam Peygarnber'e geldi de::

— Yâ Rasûlallah! Ben şu ve şu gazvelere asker yazıldım, kadı­nım da hacc yapacaktır, dedi.

Rasûiullah (S):

—  "Sen gazveden dön de kadınınla beraber hacc yap" buyur-du [362]

 

18l- Bab:

 

''Muhakkak ki, Allah (dilerse) şu tslâm DînVni günahkâr ve âsî kişi ile kuvvetlendirir"

 

260-.......Buradaki iki senedde Ebû Hureyre (R) şöyle demiş­tir: Bizler (Hayber'de) Rasûlullah'm beraberinde hazır bulunduk. Ra­sûiullah, İslâm'ı iddia etmekte olanlardan bir kimse için:

—  "Bu adam ateş ehlindendir" buyurdu.

Muharebe başlayınca bu adam şiddetli bir muharebe ve çarpış­ma yaptı ve kendisine büyük bir yara isabet etti. Bunun üzerine (bir sahâbî tarafından):

— "Yâ Rasûlallah! "O, ateş ehlindendir" buyurduğun şu kim­se, bu gün muhakkak çok çetin bir muharebe yapmış ve ölmüştür, denildi.

Peygamber (S) bu söze karşılık:

—  "O, ateşe gitmiştir" buyurdu.

Râvî dedi ki: İnsanların bâzısı o adam hakkındaki bu Peygam­ber sözünün doğruluğundan şübhe etmeye yaklaştı. Onlar bu şaşkın­lık hâli üzerinde bulundukları sırada birdenbire:

—  O adam ölmemiştir, lâkin onda şiddetli bir yara vardır, de­nildi.

Geceden bir vakit olunca o yaralı adam, yaranın acısına sabre-

demedi de kendisini öldürdü. Akabinde bu Peygamber'e haber veril­di. Peygamber:

—  "Allâhu Ekber (Allah en büyüktür). Ben kendimin Allah'ın kulu ve Rasûlü olduğuma şehâdet ederim" buyurdu.

Sonra Bilâl'e emretti de Bilâl insanlar içinde:

—  "Şu muhakkak ki cennete ancak müslümân nefis girer. Ve muhakkak ki Allah bu İslâm Dîni'ni (dilerse) elbette fâcir kişi ile de te'yîd edip kuvvetlendirir" sözlerini bağırıp i'lân etti [363]

 

182- Harbde (Kumandan Şehîd Düştüğü Ve) Düşman Saldırısından Endîşe Ettiği Zaman, Devlet Başkanının Ta'yînini Beklemeksizin, Kendini Ordu Üzerine Kumandan Yapan Kimse Babı

 

261-.......Enes ibn Mâlik (R) şöyle demiştir: Rasülullah (S) bir hutbe yaptı da, hutbesinde:

— "İslâm sancağını Zeyd eline aldı, akabinde Zeyd vuruldu. Son­ra sancağı Ca'fer aldı, o da vuruldu. Sonra sancağı Abdullah ibnu Revâha aldı, o da şehtd edildi. Sonra sancağı emîr ta'yîn edilmeksi­zin Hâlid ibnu'l-Velîd aldı ve ona fetih verildi. Onların bizim yanı­mızda olmaları (içinde bulundukları hâlin daha hayırlı ol